Кіріспе

Голландиялық ақын және өнер сыншысы Карел Восмаер (20 наурыз 1826 – 12 маусым 1888) Гаагада туған голландиялық ақын және өнер сыншысы болған. Ол Фланор псевдонимімен жазған.

Өмір

Ол 1851 жылы Лейден университетінде заң білімі алып, диплом алды. Бірнеше жыл бойы ол туған қаласындағы Жоғары сотқа тіркеуші болып жұмыс істеді, бірақ 1873 жылы осы лауазымынан қанағаттанбай, өнері мен әдебиетке толыққанды берілу үшін кетіп қалды. Оның 1860 жылы жарық көрген алғашқы өлеңдер жинағында ерекше көзге түсетін ештеңе болған жоқ. Vosmaer өзінің талантын сезіне бастаған кезде, Multatuli (Эдвард Доуес Деккердің псевдонимі) сенсация тудырғаннан кейін ғана, ол қырық жасқа келді. 1869 жылы ол Рембрандтқа арналған терең зерттемелік монография жазды, ол француз тілінде басылды. Восмаер голланд әдебиетінің жаңаруына зор үлес қосып, бір журналға қатысып, оның редакторы және рухани жетекшісі болды. Бұл журнал – Nederlandsche Spectator, оның проза мен өлеңдері алғаш рет осы жерде жарияланды. Восмаердің "Түрлі түсті құстар" деп аталатын ерекше жинағы 1872, 1874 және 1876 жылдары үш томдық болып шықты. 1879 жылы ол осы жинақтан барлық өлеңдерін таңдап алып, жаңа өлеңдер қосты. 1881 жылы ол "өнер романы" деп сипатталған "Амазоне" атты археологиялық роман жариялады, оның оқиғасы Неаполь мен Римде өріледі және голланд антикварының махаббатын суреттейді. Диоклетианның ванналарында шеберханасы бар Актол мүсіншісінің прототипі – Мұса Яков Езекиел. Роман француз, неміс, белорус тілдеріне аударылды, ал 1884 жылы ағылшын тілінде жарық көрді. Восмаер Гомерді голланд гексаметрлеріне аударудың қиын міндетін қолына алды және осы аудармасы аяқталып, қайта қарауға үлкерді. 1873 жылы ол өмір бойы досы Лоренс Алма-Тадеманы көру үшін Лондонға сапар шекті. Оралғаннан кейін ол гексаметрлерде жазылған "Londinias" атты ең керемет пародиялық-эпикалық өлеңін жариялады. Оның соңғы өлеңі – грек үлгісіндегі идиллия "Нанно". Восмаер 1888 жылдың 12 маусымында Швейцарияның Монтрё қаласында қайтыс болды.

Бағалау

Ол өзінің көркемдік өрнегіндегі ерекшелігімен көзге түсті; ол өте талғампаз, білімді және жақсартылған болды. Гений болмаса да, ол зор талантқа ие болды, ол голланд поэзиясының тозығы жеткен риторикасына қарсы күресте пайдалы болды. Оның өлеңдері Гейнеге және одан да көп грек өлеңдеріне ұқсас; ол қарапайым, түссіз, салтанатты және сәл салқын. Ол өлең құрастыруды зейінмен зерттеді, және дәл оның арқасында гексаметр және сонет Голландияға қайта енгізілді. Ол дәстүрлі, қатаң александриялық өлеңнен бас тартқан алғашқы ақын болды. Прозада ол Мултатулидің күшті ықпалында болды, оны жоғары бағалап, "Ен Заайер" ("Себуші") атты көркем әдеби трактат жазды. Оған ағылшын прозасының үлгілері де әсер етті.