Генри Мейхью: Журналист, жазушы және әлеуметтік зерттеуші
Henry Mayhew
Генри Мейхью (1812-1887) – британдық журналист, драматург, реформатор. «Punch» журналының негіз қалаушысы, «Лондон еңбегі және лондондық кедейлер» еңбегінің авторы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық жазушы және белсенді (1812–1887)
British writer and activist (1812–1887)
Генри Мэйхью (25 қараша 1812 – 25 шілде 1887) – ағылшын журналисі, драматург және реформа жақтасы. Ол 1841 жылы сатирикалық «Панч» журналын құрушылардың бірі болды және журналдың алғашқы кезеңінде Марк Лемонмен бірге бас редакторлық қызметін атқарды. Ол сонымен қатар әлеуметтік зерттеуші ретінде де танымал, «Таңғы хроника» газетінде қаланың кедей халқына арналған кең көлемді мақалалар сериясын жариялады, ол кейіннен үш томдық «Лондонның жұмысшылары және Лондонның кедейлері» (1851) кітабына жинақталды – қаланың кедейлерін зерттеудегі жаңа және әсерлі еңбек.
Henry Mayhew (25 November 1812 – 25 July 1887) was an English journalist, playwright, and advocate of reform. He was one of the co founders of the satirical magazine Punch in 1841, and was the magazine's joint editor, with Mark Lemon, in its early days. He is also known for his work as a social researcher, publishing an extensive series of newspaper articles in the Morning Chronicle that was later compiled into the three volume book London Labour and the London Poor (1851), a groundbreaking and influential survey of the city's poor.
Ерте өмір
Ол Лондонда, Джошуа Мейхьюдің 17 баласының он үшіншісі болып дүниеге келді. Вестминстер мектебінде білім алғаннан кейін оқуын тастап теңізге шықты. Содан кейін ол Калькуттаға бағытталған кемеде мичман болып Шығыс Үндістан компаниясында қызмет етті. Бірнеше жылдан соң, 1829 жылы ол Уэльске оралды және заңгерлікке оқушы болып қабылданды. Ол бұл мамандықты тастап, бос журналист болды. Ол оқырмандарға арналған "Қорықшы" жинағына материалдар жазды, одан кейін Лондон қаласында "Фигаро" атты апталық комик журналын іске қосты (1831–1839). Мейхью қарыздардан қашып, Уэльстегі Бюилт Веллстің оңтүстігіндегі Эрвуд ауылындағы шағын мейрамхана – Эрвуд қонақ үйіне тығылды.
He was born in London, the thirteenth of 17 children to Joshua Mayhew. He was educated at Westminster School before running away from his studies to sea. He then served with the East India Company as a midshipman on a ship bound for Calcutta. He returned after several years, in 1829, becoming a trainee lawyer in Wales. He left this career to become a freelance journalist. He contributed to The Thief, a readers' digest, followed quickly by founding a weekly comic journal – Figaro in London (1831–1839). Mayhew reputedly fled his creditors and holed up at the Erwood Inn, a small public house in the village of Erwood, south of Builth Wells in Wales.
Париж және жазу
1835 жылы Мейхью қарызға батып, бір әріптесімен бірге кредиторларынан қашу үшін Парижге қашып кетті.
In 1835, Mayhew found himself in a state of debt and, along with a fellow writer, escaped to Paris to avoid his creditors.
"Панч" журналы
17 шілде 1841 жылы Мейхью «Панч» журналын іріктемемен құрды. Журналдың негізінде Мейхью мен Марк Лемон бірлесіп бас редакторлық қызмет атқарды. Екеуі оларға көмектесу үшін жазушылар мен суретшілер тобын шақырды. Олардың арасында Дуглас Джеррольд, Ангус Рич, Джон Лич, Ричард Дойл және Ширли Брукс болды. Бастапқыда журнал «The London Charivari» деген тақырыппен шықты, бұл Францияда «Le Charivari» деген атпен жарық көрген сатирикалық журналға сілтеме жасады (Мейхью Парижде жиі оқыған). Сатирикалық және әзіл-қалжыңдық мақсатын көрсете отырып, екі редактор өздерінің аты мен логотипі ретінде анархиялық қолғап қуыршағы Мистер Панчты таңдады. «Панч» күтпеген сәттілікке жетті, алғашқы жылдары аптасына шамамен 6000 дана сатылды. Дегенмен, журналдың барлық шығындарын өтеу үшін аптасына 10 000 данаға жуық сату қажет болды. 1842 жылдың желтоқсанында журнал Брэдбери мен Эвансқа сатылды; Мейхью бірлескен редакторлық қызметінен қанағаттанды. Ол 1880 жылға дейін өмір сүрді.
On 17 July 1841, Mayhew cofounded Punch magazine. At its founding, the magazine was jointly edited by Mayhew and Mark Lemon. The two men hired a group of writers and illustrators to aid them. These included Douglas Jerrold, Angus Reach, John Leech, Richard Doyle, and Shirley Brooks. Initially, the magazine was subtitled The London Charivari, referencing the satirical humour magazine published in France under the title Le Charivari (a work Mayhew read often whilst in Paris). Reflecting their satirical and humorous intent, the two editors took for their name and masthead the anarchic glove puppet Mr. Punch. Punch was an unexpected success, selling about 6,000 copies a week in the early years. However, sales of as many as 10,000 issues a week were required to cover all costs of the magazine. In December 1842, the magazine was sold to Bradbury and Evans; Mayhew resigned as joint editor, She lived until 1880.
Лондон жұмысшылары мен Лондон кедейлері
Лондон еңбегі және Лондон кедейлері мақалалары бастапқыда 1851 жылы үш томдық жинақ ретінде жарық көрді; 1861 жылғы басылымға төртінші том қосылды, ол Брейсбридж Хеминг, Джон Бинни және Эндрю Холлидеймен бірлесіп жазылған, онда проституткалар, ұрылар мен тіршілікке ие болмай жүргендердің өмірі суреттелген. Бұл қосымша том бірінші үш томға қарағанда тақырыпты көбірек жалпылап, статистикалық тұрғыдан қарастырды. Мейхью бірінші томда былай деп жазды: "Мен барлық қала кедейлерін үш бөлек қырынан қарастырамын: жұмыс істей алатындары, жұмыс істей алмайтындары және жұмыс істегісі келмейтіндері". Ол барлық адамдармен – тіршілікке ие болмай жүргендермен, көшеде ойын көрсетушілермен (мысалы, Пунч және Джуди ойыншыларымен), базар саудагерлерімен, проституткалармен, жұмысшылармен, тер төгіп еңбек ететін жұмысшылармен, тіпті Темза өзенінің жағасындағы иісті саздан ағаш, металл, арқан және кемеден түскен көмір іздеген "саз іздеушілермен" және иттің нәжісін жинап, тері өңдеушілерге сататын "таза табушылармен" сұхбаттасты. Ол олардың киімдерін, тұрмыс жағдайларын, көңіл көтерулерін және әдет-ғұрыптарын сипаттап, әр кәсіптің саны мен табысын егжей-тегжейлі бағалады. Кітаптар сол кездегі әлемдегі ең бай қалада көптеген адамдардың өмірінің қаншалықты қиын және тұрақсыз болғанын көрсетеді. Мейхьюдың егжей-тегжейлі сипаттамалары оның заманындағы көше базарларының қандай болғанын көрсетеді. Бірінші томнан мысал келтірейік:
The articles comprising London Labour and the London Poor were initially collected into three volumes in 1851; the 1861 edition included a fourth volume, co written with Bracebridge Hemyng, John Binny, and Andrew Halliday, on the lives of prostitutes, thieves, and beggars. This extra volume took a more general and statistical approach to its subject than volumes one to three. Mayhew wrote in volume one: "I shall consider the whole of the metropolitan poor under three separate phases, according as they will work, they can't work, and they won't work". He interviewed everyone – beggars, street entertainers (such as Punch and Judy men), market traders, prostitutes, labourers, sweatshop workers, even down to the "mudlarks" who searched the stinking mud on the banks of the River Thames for wood, metal, rope, and coal from passing ships, and the "pure finders" who gathered dog faeces to sell to tanners. He described their clothes, how and where they lived, their entertainments and customs, and made detailed estimates of the numbers and incomes of those practising each trade. The books show how marginal and precarious many people's lives were, in what, at that time, was the richest city in the world. Mayhew's richly detailed descriptions give an impression of what the street markets of his day were like. An example from volume one:
Тротуар мен жол сатып алушылар мен көше сатушыларымен толған. Жүзіне қалың шал ораған үй шаруасы, қолында сауда себетімен баяу жылжып, бірде шапшаңдықтарға тоқтаса, енді көкөністердің бағасын сұрайды. Үш-төрт пиязды қолында ұстаған кішкентай балалар, адамдардың арасынан ойып, әрбір аралыққа тығылып, қайыр сұрап, өңкей үнмен, тіпті қайырымдылық іздеп жүргендей сұрайды. Содан кейін, ынталы саудагерлердің мың түрлі дауысы, бір уақытта, бірдей үнмен айқайлап, жағдайды түсініксіз етеді. "Тағы қартайдым" деп біреу дауыстап айқайлайды. "Каштан бір тиынға", - деп екіншісі айқайлайды. "Бір 'айпенниге қара май", - деп бала сыңғырлайды. "Сатыңыз, сатыңыз, сатыңыз, сатыңыз, сатыңыз – сатыңыз!" деп малшы айқайлайды. "Бір тиынға қағаздың жартысы", - деп көше пошташысы айқайлайды. "Бір 'айпенниге көптеген нәрселер". "Бір фунт жүзім екі тиынға". "Үш тиынға Ярмуттың шабақтары". "Кім төрт тиынға шляпа сатып алады?" "Мұнда арзанға сатып алуға болады! үш жұп жарты тиынға, аяқ киімнің шнуры". "Енді сіздің кезегіңіз келді! әдемі ұлулар, бір тиынға көп". "Мынау "жарты тиындық"", - деп жүретін кондитер айқайлайды. "Келіңіздер, қараңыз! Мынау тостер!" - деп біреуі Ярмут шабағын тостқа пісіретін вилкаға іліп айқайлайды. "Бір тиынға көп, жақсы алмалар", - деп алма сатушы шақырады: және солай Бабел жалғаса береді. Лондон көше саудагерлерінің кейбіреулеріне Мейхьюдың олар туралы жазғандары ұнамады. 1851 жылдың көктемінде олар журналистерден қорғану үшін Көше саудагерлерін қорғау қауымдастығын құрды.
The pavement and the road are crowded with purchasers and street sellers. The housewife in her thick shawl, with the market basket on her arm, walks slowly on, stopping now to look at the stall of caps, and now to cheapen a bunch of greens. Little boys, holding three or four onions in their hand, creep between the people, wriggling their way through every interstice, and asking for custom in whining tones, as if seeking charity. Then the tumult of the thousand different cries of the eager dealers, all shouting at the top of their voices, at one and the same time, is almost bewildering. "So old again," roars one. "Chestnuts all'ot, a penny a score," bawls another. "An 'aypenny a skin, blacking," squeaks a boy. "Buy, buy, buy, buy, buy– bu u uy!" cries the butcher. "Half quire of paper for a penny," bellows the street stationer. "An 'aypenny a lot ing uns." “Twopence a pound grapes." “Three a penny Yarmouth bloaters." “Who'll buy a bonnet for fourpence?" “Pick 'em out cheap here! three pair for a halfpenny, bootlaces." “Now's your time! beautiful whelks, a penny a lot." “Here's ha'p‘orths," shouts the perambulating confectioner. "Come and look at 'em! here's toasters!" bellows one with a Yarmouth bloater stuck on a toasting fork. "Penny a lot, fine russets," calls the apple woman: and so the Babel goes on. Some of the London street traders did not like the way Mayhew wrote about them. In spring/summer 1851, they established a Street Trader's Protection Association to guard themselves against the journalist.
Отбасы
Мейхью – Одри Мейхью Алленнің (1870 ж.т.) әкесі, ол түрлі мерзімді басылымдарда жарияланған көптеген балалар әңгімелерінің авторы, сонымен қатар Льюис Кэрролдың «Ғажайыптар елі» кітабынан үлгі алған «Глэдис Граммарлендте» (Gladys in Grammarland) кітабының авторы болды.
Mayhew was the grandfather of Audrey Mayhew Allen (b. 1870), an author of a number of children's stories published in various periodicals, and of Gladys in Grammarland, an imitation of Lewis Carroll's Wonderland books.
Ықпал
Мейхьюдың еңбегі Томас Хьюз, Чарльз Кингсли және Ф. Д. Морис сияқты христиан социалистер тарапынан қабылданып, оларға әсер етті. Радикалдар да "Солтүстік жұлдызы", "Қызыл республикалық" және басқа газеттерде есептерден үлкен үзінділерді жариялады. Көп жағдайда көңіл жағсылықпен жүргізілген тергеулер, олардың дереулігі мен егжей-тегжейлілікке назар салғандығы, викториялық кедейлердің жағдайы туралы бұрын-соңды болмаған түсініктерді ұсынды. Эдвин Чадвиктің бұрынғы жұмыстарымен қатар, олар Чарльз Диккенстің ой-өрісіне шешуші ықпал еткен деп саналады.
Mayhew's work was embraced by and was an influence on the Christian Socialists, such as Thomas Hughes, Charles Kingsley, and F. D. Maurice. Radicals also published sizeable excerpts from the reports in the Northern Star, the Red Republican, and other newspapers. The often sympathetic investigations, with their immediacy and unswerving eye for detail, offered unprecedented insights into the condition of the Victorian poor. Alongside the earlier work of Edwin Chadwick, they are also speculated as a decisive influence on the thinking of Charles Dickens
Мейхьюдың еңбегі режиссер Кристин Эдзардтың 1990 жылғы "Ақымақ" фильмінің сценарийіне шабыт берді. Мейхью викториялық Лондонның теледидар мен радио тарихында кейіпкер ретінде пайда болды; оны Тимоти Уэст "Лондон" (2004) деректі фильмінде, ал Дэвид Хейг "Арман мен қажеттіліктің хаосы" (2010) кешкі спектаклінде ойнады. 2012 жылы Терри Пратчеттің "Доджер" романында Мейхью мен оның әйелі өзінің ойдан шығарылған нұсқалары ретінде бейнеленеді, ал ол кітапқа алғыс сөздерде есімдері аталады.
Mayhew's work inspired the script of director Christine Edzard's 1990 film The Fool. Mayhew has appeared as a character in television and radio histories of Victorian London ; he was played by Timothy West in the documentary London (2004), and David Haig in the Afternoon Play A Chaos of Wealth and Want (2010). In the 2012 novel Dodger by Terry Pratchett, Mayhew and his wife appear as fictionalised versions of themselves, and he is mentioned in the dedication.