Кіріспе

Рим мавзолейі

Галла Плацидия мавзолейі – 425 және 450 жылдар аралығында Италияның Равенна қаласында салынған соңғы римдік антикалық құрылыс. 1996 жылы ол Равеннадағы тағы жеті құрылыспен бірге ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді. Көптеген адамдардың ойынша, императрица Галла Плацидия (450 ж.ө.) осы ғимаратта жерленген, бірақ бұл XIII ғасырдан бері қалыптасқан жаңылыс пікір; ол Римде қайтыс болды және сол жерде, шамасы, Ескі Санкт-Петербург базиликасындағы Гонорий мавзолейінде Гонориймен бірге жерленген.

Тарих

Галла Плацидияның "мавзолеі" 425–450 жылдары салынған, бұл крест пішіндес капелла немесе дұға үйі, бастапқыда Равеннадағы Киелі Крест шіркеуінің (Санта Кросе) кіреберісімен (нартексімен) біріктірілген. Шіркеу 417 жылы император сарайы үшін салынған. Бұл ғимарат, мүмкін, Әулие Лаврентийге арналған. Галла Плацидия 425 жылдан кейін Равеннада Әулие Иоанн Евангелистке (Сан Джованни Евангелиста) арналған базиликаны да салған; ол августаның және оның балаларының теңіз саяхаты кезіндегі қауіпті дауылдан аман қалғанын еске түсірді және оның, сондай-ақ Теодосий әулетінің басқа мүшелерінің суреттерімен әсемделген.

Сәулет және сәндік

Мавзолей крест тәрізді еден жоспарында салынған, ортасында шамдана (күмбез) және төрт қанатқа арналған цилиндрлі күмбездер бар. Күмбездің сырты, екі жақты қанаттардан биіктеп тұратын, төртбұрышты мұнарамен оралып салынған. Сыртқы қабырғалары соқыр аркалармен безендірілген. Жарық терезелер арқылы кіреді. Мавзолейдің ішкі жағы құнды мозаикалармен жабылған. Ішінде екі танымал мозаикалық люнет орналасқан, ал қалған кеңістігі христиандық және Апокалипсис символдарын бейнелейтін мозаикалармен толтырылған. Күмбездің ішкі қабырғаларын, люнеттерді және куполды шыны тесералардан жасалған мозаикалар жабады; әшекейлері жоғары сапалы.

Солтүстік кіреберіс мозаикасы - Жақсы Бағушы

Жақсы Бағушы бейнесі мен мал бағу көріністері христиандық ой-пікірге жақсы таныс еді; иығына қой көтеріп жүрген жас жігіттің бейнесі ежелгі әлемде б.з.д. 6 ғасырдан бері белгілі болды және 3 ғасырдың соңынан бастап христиандық өнерге, әсіресе жерлеу контекстінде қабылданып алынды. Қойшы – Жохан 10:11-17 және Лұқа 15:4-7-де айтылғандай, Мәсіхтің өзі деп түсіндірілді. Мұнда сақалсыз қойшы патшалық киім киіп, қызғылт алтын түсті киімде, әдеттегі қойшының таяғының орнына крест тәрізді таяқ ұстап тұр. Ол христиан кресімен біріктірілген патшалық таяқты ұстап тұр.

Оңтүстік трансепті - еркек қасиетті

Өнер тарихшысы Джиллиан Макки бұл панель итальяндық Әулие Лауренс емес, испандық Сарагосалық Әулие Винсентті бейнелейді деп санайды. Макки Галланың Испаниямен байланысын дәлелдейді; сонымен қатар, Әулие Винсент теңізде батып шейіт болған, ал Галла мен оның балалары кеме апаттан аман қалған. Панель Әулие Винсент туралы поэмадан алынған сурет сияқты көрінеді. Поэмада Әулие Винсентке қасиетті кітаптарын өртеу үшін ашуға бұйырылады. Осыған байланысты, Евангелияны сақтаған шкафтың мағынасы ашылады, ал мұндай түсінік Әулие Лауренс туралы әңгімеде табылмаған.