Кіріспе

Ағылшын социалистік экономисі (1859–1947)

Сидни Джеймс Уэбб, 1-ші Барон Пасфилд, (13 шілде 1859 – 13 қазан 1947) – британдық социалист, экономист және реформатор, Лондон экономика мектебінің құрылуына бірлесіп бастама көтерді. Ол 1884 жылы Фабиан қоғамының алғашқы мүшелерінің бірі болды, Джордж Бернард Шоу сияқты, ол қоғам құрылғаннан кейін үш айдан соң қосылды. Әйелі Беатрис Уэбб, Энни Безант, Грэм Уоллас, Эдвард Р. Пиз, Хьюберт Блэнд және Сидней Оливьемен бірге Шоу мен Уэбб Фабиан қоғамын Эдвард дәуіріндегі Англиядағы ең беделді саяси-интеллектуалдық қоғамға айналдырды. Ол Ұлыбританияның Лейбористік партиясы үшін ұлттандыруды қолдайтын түпнұсқалық IV-тармақты жазды.

Өмірбаян және білім

Уэбб Лондон қаласы, Лестер скверіне жақын, 45-ші Cranbourn Street мекенжайында, Чарльз Уэбб (1828/9 – 1891) және Элизабет Мэри (1820/21 – 1895), туған Стейси есімді үш баланың екіншісі болып дүниеге келді. Оның әкесі "есепші, парфюмер және шаштараз" деп әртүрлі сипатталған; анасы "шаштараз және тұрмыстық тауарлар сатушы" болған. Уэббтің өсіп-өнуі "жайлы" болды, отбасында үй қызметшісі жұмыс істеді; оның әкесі салық жинаушы, қамқор және ерікті полктегі сержант ретінде "жергілікті беделді адам" болды. Сент-Мартин-Лейндегі "бірінші сыныпты орташа табысты күндізгі мектепке" барып, ата-анасы оны білімін кеңейту үшін Швейцария мен Германияға оқуға жіберген. Кейін Уэбб бос уақытында кеңседе жұмыс істей жүріп, Беркбек әдеби және ғылыми институтында Лондон университетінің дәрежесі үшін заңды оқыды. Ол сондай-ақ 1885 жылы Gray's Inn-де адвокаттыққа қабылданғанға дейін Лондон Король колледжінде оқыды.

Кәсіби өмір

1895 жылы Уэбб Фабиан қоғамына қалдырылған мұра ақшасымен Лондон экономика мектебін құруға көмектесті. 1912 жылы ол мемлекеттік басқару саласының профессоры болып тағайындалды және 15 жыл осы қызметте болды. 1892 жылы ол өзімен бірдей қызығушылықтары мен нанымдары бар Беатрис Поттерге үйленді. Оның үйленуге берген қаржысы оған кеңседегі жұмысын тастап, өзге де іс-әрекеттеріне толыққанды көңіл бөлуге мүмкіндік берді. Сидни мен Беатрис Уэбб 1913 жылы "New Statesman" журналын іске қосты.

Саяси мансап

Вебб пен Поттер Еңбек партиясының мүшелері болды және саясатта белсенді рөл атқарды. Сидни 1922 жылғы жалпы сайлауда Сеам округінен парламент депутаты болды. Бұл жұптың ықпалын олардың "Коэффициенттер" клубын ұйымдастыруынан көруге болады, бұл сол кездегі көрнекті мемлекет қайраткерлері мен ойшылдарды тартқан тамашалау клубы еді. 1929 жылы Саутгемптон графтығындағы Пассфилд бұрышының бароны Пассфилд атанды. Ол Рамзи Макдональдтың екінші Еңбек үкіметінде 1929 жылы Колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшы және Доминиондар істері жөніндегі мемлекеттік хатшы қызметтерін атқарды. Колониялар хатшысы ретінде ол 1922 жылы Черчилльтің ақ қағазында белгіленген Палестина саясатын қайта қарастырған Пасфилд ақ қағазын жариялады. 1930 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты ол Доминиондар хатшысы лауазымынан кетті, бірақ 1931 жылдың тамызында Еңбек үкіметі құлағанға дейін Колониялар хатшысы қызметін атқаруын жалғастырды. Веббтер Иосиф Сталин жасаған қатыгездіктердің көбейіп келе жатқан дәлелдерін назарға алмады және өмірінің соңына дейін Кеңес Одағын қолдады. Олар жетпіс және сексен жасқа жеткен кезде жарық көрген "Советтік коммунизм: жаңа өркениет пе?" (1935) және "Совет Ресейі туралы шындық" (1942) атты кітаптарында Сталин режиміне оң баға берді. Троцкишіл тарихшы Ал Ричардсон кейіннен "Советтік коммунизм: жаңа өркениет пе?" кітабын "ең жалған советтік пропаганда" деп атады.

Жазбалар

Вебб әйелімен бірге «Кәсіподақтар тарихы» (1894) еңбегін жазды. Фабиан қоғамы үшін ол Лондонның кедейлігі, сегіз сағаттық жұмыс күні, жерді мемлекеттік меншікке алу, социализмнің мәні, білім беру, евгеника және Лордтар палатасын реформалау туралы жазды. Ол сонымен қатар Еңбек партиясын индустрияны мемлекеттік меншікке алуға міндеттендіретін IV тармақтың жобасын дайындады.

Әдебиеттегі сілтемелер

Г. Уэллстің "Жаңа Макиавелли" (1911) романында Веббтер "Бейлилер" ретінде көзсіз, буржуазиялық манипуляторлар ретінде аяусыз сатираланады. Уэллс қысқа ғана уақыт мүше болған Фабиан қоғамы (1903–1908) оның пікірінше одан да жаман жағдайда. Беатрис Уэбб күнделігінде олар "өзіміздің карикатураларын үлкен қызығушылықпен және әзілмен оқыдық. Суреттер қастықпен жасалған, өте тапқыр" деп жазады. Ол кітапты және Уэллстің мінезін талдап, былай қорытындылайды: "Кітап саяси философияны бейнелеуге тырысқан тұрғысынан толық сәтсіздікке ұшырады".

Жеке өмір

1943 жылы әйелі Беатрис қайтыс болғанда, оның күл-қалдықтары Пассфилд бұрышындағы үйлерінің бағында жерленді, ал 1947 жылы Лорд Пассфилдтің күл-қалдықтары да сол жерге қойылды. Одан немесекей Джордж Бернард Шоу оларды Вестминстер аббаттығына қайта жерлеу үшін петиция ұсынды, ол ақыры мақұлданды. Веббтердің күл-қалдықтары Клемент Атли мен Эрнест Бевиннің қабіріне жақын, нефке жерленді. Пассфилдтер философ Бертран Расселмен де дос болған. 2006 жылы Лондон экономика мектебі мен Тұрғын үй қауымдастығы бірлесіп, Ұлы Довер көшесіндегі студенттер үйін оның құрметіне Сидни Уэбб үйі деп атады.

Негізгі дереккөздер

Маккензи, Норман, ред. Сидни мен Беатрис Веббтің хаттары (3 томдық). Кембридж университетінің баспасы, 1978, б. XVII, 453; XI, 405; IX, 482)
1-том. Оқушылық жылдар 1873–1892 (1978)
2-том. Серіктестік 1892–1912 (1978)
3-том. Саяхат, 1912–1947 (1978)