Кіріспе

Фрэнсис Уильям Лаудердейл Адамс (27 қыркүйек 1862 – 4 қыркүйек 1893) – эссеші, ақын, драматург, романист және журналист, өмірінің қысқа мерзімінде көптеген еңбектер жазған.

Алғашқы жылдар

Адамс Мальтада дүниеге келді. Ол Эндрю Лейт Адамс Ф.Р.С., Ф.Г.С., әскери хирургтың ұлы, кейіннен ғалым, Корольдік қоғамның мүшесі және Британ империясының әртүрлі аймақтарындағы табиғат тарихы туралы кітаптардың авторы ретінде танымал болды. Франсистің анасы Берта Джейн Гранди белгілі романистке айналды. Шрусбери мектебінде білім алғаннан кейін, 1879 жылдан бастап Парижде атташе қызметін атқарды, содан кейін екі жыл бойы Уайт аралындағы Венторда көмекші оқытушы болып жұмыс істеді. Адамс 1883 жылы Лондонда Ұлыбританиядағы алғашқы жария түрде марксистік идеологияны ұстанатын саяси партия – Социал-демократиялық федерацияға қосылды.

Австралия

1884 жылы ол Хелен Уттлиге үйленді және Австралияға көшіп барды, онда Жаңа Оңтүстік Уэльстің Джерилдери станциясында репетитор болып жұмыс істеді, бірақ көп ұзамай Сиднейге, содан кейін Квинслендке көшіп, өзін жазуға арнады. 1884 жылы Адамстың өлеңдер жинағы және «Генри және басқа да әңгімелер» жарық көрді. Ол («Гластонберидегі») мектеп шағындағы өмірін және болашақ ақын мен ғалым Бертрам Лестердің кедейлікпен күрескен тұрмысын жанды түрде суреттейді, бұл шығарма ғасыр соңының мұңды атмосферасына толы. Оның өлімнен кейін жарық көрген басқа еңбектері – Уильям Майкл Россеттидің кіріспесі бар «Тиберий» атты көрнекті драма, императордың мінез-құлқына жаңаша көзқарас ұсынады, сондай-ақ 1899 жылы «Қазіргі заманға арналған эсселер».

Өзін-өзі өлтіру

Адамс Англияның Маргейт қаласындағы пансионатта, өлімге алып келуі мүмкін болған қаушатылған туберкулезді қан кету кезінде өзін атып өлтірді. Ол бұл мақсат үшін ұзақ уақыттан бері пистолет алып жүрген. Одан кейін екінші әйелі Эдит (Голдстоун) қалды, ол оның өзін-өзі өлтіруіне көмектескенімен, ешқандай қылмыс жасаған жоқ. Адамс өзін "өз заманының баласы" деп есептеген, өмірі мен еңбектерінде 1890-шы жылдардағы британдық мәдениет пен австралиялық радикалды ұлтшылдықтың көптеген ерекше белгілерін, соның ішінде социалистік және феминистік қозғалыстарға деген терең ықыласын біріктірді.

Әдебиет және саясат

Адамстың энергиясы мен жігері оның қысқа ғұмырында жазған көптеген еңбектерінде көрінеді. Ол көбінесе жылдам жазып, аз түзетулер жасаған, өйткені жазудан түскен табысымен күнкөріс істеген. "Түн әскерінің әндері" көптеген басылымдарда қайта басылды, бірақ бұл өлеңдердің даңқы поэзиялық құндылығынан гөрі, әлеуметтік мәселелерге қатыстылығынан туындайды. Адамс әділсіздікке ұшыраған халықтар мен адамдарға терең ықылас көрсетті. Социал-демократиялық федерациядағы белсенді ретінде, Лондон портындағы жұмысшылар сағатына төрт пенни жалақымен жұмыс істейтін Батыс Үндістан доктерінде айтқан сөздері еңбек қозғалысында жаңғырыс тудырды. Оның кейбір өлеңдері консерваторлық ортада наразылық тудырды, бірақ Адамс Ұлыбританиядағы кедейлік пен қанаушылықтың нәтижесінде қарқынды дамып келе жатқан саяси жұмысшы табының бір бөлігі болды. Адамс роман жазушы ретінде заманауи әлеуметтік мәселелермен байланысты. Оның еңбегі асығыс және тегіс болмаса да, Австралиядағы әйелдер бейнесі, ұлтшылдық сияқты тақырыптарды қарастыруы қызығушылық тудырады. Мысалы, "Мельбурниандар" – орталық кейіпкері әйел және демократиялық көзқарастағы австралиялық журналист бар қоғамдық роман. Адамс журналист болуға ниеттенбеген, бірақ Австралияға келген соң жұмыстың өзіне жақсы үйреніп, Сидней мен Брисбендегі әріптестерінің құрметіне ие болды.