Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рождестволық сыйлық әкелуші
Christmas gift bringer
; ), сондай-ақ Christkindl деп те аталады, Австрия, Швейцария, Оңтүстік және Батыс Германия, Чехия, Хорватия, Лихтенштейн, Люксембург, Бельгияның шығыс бөлігі, Португалия, Словакия, Венгрия, Францияның солтүстік-шығыс бөлігінің кейбір аймақтары, Польшадағы Жоғарғы Силезия, Латын Америкасының кейбір аймақтары, Бразилияның оңтүстік бөлігінің белгілі бір аймақтары және Луизиана штатының Акадиана аймағында дәстүрлі Рождестволық сыйлық әкелуші болып саналады. Португал тілінде Christkindl – Menino Jesus ("Жас Иса"), венгр тілінде Jézuska ("Кішкентай Иса"), словак тілінде Ježiško ("Кішкентай Иса"), чех тілінде Ježíšek ("Кішкентай Иса"), Латын Америкасында Niño Dios ("Бала Құдай") немесе Niño Jesús ("Бала Иса"), ал хорват тілінде Isusić немесе Isusek ("Кішкентай Иса"), силез тілінде Dziyciōntko Jezus ("Бала Иса"), Cieszyn силез тілінде Aniołek ("Кішкентай періште"), поляк тілінде Dzieciątko ("Кішкентай сәби") деп аталады. Италияның кейбір аймақтарында Christkindl-дің ұқсас бейнесі Gesù Bambino ("Бала Иса") деп белгілі.
The ; ), also called Christkindl, is the traditional Christmas gift bringer in Austria, Switzerland, southern and western Germany, the Czech Republic, Croatia, Liechtenstein, Luxembourg, the eastern part of Belgium, Portugal, Slovakia, Hungary, parts of northeastern France, Upper Silesia in Poland, parts of Latin America, in certain areas of southern Brazil, and in the Acadiana region of Louisiana. Christkind is called in Portuguese Menino Jesus ("Boy Jesus"), in Hungarian Jézuska ("Little Jesus"), in Slovak Ježiško ("Little Jesus"), in Czech Ježíšek ("Little Jesus"), in Latin America Niño Dios ("Child God") or Niño Jesús ("Child Jesus") and in Croatian Isusić or Isusek ("Little Jesus"), in Silesian Dziyciōntko Jezus (Baby Jesus), in Cieszyn Silesian Aniołek ("Little Angel"), in Polish Dzieciątko ("Little baby"). In some parts of Italy, the analogous figure of the Christkind is known as Gesù Bambino ("Child Jesus").
Тарих
16-17 ғасырлардағы Еуропадағы протестанттық реформация кезінде Мартин Лютер жариялаған көптеген протестанттар осы сыйлық әкелуші, Мәсіх Бала немесе Christkindl-ді қабылдады және сыйлық беру күні 6 желтоқсаннан Рождество қарсаңына ауыстырылды. Сондықтан да "Лютеран шіркеуі балалардың есімімен аталып кеткен балаға назар аудару үшін Мәсіхті балалардың сый-тартуларын беруші ретінде жариялады". Христкиндті Германияның католик аймақтарында 19 ғасырда қабылдады. Бүгінде де "Христокиндл" "Латын Америкасындағы көптеген католик елдерде басты сыйлық беруші болып табылады". Мәсіх Бала – бұл бала тәрізді жандарма, әдетте сары шашы мен періште қанаты бар. Мартин Лютер оны Исаның нәресте ретінде дүниеге келуіне сілтеме жасау үшін қолданған (Мәсіх Бала туралы қараңыз). Кейде Мәсіх Баласы сәби Исаның орнына сыйлық әкелетін ерекше періште ретінде түсіндіріледі, өйткені ол кейбір шерулерде кішкентай Иса Мәсіхтің бейнесімен бірге пайда болады. Кейіннен Христкинд Киелі Николаймен бірге сыйлықтарды жеткізу үшін айналып жүрді. Балалар ешқашан Мәсіхтің Баласын жеке көрмейді, ал ата-аналар оларға Мәсіхтің Баласы қызығушылық танытып, оны байқауға тырысса, сыйлық әкелмейді деп айтады. Отбасы қонақ бөлмесіне кіреді, онда Рождество ағашы қойылады, сыйлықтарды ашуға (Bescherung), ата-аналар сыйлықтарды әкелген Мәсіх Баласы енді қайтадан кеткен деп ойлайтындарын айтады. Кейбір дәстүрлерде, Мәсіх Баласының кеткені кішкентай қоңыраудың дыбысымен хабарланады, оны ата-аналар естігендей етіп көрсетеді немесе отбасының ересек мүшесі жасырын түрде соғып шығарады. 1990 жылдан бастап, Христкинд Вайхнахтсманнан бәсекелестіктің артуына тап болды, бұл американдық Санта-Клаустың жарнамалық бейне ретінде пайдалануынан туындады. Соңғы кездері дәстүрлі католиктердің көбісі "Рождествоның шынайы мәнін қалпына келтірудің тамаша құралы" ретінде Мәсіх Баласы дәстүрін қолдады. Christkindl немесе Christkindel – бұл Christkind сөзінің кішітетімдік түрі. Christkind және Belsnickel Аргентинадағы Волга немістерінің қауымдастықтарында да кездеседі. Белгілі бір тұлға – Нюрнбергтегі Christkindlesmarkt базарындағы Мәсіх Баласы, ол осы міндетті орындау үшін екі жылда бір рет таңдалатын жас әйел. Christkindl сондай-ақ Австрияның Штайр қаласының бір бөлігі болып табылады, оның аты қаладағы шіркеудегі керемет деп саналатын Мәсіх Баласының балауыз мүсінімен байланысты.
Promulgated by Martin Luther at the Protestant Reformation in 16th–17th century Europe, many Protestants adopted this gift bringer, the Christ Child or Christkindl, and the date of giving gifts changed from December 6 to Christmas Eve. As such, the "Lutheran Church promoted Christ as the children's gift giver, hoping to draw attention to the child for whom Christmas was named." The Christkind was adopted in Catholic areas of Germany during the 19th century. To this date, the Christkindl "remains the main gift bringer in many Catholic countries in Latin America." The Christkind is a sprite like child, usually depicted with blond hair and angelic wings. Martin Luther intended it to be a reference to the incarnation of Jesus as an infant (see Christ Child). Sometimes the Christ Child is, instead of the infant Jesus, interpreted as a specific angel bringing the presents, as it appears in some processions together with an image of little Jesus Christ. Later, the Christkind was said to make rounds delivering gifts with St. Nicholas. Children never see the Christkind in person, and parents tell them that Christkind will not come and bring presents if they are curious and try to spot it. The family enters the living room, where the Christmas tree has been put up, for the opening of presents (the Bescherung), when the parents say that they think that the Christkind who has brought the presents has now left again. In some traditions, the departure is announced by the ringing of a small bell, which the parents pretend to have heard or which is secretly done by one of the adults in the family. Since the 1990s, the Christkind has faced increasing competition from the Weihnachtsmann, caused by the use of the American version of Santa Claus as an advertising figure. Many traditionalist Catholics in recent times have advocated for the tradition of the Christkind as a "beautiful means of restoring the true meaning of Christmas". Christkindl or Christkindel are diminutive versions of Christkind. Christkind and Belsnickel are also found among communities of Volga German descent in Argentina. A well known figure is the Christkind at the Christkindlesmarkt in Nuremberg, which is represented by a young woman chosen every two years for this task. Christkindl is also a part of the city of Steyr in Austria, named after the allegedly miraculous wax statue of Christkind in the town church.
Чех Ježíšek
Ježíšek (Бала Иса) – христиандық Рождество мерекесіндегі кейіпкердің чех тіліндегі атауы. Исашектің нақты сипаттамасы жоқ. Ол нәресте, кішкентай бала, жас жігіт ретінде бейнеленген. Кейбіреулер оны абстрактілі тұлға деп санайды. Дәстүр бойынша, Исашек Рождество қарсаңында пайда болады. Кейбір отбасыларда Исашек Рождество шыршасын және сыйлықтарды әкеледі, ал үлкендер бұл жұмысты жасырын түрде атқарады. Ал басқа отбасыларда балалармен бірге шырша безендіріледі. Рождество сыйлықтары Рождество қарсаңында (24 желтоқсан) табысталады және ашылады. Чехтер бұл дәстүрді 400 жылдан бері сақтап келеді. Бұл сол кездегі католиктердің көп болуымен байланысты. Бұл терминді 16-шы ғасырда Мартин Лютер ойлап тапқан, бұл олардың Әулие Николайдан өзге кейіпкерлеріне лайықты ат беруге жасаған әрекеті болды. Қазіргі уақытта, әлемдегі діни сенімнің ең төмен деңгейіне қарамастан, қазіргі чех қоғамында Исашекке сенім сақталады. Ла Кристина – француз тілінде жаңа жыл қарсаңында дәстүрлі түрде «жемістер, үй жасаған тәттілер және шағын сыйлықтар» әкелетін халықтық кейіпкердің атауы. Бұл атау «Christkind» сөзінің галликалық түрі болып табылады және бұл дәстүрді Швейцариядан келген неміс тілді қоныс аударушылар әкелген болуы мүмкін. Кейбір отбасыларда Ла Кристина Санта-Клаус сыйлықтар әкелгеннен кейін бір аптадан соң келіп, тіпті «Санта-Клаустың әйелі» деп те аталған, ал басқаларында «Ла Кристина» Санта-Клаустың тағы бір аты болған.
Ježíšek (the Baby Jesus) is the Czech language name for the Christkind Christmas figure. There is no accurate description of Ježíšek. He has been depicted as a baby, toddler, and young lad. Some even consider him simply as an abstract figure. According to tradition, Ježíšek makes his appearance on Christmas Eve. In some families, Ježíšek is said to bring the Christmas tree and the gifts, while the elders do it in secret. In other families, the Christmas tree is decorated collaboratively with the children. Christmas gifts are delivered and unboxed on Christmas Eve (24 December). The tradition of Ježíšek has been observed by the Czechs for more than 400 years. This is partly due to the large population of Catholics during that period. It was Martin Luther who coined the term during the 16th century, an attempt to provide a suitable name to their figure other than St. Nicholas. At present, belief in Ježíšek is upheld in modern Czech society, despite having the lowest rates of religious affiliation in the world.) is the Cajun French name for a folkloric figure who traditionally brought "fruits, homemade candies and small gifts" on New Year's Eve. The name represents a Gallicized form of "Christkind" and the tradition was most likely brought to the area by German speaking settlers from Switzerland. In some families, La Christine would make a visit a week after Papa Noël brought Christmas gifts and might even be described as "Santa Claus' wife", while in others "La Christine" was just another name for Santa Claus.