София Ли: Англиялық жазушы, драматург және педагог (1750-1824)
Sophia Lee
София Ли (1750-1824) – ағылшын романисі, драматургі және педагогы. Готикалық әдебиеттің алғашқы жазушысы, «The Chapter of Accidents» пьесасымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ағылшын романисі, драматургі және педагогы (1750–1824)
English novelist, dramatist and educator (1750–1824)
София Ли (1750 – 13 наурыз 1824) – ағылшын романисі, драматургі және педагогы. Ол готикалық көркем әдебиеттің қалыптасуына үлкен үлес қосты.
Sophia Lee (1750 – 13 March 1824) was an English novelist, dramatist and educator. She was a formative writer of Gothic fiction.
Өмір және әдеби шығармашылық
Ол Джон Лидің (1781 жылы қайтыс болған) қызы, актер және театр директоры, Лондонда дүниеге келген. Оның алғашқы туындысы, Дени Дидроның «Отбасы әкесі» пьесасына негізделген үш актілік драма, «Оқиғалар тізімі» деп аталды. Ол Джордж Колман аға 1780 жылғы 5 тамызда Хеймаркет театрында қойылды және бірден сәттілікке ие болды. 1781 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Ли пьесадан түскен қаражатты Бат қаласында мектеп ашуға жұмсады, онда ол әпкелері Анна мен Харриетке шаңырақ құрды. Оның «Сергексіздік» романы немесе басқа заманның хикаясы (1783–1785) тарихи романда болды. «Сергексіздік» романы Елизавета дәуірінде, Шотландия королевасы Мэридің екі қияли қызының өмірінен баяндайды. Ли сонымен қатар «Гранада королевасы Альмейда» (1796) пьесасын жазды, бұл бос өлеңмен жазылған ұзақ трагедия, ол 1796 жылғы 20 сәуірде Дрюри-Лейнде көрсетілді, бірақ бес түн ғана сахнада тұрды. «Сергексіздік» туындысын түпнұсқа готиканың қалыптасу жұмысы ретінде қарастыруға болады, ол сол замандағы басқа готика жазушыларының тақырыптарын қайталап, олардан бұрын жазылған. Ол соншалықты танымал болды, сондықтан 1820 жылы «Роза Дуглас; немесе, Елизавета королевасының сарайы» атты туынды жарық көрді. Уильям Хазлиттің пікірінше, ол Энн Рэдклифтің шығармаларымен салыстырғанда «мұңды» болса да, Минерва баспасөз мектебінің готикалық әдебиетіне және Уолтер Скотт сияқты тұлғаларға тигізген әсері айқын. Осы туындыдан итальян жазушысы Карло Федеричи «Лестердің пажы» (Il paggio di Leicester) пьесасын жазды, ал ол өз кезегінде 1812 жылы Джоахино Россинидің «Англия королевасы Елизавета» (Elisabetta, regina d'Inghilterra) операсының бастауы болды, операның либреттосын Джованни Шмидт жазды. София сонымен қатар 1797 және 1805 жылдар аралығында әпкесі Харриет Ли жазған Кентербери ертегілерінің жинағына екі хикаясын қосты. Басқа туындылары: «Махаббатшының өмірі» (1804) және «Ормонд; немесе әуесқой» (1810). Ол 1824 жылғы 13 наурызда Бристольдегі Клифтон маңындағы үйінде қайтыс болды.
She was the daughter of John Lee (died 1781), actor and theatrical manager, and was born in London. Her first piece, The Chapter of Accidents, a three act drama based on Denis Diderot's Le père de famille, was produced by George Colman the Elder at the Haymarket Theatre on 5 August 1780 and was an immediate success. When her father died in 1781, Lee spent the proceeds of the play on establishing a school at Bath, where she made a home for her sisters Anne and Harriet. Her novel The Recess, or a Tale of other Times (1783–1785) was a historical romance. The Recess, set in Elizabethan times, revolves around two fictional daughters of Mary, Queen of Scots. Lee also wrote the play Almeyda, Queen of Granada (1796), a long tragedy in blank verse, which opened at Drury Lane on 20 April 1796 but ran for only five nights. The Recess can also be regarded as a formative work of the original Gothic, echoing and pre dating themes from other contemporary Gothic writers. It was so popular that a spin off novelette appeared in 1820, Rose Douglas; or, The Court of Elizabeth William Hazlitt might consider it "dismal" by comparison with the works of Ann Radcliffe, but its influence both on the Gothic school of the Minerva Press, and on figures like Walter Scott is nonetheless clear. From this work, Italian writer Carlo Federici wrote the play Il paggio di Leicester (Leicester's Page) and, in turn, that became the source of Elisabetta, regina d'Inghilterra, (Elizabeth, Queen of England) the 1812 opera by Gioachino Rossini, the libretto of which was written by Giovanni Schmidt. Sophia also contributed two tales to the collection of Canterbury Tales written by her sister Harriet Lee, between 1797 and 1805. Other works included The Life of a Lover (1804) and Ormond; or the Debauchee (1810). She died at her house near Clifton, Bristol on 13 March 1824.