Кіріспе

Джон Уильям Полидори (7 қыркүйек 1795 – 24 тамыз 1821) – ағылшын жазушысы және дәрігер. Ол романтизм қозғалысымен байланысты және кейбірлер оны фантастикалық әдебиеттегі вампир жанрының негізін қалаушы деп санайды. Оның ең танымал туындысы – "Вампир" (1819) атты қысқа әңгіме, ол қазіргі заманғы вампирлер туралы жазылған алғашқы жарияланған туынды. Әңгіме авторлығы алғашқыда лорд Байронға қате атрибуцияланған, бірақ Байрон да, Полидори де автордың Полидори екенін мәлімдеді.

Отбасы

Джон Уильям Полидори 1795 жылдың 7 қыркүйегінде Вестминстерде дүниеге келді, ол итальяндық саяси эмигрант ғалым Гаэтано Полидори мен оның әйелі, ағылшын тәрбиешісі Анна Мария Пирс-тің үлкен ұлы еді. Оның үш інісі мен төрт апасы болған. Оның қарындасы Франсис Полидори, жер аударылған итальяндық ғалым Габриэль Россеттиге үйленді, осылайша Полидори қайтыс болғаннан кейін Мария Франческа Россеттидің, Данте Габриэль Россеттидің, Уильям Майкл Россеттидің және Кристина Георгина Россеттидің қалың бауыры болды. Уильям Майкл Россетти 1911 жылы Полидоридің күнделігін жариялады. Байрон басты кейіпкері Аугуст Дарвелл болатын "Үзінді" атты әңгіменің фрагментін жазды (бірақ одан тез бас тартты), ал Полидори оны кейіннен өзінің "Вампир" әңгімесінің негізі ретінде пайдаланды – бұл ағылшыл тілінде жарық көрген алғашқы заманауи вампир әңгімесі. 1816 жылдың 15 маусымында П. Полидоридің Перси Бише Шеллимен болған әңгімесі, "Күнделікте" баяндалғандай, Франкенштейннің пайда болуының бастауы немесе тууы деп есептеледі. Олар «өмір принципінің мәні» туралы талқылады: «15 маусым Шелли және т.б. кешкісін келді. Кейін Шелли мен мен адамды тек құрал ретінде қарастыру керек пе, жоқ па деген мәселелер туралы әңгілестік». Байроннан құтылған Полидори Италияға саяхат жасап, содан кейін Англияға оралды. Оның басты кейіпкері Лорд Рутвен болатын «Вампир» әңгімесі 1819 жылдың сәуір айында «New Monthly Magazine» журналында оның рұқсатынсыз жарияланды. Лондонға келгенде ол Соходағы Грейт Пултени көшесінде тұрды. Байронның да, оның да наразылығына қарамастан, «Вампир» Байронның жаңа туындысы ретінде жарық көрді. Байронның «Роман үзіндісі» немесе «Үзінді» атты вампирлік әңгімесі 1819 жылы шатастықты жою мақсатымен жарық көрді, бірақ жақсы немесе жаман, «Вампир» оған жатқызыла берді.

Өлімнен кейінгі басылымдар

Оның қарындасы Шарлотта Полидоридің күнделіктерін көшіріп алды, бірақ "күнәлі бөлімдерді" цензуралап, түпнұсқасын жойды. Тек көшірме негізінде Уильям Майкл Россетти редакциялаған «Джон Полидоридің күнделігі» 1911 жылы Элкин Мэтьюс (Лондон) баспасында алғаш рет жарияланды. Бұл кітаптың қайта басылымдары, «1816 жылғы Байрон, Шелли және т.б. туралы доктор Джон Уильям Полидоридің күнделігі», 1975 жылы Folcroft Library Editions (Folcroft, PA) және 1978 жылы Norwood Editions (Norwood, PA) баспаларында жарық көрді. 2009 жылы Корнелл университеті «Джон Уильям Полидоридің күнделігі» кітабының жаңа басылымын қайта басып шығарды.

Ескерткіштер

1998 жылдың 15 шілдесінде Италияның елшісі Паоло Галли Полидоридің 38-ші Грейт Пултеньи көшесіндегі үйіне мемориалдық тақта ашты.

Опера

Полидори Джон Мьютердің бір актілік операсы «Everlasting Universe»-да баяндаушы болып жұмыс істейді және бірнеше сахнада сөйлейтін рөлі бар.

Теледидар

Highlander: The Series эпизодында "Қазіргі заманғы Прометей" сериясында Лорд Байронның кейіпкері, серияның тұрақты қатысушыларының бірі Мефос Полидоридің орнына қойылды. Өлмейтін Мефос Байронның ұстазы, досы және дәрігері болды, және сол (атақты) түні нағыз Полидори бастан өткерген оқиғаларды өзі де бастан кешірді. Мэри Шеллидің "Франкенхоль" тоқтаулы анимациялық сериясында Полидори доктор Виктор Франкенштейннің өлмейтін зертханалық көмекшісі ретінде бейнеленген тұрақты кейіпкер. Полидори "Криптадан шыққан әңгімелер" эпизодының "Ритуал" бөлімінде еске алынды. Доктор Джон Полидори (Джон О'Харли сомдаған) The X Files сериалдарының бесінші маусымының "Постмодерн Прометей" эпизодының қарсыласы болды. Полидориді 2016 жылы Ноа МакЛафлин "Жаман жаз" веб-сериалында бейнеледі, ол 1816 жылғы жазғы оқиғаларды қазіргі заманда көркемдеп суреттеді. Бұл нұсқада Полидори дәрігер емес, Лорд Байронның жеке көмекшісі қызметін атқарады. CBBC балалар телешоуының "Қызықты тарихтар" эпизодында "Таңғажайып әңгімешілер" атты эпизодта Полидориді Жалал Хартли оның "Вампир" және Мэри Шеллидің (Джессика Рэнсом сомдаған) "Франкенштейн" әңгімелерінің бастауы туралы сахнада бейнеледі, бұл оқиға Лорд Байронның Швейцариядағы Вилла Диодатисында болды. Полидориді 2020 жылы Doctor Who эпизодындағы "Вилла Диодатиның алдауы" эпизодында Максим Болдри сомдады, онда ол ұйқыда жүретін адам ретінде көрсетілді.