Уганда консервативтік партиясы

Кіріспе

Консервативтік партия (КП) – Угандадағы орталық-оң саяси партия. Оған Кен Лукиямузи жетекшілік етеді.

Тарих

Консервативтік партия Буганда монархиясына адал болған және Уганда тәуелсіздік алғаннан кейін тікелей жұмыс істеген Баганда саяси партиясы мен қозғалысы Кабака Екканың іс жүзіндегі мұрагері болып табылады. Кабака Екка мен Буганда патшалығы 1966 жылғы Менго дағдарысы кезінде күшпен таратылды. Осыдан кейін Буганданың премьер-министрі (Катикиро) Жоаш Маянжа Нканги шетелге қашып кетті. Кабака Екканың жастар қанатының бұрынғы мүшесі ретінде Нканги Консервативтік партияны жер аударылу кезінде ұйымдастырды; осылайша, 1966 жыл партияның дәстүрлі негізі ретінде қарастырылады. Алайда партия шынымен 1979 немесе 1980 жылдан бастап белсенді болды. Құрылғалысымен, КП әдетте Кабака Екка сияқты қағидаларға сай болды. Жалпы, оның саяси мақсаттары анық айқындалмаған; ол тек Уганданың 1962 жылғы конституциясын қалпына келтіруді және елдегі саяси билікті орталықсыздандыруды талап етті. Партия монархиялық деп саналды, өйткені оның басты мақсаттарының бірі Уганданың дәстүрлі билеушілерін қорғау болды. Алайда, ол Баганданың роялистермен байланысын баса көрсетпеді. Консервативтік партия 1980 жылғы Уганда жалпы сайлауына тіркелген төрт партияның бірі болды, бірақ кішігірім күш болып қалды. Оның қаржысы жетіспеді, басқа угандалық партиялар сияқты жарымәскери қанаты болған жоқ және партияның тұрақты ұйымы да болмады. Шын мәнінде, көптеген Баганда монархистері Демократиялық партияға (ДП) қосылуды жөн көрді, өйткені олар Консервативтік партия сайлауда жеңіске жете алмайды деп сенді. 1980 жылы сайлау науқанында партия өз жақтастары Уганда Халық Конгресі (UPC) және ДП тарапынан мазақталғанын мәлімдеді. Консервативтік партия 1980 жылғы сайлауда бірде-бір орын жеңіп алмады. Келесі онжылдықтарда КП маргиналды топ болып қалды, ал Уганда кезекті авторитарлық үкіметтердің бақылауына түсті. Осыған қарамастан Нканги ықпалды тұлғаға айналып, бірнеше Уганда режимдерінің министрі болып тағайындалды. 1990 жылдардың басында КП Кабака Екканың дәстүрлі мақсаттарын қолдағанын жариялады. 1993 жылы монархистердің Буганда патшалығын қалпына келтіру туралы ұзақ уақыттан бері күткен арманы орындалды. Нканги реставрацияда маңызды рөл атқарды. Нканги 2003 жылдың шілдесінде бас хатшы Кен Лукиямузи басшылығымен ҚП-ның қалған мүшелерімен келісімге келді. Ішкі даулар 2005 жылға дейін жалғасты, ол кезде Нканги ресми түрде ҚП-ның басшылығын Лукиямузиге беруге келісті. 2006 жылғы 23 ақпанда өткен жалпы сайлауда партия 289 орынның 1-ін жеңіп алды. Консервативтік партия 2016 жылғы жалпы сайлау кезінде президенттік үміткер Кицца Бесигьеді қолдады. КП президенті Лукиямузи 2019 жылы Ұлттық трансформация үшін одақтың құрылтай рәсіміне қатысты. Консервативтік партия 2021 жылғы Уганда жалпы сайлауында екі парламенттік кандидатты тікелей ұсынды, бірақ бірде-бір орын жеңіп алмады.

The Conservative Party serves as de facto successor to Kabaka Yekka, a Baganda political party and movement that had been loyal to the Buganda monarchy and operated directly after Uganda's independence. Kabaka Yekka and the Buganda kingdom were forcibly disbanded during the Mengo Crisis of 1966. The prime minister (Katikkiro) for Buganda, Jehoash Mayanja Nkangi, consequently fled abroad. As former member of Kabaka Yekka's youth wing, Nkangi organized the Conservative Party in exile; thus, 1966 is regarded as the party's traditional foundation date. However, the party only became truly active from 1979 or 1980 onwards. By the time of its foundation, the CP generally followed similar principles as Kabaka Yekka. Overall, its political aims were not well defined; it only called for the restoration of Uganda's 1962 constitution and the decentralization of political power in the country. The party was considered monarchist, as one of its main objective was to protect Uganda's traditional rulers. Regardless, it did not emphasize its connection to Baganda royalists. The CP was one of the four parties to register for the 1980 Ugandan general election, but remained a minor force. It lacked funding, had no paramilitary wing like other Ugandan parties, and possessed no firm party organization. In fact, many Baganda monarchists preferred to join the Democratic Party (DP), as they believed that the Conservative Party could not win the election. While campaigning in 1980, the party claimed that its supporters were harassed by the Uganda People's Congress (UPC) and DP. The CP failed to win any seats during the 1980 election. In the next decades, the CP remained a marginal group, while Ugandan came under the control of a succession of authoritarian governments. Regardless, Nkangi became an influential figure and was appointed as minister by several Ugandan regimes. By the early 1990s, the CP increasingly voiced its support for Kabaka Yekka's traditional aims. In 1993, the long held ambition by the monarchists to restore the Buganda kingdom was fulfilled. Nkangi played an important role in the restoration. and Makindye West MP Nsubuga Nsambu respectively. Nkangi initially reconciled with the rest of the CP under secretary general Ken Lukyamuzi in July 2003, Internal disputes continued until 2005, when Nkangi officially agreed to pass the leadership of the CP to Lukyamuzi. In the general election of 23 February 2006, the party won 1 out of 289 elected seats. The Conservative Party supported presidential candidate Kizza Besigye during the general election of 2016. CP president Lukyamuzi attended the foundation ceremony for the Alliance for National Transformation in 2019. The CP ran with two parliamentary candidates during the 2021 Ugandan general election, but failed to win any seats.

Идеология

Консервативтік партия оңшыл-орталық деп сипатталады. Партия Уганданың дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарына ерекше мән береді және дәстүрлі билеушілерді қолдағандықтан монархист деп есептеледі. Ол Уганданы децентрализациялау және федералдық мемлекетке айналдыруды ұсынды, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау үшін үгіт жүргізді.