Кіріспе

Француз мемлекет қайраткері және тарихшысы (1853–1944)

Альберт Огюст Габриэль Ханоту, Габриэль Ханоту деп белгілі (19 қараша 1853 – 11 сәуір 1944) – француз мемлекет қайраткері және тарихшысы, 1894 жылдан 1895 жылға дейін және 1896 жылдан 1898 жылға дейін Францияның Сыртқы істер министрі қызметін атқарды.

Өмірбаян

Ол Эйн департаментіндегі Боревоар қаласында дүниеге келген. Ол тарихты École des Chartes мектебінде оқыды және École des Hautes Études мектебінде конференция жетекшісі болды. Оның саяси мансабы партиялық саясаткер емес, мемлекеттік қызметкер ретінде қалыптасты. 1879 жылы ол сыртқы істер министрлігіне хатшы болып кіріп, дипломатиялық қызметте біртіндеп өрледі. 1886 жылы ол Эйн округінен депутат болып сайланды, бірақ 1889 жылы сайлауда жеңіліске ұшырап, дипломатиялық мансабына қайта оралды. 1894 жылдың 31 мамырында Шарль Дюпуйдің сыртқы істер министрі қызметін қабылдау туралы ұсынысын қабылдады. Бір үзілістен кейін (1895 жылдың 28 қазанынан 1896 жылдың 29 сәуіріне дейін, Леон Буржуа министрлігі кезінде) ол бұл лауазымды 1898 жылдың 14 маусымына дейін атқарды. Министрлік кезінде ол Франция мен Ресейдің жақындасуын дамытты – президент Феликс Формен бірге Санкт-Петербургке сапар шекті – және британдықтармен келісімдер арқылы Африкадағы француз колонияларының шекараларын белгілеуге тырысты. 1898 жылғы шілдедегі Фашода оқиғасы осы саясаттың ең айқын нәтижесі болды. Бұл оқиға Ханотоның Англияға деген сенімсіздігін күшейтті, бұл оның әдеби еңбектерінде көрінеді (олардың көпшілігі ол Quai d'Orsay-ден кеткеннен кейін жазылған). Ханото 1897 жылдың 1 сәуірінде Француз академиясының мүшесі болып сайланды. Ол Ұлттар Лигасында Францияның делегаты ретінде қызмет етті және 1-ші (15 қараша – 18 желтоқсан 1920), 2-ші (5 қыркүйек – 5 қазан 1921), 3-ші (4–30 қыркүйек 1922) және 4-ші Ассамблеяларға (3–29 қыркүйек 1923) қатысты. 1920 жылдардың басында Ұлттар Лигасына эсперанто тілін жұмыс тілі ретінде қабылдау туралы ұсыныстар түсті. Он делегат ұсынысты қабылдады, француз делегаты Габриэль Ханото ғана қарсы дауыс берді. Француздар Лига Кеңесінің мүшесі ретінде барлық осындай дауыс берулерге вето құқығын қолданды, бұл 1920 жылдың 18 желтоқсанындағы дауыс беруден басталды. Ханото француз тілінің халықаралық дипломатия тілі ретіндегі беделін жоғалтып жатуына наразы болды және эсперантоны қауіп деп қарады. Габриэль Ханото 1944 жылы Парижде қайтыс болды және Пасси зиратында жерленді. Оның Оршазадағы үйі қазір ботаникалық бақ ретінде қызмет етеді, Parc botanique du Prieuré d'Orchaise.