Кіріспе

Ағылшын дін қызметкері және әлеуметтік реформатор, ағылшын дін қызметкері және әлеуметтік реформатор Сэмюэл Август Барнетт (8 ақпан 1844 – 17 маусым 1913) – Англия шіркеуінің дін қызметкері және әлеуметтік реформаторы. Ол 1884 жылы шығыс Лондонда алғашқы университеттік жатақ үйі – Тойнби Холлды құрумен ерекше көзге түсті. 1906 жылдан өмірінің соңына дейін Вестминстер аббаттығының каноны қызметін атқарғандықтан, оны көбінесе канон Барнетт деп атайды.

Ерте өмір

Сэмюэл Август Барнетт Бристоль қаласында, темір өндіруші Фрэнсис Август Барнетттің үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Жеке оқытушылармен білім алғаннан кейін 1862 жылы Оксфордтың Уадхам колледжіне түсіп, 1866 жылы бітірді. Содан кейін ол АҚШ-қа сапар шекті. Келесі жылы ол диаккон қызметіне бекітіліп, 1868 жылы дін қызметкері болып тағайындалғанға дейін Брайанстон скверіндегі Сент-Мэри шіркеуінің пасторы болды. Ол Октавия Хиллдің әріптесі еді. Екеуі де кең мәдени қызығушылықтары бар әлеуметтік реформаторлар және қайырымдастар болды. Сол жылдың соңында Барнеттер Лондонның ең кедей аудандарының біріндегі әлеуметтік жағдайды жақсарту мақсатымен Сент-Джуд шіркеуіне, Уайтчепельге көшіп келді. 1875 жылы Балиол тарихшысы Арнольд Тойнби Уайтчепелге бірінші рет келді. 1877 жылы Барнетт, Оксфордпен үнемі байланыста болып, Лондонда университет білімін таратуды ұйымдастыру мәселесін қарастыру үшін шағын комитет құрды және оған төрағалық етті. Оның бас көмекшілері – жас Оксфорд студенті Леонард Монтефиоре және Vellum (Есеп кітабы) кітап мұқабаларын жасаушылар кәсіби одағының мүшесі Фредерик Роджерс болды. Комитет үлкен қолдауға ие болды, қазан айында Уайтчепельде доктор Сэмюэл Роусон Гардинердің ағылшын тарихы бойынша дәрісі қоса алғанда, төрт лекциялық курс өтті. Барнеттер 1888 жылдан бастап Шығыс Лондонда көптеген үлгілі тұрғын үйлер салған Ист-Энд тұрғын үйлер компаниясының құрылуымен, Балалардың жазғы демалыс қорының (1884) құрылуымен және Уайтчепель галереясындағы көркем өнердің жылдық көрмелерімен байланысты болды.

Университет қоныстары

1884 жылы Генриетта Барнетттің "XIX ғасыр" журналында университеттердегі қоныстар туралы мәселе талқыланды – бай студенттердің кедей адамдармен бірге тұрып, олар туралы біліп, олардың әл-ауқатын жақсартуға көмектесетін орындар. Барнетттің сөзімен айтқанда: «бергенше алуға, үйреткенше үйренуге». Осының нәтижесінде Университеттердегі қоныстар қауымдастығы құрылды. Жақында қайтыс болған тарихшы Арнольд Тойнбидің есімімен аталатын Тойнби залы көп ұзамай салынды, ал Барнетт оның алғашқы қараушысы болды. 1888 жылы американдық реформатор Джейн Аддамс осы қонысқа сапар шекті және АҚШ-та осындай мекемелер құруға шабыланды – бір жыл өткен соң Чикагода алғашқы Хулл Хаус ашылды.

Хэмпстед Гардэн маңындағы қала

Барнеттер Хэмпстед Гарден Сабёрбіндегі (Garden Suburb) қызметімен де танымал болды. Бұл белсенді жұптың Солтүстік-Батыс Лондондағы Хэмпстед ауданындағы Испандықтар шетінде (Spaniard's End) демалыс үйін сатып алғаннан кейін болды. Барнеттер жақын орналасқан Хэмпстед Хиттің (Hampstead Heath) бір бөлігін Итон колледжінің (Eton College) құрылыс салуынан қорғауға жұмыстанды, сондай-ақ 1904 жылы жаңа ашылған Солтүстік желінің (Northern line) Голдерс Гринге (Golders Green) дейінгі ұзарту бойында 243 акр жерді сатып алған трасттарды (trusts) құрды. Генриетта Барнетт өзінің 56 жасқа толған күні құрылысқа бастама берді, және архитектурашылар Реймонд Унвин (Raymond Unwin) мен сэр Эдвин Лютенстің (Sir Edwin Lutyens) жоспары толық орындалмаса да, ол бүкіл әлемде танымал болды.

Вестминстер абатлығы

1906 жылы Барнетт Бристоль соборының канонынан Вестминстер аббаттығының канонына көшті. 1911 жылы король Георг V-нің тәж кию рәсімінде Барнетт патшалық шарды алып жүруге жауапты болды. 1913 жылы ол деканның орынбасары қызметіне көтерілді. Денсаулығы нашарлай бастады, тәж кию рәсімінен бұрын бірнеше рет және одан кейін бір рет жүрек талмасына ұшырады. Соңғы күндерін ұйқысыздық қинады. Оның естелігі хордың солтүстік қанатында орналасқан.

Мұра

Сэмюэл Барнетт 1913 жылы Хоувтегі 69 Кингс Эспланадада қайтыс болды және әйелімен бірге Шығыс Сассекстің Ханглтон қаласындағы Сент-Хелен шіркеуінің қорымда жерленді. Естелік ретінде оның досы сэр Альфред Ярроу 1916 жылы Хэмпстед Гарден Сурбтағы қайырымдылық ғимаратын оның құрметіне арнады: Барнетт үйі. 1983 жылы Хэмпстедтегі Испандерс-роудтағы Хит-Энд-хауста ашылған Үлкен Лондон Кеңесінің көк тақтасы Барнетт пен оның әйелін еске алады. 1914 жылы Генриетта Барнетт оның естелігі үшін Оксфордта Барнетт үйін құрды, ол Оксфорд университетінің Әлеуметтік саясат және араласу департаментіне айналды. Бристольдің Филвуд паркінде Сэмюэл Барнетт көшесі бар. Барнеттер бірлесіп «Практикалық социализм» (1888; 2-ші басылымы 1894) еңбегін жазды. Сэмюэл (Генриеттамен бірге) Англия шіркеуінде 17 маусымда еске алынады.