Оттокар Граф Чернин: Австро-Венгриялық дипломат және саясаткер
Ottokar Czernin
Оттокар Граф Чернин: австро-венгрлік дипломаты, саяхатшы, Бірінші дүниежүзілік соғыста сыртқы істер министрі (1916-1918). Өмірбаяны, мансабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чех дипломаты және саясаткері (1872–1932)
Czech diplomat and politician (1872–1932)
Оттокар Теобальд Отто Мария Граф Чернин фон унд цу Худениц (26 қыркүйек 1872 – 4 сәуір 1932) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде австро-венгр дипломаты және саясаткері, ең бастысы 1916 жылдан 1918 жылға дейін Сыртқы істер министрі қызметін атқарған.
Ottokar Theobald Otto Maria Graf Czernin von und zu Chudenitz (; 26 September 1872 – 4 April 1932) was an Austro Hungarian diplomat and politician during the time of World War I, notably serving as Foreign Minister from 1916 to 1918.
Отбасы
Чернин Димокуриде (Димокур) ежелгі богемиялық ақсүйек Чарнин әулетіне туған. 1897 жылы ол Германштадтетте (Hermannstädtel) Мария Кински фон Вхиницинг және Теттау (1878–1945) графинясына үйленді. Оның кіші інісі Отто да дипломат болды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Софиядағы елшілік қызметін атқарды.
Czernin was born in Dymokury (Dimokur) into an ancient Bohemian noble House of Czernin. In 1897, he married Countess Marie Kinsky von Wchinitz und Tettau (1878–1945) in Heřmanův Městec (Hermannstädtel). His younger brother Otto was also a diplomat and served inter alia as envoy to Sofia during World War I.
Ерте мансап
Прагадағы Карл Фердинанд университетінде құқық білімін алғаннан кейін, 1895 жылы Австрия-Мажарстанның сыртқы қызметіне қабылданып, Париждегі елшілікке жіберілді. 1899 жылы Гаагаға жіберілді, бірақ үш жыл өткен соң өкпе инфекциясы салдарынан қызметтен босатылып, Богемиядағы иеліктеріне қайтып келді. 1903 жылы граф фон Чернин неміс Конституциялық партиясының өкілі ретінде Богемияның төменгі палатасына мүше болып сайланды. Ол тез арада консерватизмнің жақтаушысы және "монархиялық принциптердің" қорғаушысы атанды, монархияны сақтап, жалпыға бірдей сайлау құқығы мен парламентаризмге қарсы тұрды. Бұл оны екі монархияның тағына мұрагер, эрцгерцог Франц Фердинандтың назарына іліктірді. Франц Фердинандтың "Белведер тобының" белгілі бір мүшесі ретінде граф фон Чернин 1912 жылы Австрияның Жоғарғы палатасының (Herrenhaus) мүшесі болып тағайындалды.
After studying law at the Charles Ferdinand University in Prague, he joined the Austro Hungarian foreign service in 1895 and was dispatched to the embassy in Paris. In 1899, he was sent to The Hague, but only three years later he had to resign as a result of a lung infection and retired to his Bohemian estates. In 1903, Count von Czernin became a member of the Bohemian Lower House as a representative of the Deutsche Verfassungspartei. He quickly became a champion of conservatism and a defender of 'monarchical principles' and favoured upholding the monarchy and opposing universal suffrage and parliamentarism. This brought him to the attention of Archduke Franz Ferdinand, the heir apparent to the throne of the Dual Monarchy. As a leading member of Franz Ferdinand's so called Belvedere Circle, Count von Czernin was appointed a member of the Austrian Upper House (Herrenhaus) in 1912.
Бухарестке министр
Тұрақты мұрагердің өтініші бойынша граф фон Чернин 1913 жылы қазан айында Бухарестке министр болып тағайындалған кезде дипломатиялық қызметке қайта оралды. Бұл тағайындама бастапқыда қырқыс пікір тудырды, себебі ол мадьярға қарсы деген репутациясы бар еді, бірақ ол Венгрияның премьер-министрі граф Тишаны келісуге көндірді. Дегенмен, 1914 жылдың қаңтар айындағы мажар газетіндегі сұхбаты оның қызметінен айырылуына себеп болуға жақын еді, венгр тарапы оның отставкасын талап етті. Бухаресттегі министр ретінде граф фон Черниннің міндеті Румыниямен одақтың маңыздылығын бағалау және оны нығайту мүмкіндіктерін зерттеу болды. Бірақ ол Венаға соғыс басталуы мүмкін болған жағдайда Румыния үкіметіне сенуге болмайтынын дереу хабарлады. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, ол Румынияны бейтарап күйде ұстауға сәттілікпен тырысты, бұл үшін ақсақал король Кароль I-нің қолдауына да сүйенді. Румыниялықтардың көпшілігі, соның ішінде премьер-министр Братиану мен оның үкіметі король Карольдің Германияға деген ыстық сезімімен келіспеді. Граф фон Чернин Венаға Румынияның бейтараптығын сақтау үшін Сибенбург (қазіргі Трансильвания) және Буковинаның бір бөлігін қайтаруды ұсынды, бірақ бұл жоспар Венгрия үкіметі тарапынан қатты қарсылыққа ұшырады. 1916 жылдың тамызында Румыния одақтастардың жағынан соғысқа қатысты, ал граф фон Чернин Венаға оралды.
At the heir apparent's request, Count von Czernin re entered the diplomatic corps in October 1913 when he was selected as minister to Bucharest. The appointment initially caused some controversy as he was considered a notorious Magyarophobe, but he managed to persuade the Hungarian Minister President Count Tisza to agree. However, an interview in a Hungarian newspaper in January 1914 nearly cost him his job with Hungarian calls for his resignation. As minister to Bucharest, Count von Czernin's mission was to investigate the value of the alliance with Romania and the possibilities to strengthen it. However, he quickly reported back to Vienna that one could not trust the Romanian government if a war were to break out. Following the outbreak of World War I in August 1914, he strove successfully to keep Romania neutral, thanks in part to the support of the aged King Carol I. Most Romanians did not share Carol's strongly pro German sentiments, including Prime Minister Brătianu and his government. Count von Czernin recommended that Vienna should offer the withdrawal of Siebenbürgen (now Transylvania) and parts of Bukovina in order to persuade Romania to prolong their neutrality, but the plan was strongly opposed by the Hungarian government. Romania entered the war on the side of the Allies in August 1916 and Count von Czernin returned to Vienna.
Императорлық сыртқы істер министрі
Карл I жаңа император болғаннан кейін, граф фон Чернин 1916 жылғы 23 желтоқсанда барон Буриан фон Раецтің орнына Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Екеуі де Габсбург империясының ыдырауын болдырмау үшін бейбітшілікке жұмыс істеудің қажеттігін мойындады. Сондықтан граф фон Черниннің басты мақсаты Германиямен жасалған келісімдерді сақтай отырып, келісімге қол жеткізу болды. Бірақ ол тез арада екі монархияның Германияға артқан тәуелділігінің салдарынан толыққанды тәуелсіз сыртқы саясат жүргізу мүмкін емес екенін түсінді. 1917 жылғы ақпанда ол шексіз суасты кемелерімен соғыс жүргізуге қарсы болды, бірақ сол жылы Германияның саяси және әскери басшыларын келісім арқылы бейбітшілікке көндіруге тырысты. 1917 жылғы 17-18 наурызда Германия мен Австрия-Мажарстан арасындағы соғыс мақсаттарына арналған конференцияда ол Антантамен тез бейбітшілікке қол жеткізу үшін Орталық державалардың территориясын беруді ұсынды. Оның пікірінше, АҚШ соғыс жариялағаннан кейін Орталық державалардың жеңіске жеткені екіталай болды. Нақтырақ айтқанда, ол Германияға Польшадағы аумақтық пайдаға ие болу үшін Эльзас-Лотарингия мен Бельгиядан бас тартуды ұсынды. Граф фон Черниннің жоспарында Австрия-Мажарстанға негізінен Румыния территориясы берілуі керек еді. 12 сәуірде ол Австрия-Мажарстанның соғыс жағдайына қатысты пессимистік болжамдарды қамтитын меморандум жобасын дайындады. Бұл меморандум император Карл I арқылы Германия рейхстагының мүшесі Маттиас Эрцбергерге жіберілді. Нәтижесінде 1917 жылғы 19 шілдеде жақсы ниет білдірген, бірақ тиімсіз бейбітшілік резолюциясы қабылданды. 1917 жылғы 2 қазанда Будапештте сөйлеген сөзінде ол халықаралық әділдік, қарусыздану, төрелік және теңіз бостандығын бейбітшілік пен жаңа Еуропаның құқықтық негізі ретінде қолдады. Ресейде большевиктер билікті басып алғаннан кейін, Австро-Мажарстан империясындағы жұмысшылар азық-түлік тапшылығы және "аннексиясыз бейбітшілік" қалауына байланысты белсенділік танытты. Бұл 1918 жылғы қаңтарда Австро-Мажарстан ереуіліне әкелді, онда Чернин жеке араласуға мәжбүр болды. 1918 жылғы 24 қаңтарда ол Вильсонның он төрт қағидасын қабылдағанын жариялады. Содан кейін ол жаңадан құрылған Украина Халық Республикасымен 1918 жылғы 9 ақпанда қол қойылған және ол Хелмді беруге келіскен жеке бейбітшілік шартын жасасты. "Нан бейбітшілігі" деп аталған бұл келісім екі монархияның азық-түлікпен қамтамасыз етілу мәселесін шешпеді, бірақ граф фон Чернинге австриялық поляктардың наразылығын тудырды, олар да Хелмге талапкер болған. Ол 3 наурызда Ресеймен, 7 мамырда Румыниямен бейбітшілік шартына қол қойып, мансабының шыңына жетті және Орталық державалардың жетекші дипломаты саналды. Алайда, "Сикст ісі" граф фон Черниннің құлауына себеп болды. Император Карл I өзінің қайын інісі Парма Бурбон князі Сикстіні делдал ретінде пайдаланып, 1917 жылғы 24 наурызда Франция президенті Пуанкареге Эльзас-Лотарингияны қайтару туралы Францияның "әділ талабын" қолдайтынын жасырын түрде хабарлады. Оның бұл істегі рөлі әлі де нақты емес болғанымен, ол хаттың нақты мазмұнына қарамастан, құпия келіссөздер туралы білген. Француз премьер-министрі Клемансо бір жылдан кейін хатты жариялаған кезде, граф фон Чернин император Карл I-дің сатқындығына ұшырағанын сезініп, жүйкелік күйзеліс жағдайында 1918 жылғы 14 сәуірде отставкаға кетті. Тарихшылар граф фон Чернинге қатал баға берді. Ол өзінің ізашарлары граф фон Берхтольд пен барон Буриан фон Раецке қарағанда көбірек қиялы мен энергияға ие болғанымен, сонымен бірге ол болжамсыз және тұрақсыз болды, кенеттен туындайтын ойларға бой алдырды. Бұл оның сыртқы саясатына тұрақсыздық элементін қосты, бұл, мүмкін, оның бейбітшілікке жұмыс істеген тараптарға сенімсіздік тудырды. Ол сол кезде "бейбітшілік министрі" ретінде мақталып жүргенімен, оның елін Бірінші дүниежүзілік соғыстан шығаруға жасаған дипломатиялық күш-жігері Австро-Мажарстанның ыдырауына тосқауыл қоймады.
Following the accession of Karl I as the new emperor, Count von Czernin was appointed Minister of Foreign Affairs on 23 December 1916, replacing Baron Burián von Rajecz. Both men shared the view that a rapid conclusion of peace was necessary to avoid the dissolution of the Habsburg Empire. Count von Czernin's main aim was therefore to seek a compromise peace while respecting the agreements made with Germany. However, he quickly discovered that the Dual Monarchy's increasing dependency on Germany rendered a truly independent foreign policy impossible. While he reluctantly agreed with the necessity of resuming unrestricted submarine warfare in February 1917, he expended much effort that year unsuccessfully trying to persuade German political and military leaders of the need for a peace by compromise. At a conference between Germany and Austria Hungary on 17–18 March 1917 on the goals of the war, he suggested inter alia the cession of territory of the Central Powers to arrange a fast peace with the Entente. In his view, the declaration of war by the United States was a disaster and a victory for the Central Powers became improbable. More precisely, he suggested that Germany should abandon Alsace–Lorraine and Belgium in return for large territorial gains in Poland. In Count von Czernin's scenario Austria Hungary would be compensated with primarily Romanian territory. On 12 April, he drafted a memorandum with a gloomy prognostication of Austria Hungary's war situation that was transmitted through Emperor Karl I to Matthias Erzberger, a member of the German Reichstag, outlining the reasons why the Dual Monarchy could not survive another winter of fighting. This resulted in the well meaning but ineffective peace resolution of 19 July 1917. In a speech in Budapest on 2 October 1917, he spoke in favour of international justice, disarmament, arbitration and freedom of the seas as a basis for peace and as a legal basis for a new Europe. Following the Bolshevik seizure of power in Russia, the workers across the Austro Hungarian Empire became increasingly active around the issue of food shortages and a desire for a "peace without annexations". This led to the Austro Hungarian strike of January 1918 in which Czernin had to personally intervene. On 24 January 1918, he announced he accepted Wilson's Fourteen Points. He then negotiated a separate peace treaty with the newly created Ukrainian People's Republic that was signed on 9 February 1918 and in which he agreed to cede Chełm. The so called bread peace did not solve the Dual Monarchy's food supply problem, but it did earn Count von Czernin the loathing of Austrian Poles, who also had claimed Chełm. He reached the highlight of his career by subsequently signing peace treaties with Russia on 3 March and with Romania on 7 May and was considered the leading diplomat of the Central Powers. The Sixtus Affair, however, led to Count von Czernin's downfall. Emperor Karl I, using his brother in law Prince Sixtus of Bourbon Parma as his intermediary, had secretly assured French President Poincaré by a letter dated 24 March 1917 that he would support France's "just demand" for the return of Alsace Lorraine. Although his role in the affair remains unclear, he was aware of the secret negotiations, although not of the exact wording of the letter. When French Premier Clemenceau published the letter a year later Count von Czernin, feeling himself betrayed by Emperor Karl I and on the verge of a nervous breakdown, tendered his resignation on 14 April 1918. Count von Czernin has been relatively harshly judged by historians. While he was arguably more imaginative and energetic than either of his predecessors, Count von Berchtold or Baron Burián von Rajecz, he was at the same time more unpredictable and volatile, giving in to sudden impulses. This gave his foreign policy an element of instability, which possibly did not inspire confidence to the other side with which he was seeking a compromise peace. Despite being celebrated at the time as a "peace minister", his diplomatic efforts to disengage his country from World War I failed to prevent the dissolution of Austria Hungary.
Соғыстан кейінгі мансап
Соғыстан кейін Чехословакияның аграрлық реформалары оны Богемиядағы жерлерінен айырды және ол Австриядағы Зальцкаммергутқа көшіп кетті. 1920-1923 жылдары ол Австрия Республикасының Ұлттық кеңесінде Демократиялық партияның депутаты қызметін атқарды. 1917 жылы ол Әулие Стефан орденінің Ұлы крестімен марапатталды және Алтын Жүн орденінің рыцарі атанды. Соғыстан кейін ол императрица Зитаға хат жазып, сыртқы істер министрі ретіндегі өзінің тұрақсыз мінез-құлқы үшін оны соңғы орденнен шығарып тастамауды сұрады. 1919 жылы ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Аустрия-Мажарстанның саяси және дипломатиялық аренасындағы ішкі жағдайларын қамтитын естеліктерін жариялады, ол "Дүниежүзілік соғыста" деп аталды. Бұл кітап соғыс салдарынан ыдырап бара жатқан ежелгі империяның ішкі тегеуріндеріне қызықты көзқарас ұсынады. Кітапта ол болашақ ұрпақтар Бірінші дүниежүзілік соғысты әлемдік революцияның алғыкүші ретінде есінде сақтайтынын айтты. Граф фон Чернин 1932 жылғы 4 сәуірде Венада қайтыс болды.
After the war, the Czechoslovak agrarian reforms deprived him of his lands in Bohemia and he withdrew to Salzkammergut in Austria. From 1920 to 1923, he served as a deputy of the Demokratische Partei in the National Council of the Republic of Austria. In 1917, he was bestowed with the Grand Cross of the Order of Saint Stephen and invested as a Knight of the Order of the Golden Fleece. Apparently he wrote to Empress Zita after the war asking her not to expel him from the latter order because of his erratic behaviour as Foreign Minister. In 1919, he published his memoirs of his days as an insider in the Austro Hungarian political and diplomatic arenas during World War I, called In the World War, an interesting look at the inside machinations of an ancient empire being pulled apart by war. In the book he suggested that future generation would remember the First World War as a prelude to world revolution. Count von Czernin died in Vienna on 4 April 1932.
Танымал мәдениетте
Граф фон Чернин американдық "Жас Индиана Джонс хроникалары" телесериалының бір эпизодында актер Кристофер Ли бейнеленді. Эпизодтың атауы "Австрия, 1917 жылдың наурызы" болды және ол 1992 жылдың 21 қыркүйегінде ABC телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді.
Count von Czernin was portrayed by the actor Christopher Lee in an episode of the American television series The Young Indiana Jones Chronicles. The episode was entitled "Austria, March 1917" and premiered on the ABC television network on 21 September 1992.