Кіріспе
1818 жылы жарық көрген Джейн Остин романы – 1818 жылы жарық көрген «Нортангер аббаттығы» («Northanger Abbey») – ағылшын жазушысы Джейн Остин жазған готикалық романдардың пародиязы. Кітаптың беті 1818 жылмен белгіленгенмен, «Нортангер аббаттығы» 1817 жылы «Persuasion» романымен бірге, Джейн Остин қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Алайда, роман 1803 жылы аяқталған, бұл Джейн Остин жазған және толыққанды аяқталған алғашқы роман болды. Готикалық романдарға деген әуесерлігі және оның қиялының көмегімен әлемді қабылдауын өзгерте отырып, оқиға Кэтрин Морландтың, тәжірибесіз жас қаһарманның, өзін және айналасындағы әлемді жақсырақ түсінуге ұмтылуын көрсетеді. Романның әртүрлі стильдегі және готикалық романдарға жасалған сілтемелеріне сүйене отырып, Остин «Нортангер аббаттығын» көп жылдар бойы жазғанын көруге болады. Романды жарыққа шығару да оған көп уақыт кетті. Оның өлімінен кейін ғана оның ағасы кітапты басып шығара алды. Жарық көргеннен кейін Остинның романына қатысты әртүрлі пікірлер айтылды. Роман жоғары қоғам, готикалық әдебиет, тәрбие романы, оқудың құндылығы және уақыттың маңыздылығы сияқты кең тақырыптарды қамтиды. Бұл роман оның басқа туындыларына қарағанда жасөсперімдік туынды деп есептеледі. «Нортангер аббаттығы» бойынша Остин көптеген готикалық романдарға, әсіресе «Удолфоның құпияларына» сілтеме жасайды. Заманауи романдарда да «Нортангер аббаттығына» қатысты көптеген сілтемелер кездеседі. Романның әртүрлі бейімделулері жылдар бойы жасалған.
the 1818 novel
Northanger Abbey ('/n//ɔːr//θ//æ//ŋ//ər/) is a coming of age novel and a satire of Gothic novels written by the English author Jane Austen. Although the title page is dated 1818 and was published posthumously in 1817 with Persuasion, Northanger Abbey was completed in 1803, making it the first of Austen's novels to be completed in full. From a fondness of Gothic novels and an active imagination distorting her worldview, the story follows Catherine Morland, the naïve young protagonist, as she develops to better understand herself and the world around her. Based on the different styles and different references to Gothic novels, it is apparent that Austen wrote Northanger Abbey over the span of many years. It took her a long time to get her novel published too. It was not until after her death that her brother was able to get the book published. Once published, Austen received a mix of reviews. The novel covers a wide array of topics such as high society, Gothic fiction, bildungsroman, the value of reading, and the importance of time. This novel is considered to be more juvenile than her others. Throughout Northanger Abbey, Austen makes references to many different Gothic novels, most notably The Mysteries of Udolpho. There are also many references to Northanger Abbey in contemporary novels. Various different adaptations have been made throughout the years.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Жеті жасар Кэтрин Морланд – шалғайдағы дін қызметкерінің он баласының бірі. Бала кезінде ұл бала болып өскенмен, ол "қаһармандыққа дайындалуда" және готикалық романдарды "тек оқиғасы болса, терең ойға түсірмей" оқуды жақсы көреді. Фуллертондағы көршілері Аллендер Кэтринді Бат қаласына сапарға шақырып, қысқы маусымда балдарға, театрға және басқа да әлеуметтік шараларға қатысуға мүмкіндік береді. Олар келгеннен кейін көп ұзамай Генри Тилни атты жас жігітпен танысады, ол онымен билейді. Миссис Аллен мектептегі ескі досы Миссис Торппен кездеседі, оның қызы Изабелла Кэтринмен тез арада дос болады. Изабелла Кэтринді 1794 жылғы Энн Рэдклифтің готикалық романы "Удолфоның құпияларымен" таныстырады. Миссис Торптың ұлы Джон – Кэтриннің ағасы Джеймстің Оксфорд университетіндегі досы. Екі жігіт Батқа келеді, онда Джон Кэтринмен танысады. Торптар Кэтриннің Тилнейлермен достығына наразы. Олар Генриді Кэтриннің махаббатына бәсекелес ретінде дұрыс сезеді, бірақ Кэтрин Джон Торпқа мүлдем қызығушылық танытпайды. Торп Тилнейлермен қарым-қатынасын саботаждауға тырысқанына қарамастан, Кэтрин Торптармен де, Тилнейлермен де достығын сақтауға тырысады. Бұл бірнеше түсініспеушіліктерге әкеледі, нәтижесінде Кэтрин Тилнейлерге өзін түсіндіруге мәжбүр болады. Изабелла мен Джеймс келісімге келеді. Джеймстің әкесі осы одақты мақұлдап, ұлына жылына 400 фунт стерлинг көлемінде шалғайдағы дін қызметкерлігін ұсынады, бірақ олар екі жарым жылдан кейін осы жәрдемақыны алуға мүмкіндік болғанша күтуі керек. Изабелла қанағаттанбайды, бірақ Кэтринге ол өзінің қайғысын тек кешігумен байланысты деп қате түсіндіреді, ал соманың мөлшерімен емес. Изабелла дереу Генридің ағасы капитан Фредерик Тилнимен флиртке түседі. Кэтрин досының осы мінез-құлқын түсінбейді, ал Генри ағасының мінезі мен әдеттерін жақсы білгендіктен, бәрін жақсы түсінеді. Тилнейлер Кэтринді бірнеше аптаға өз үйлерінде, Нортангер аббаттығында қонаққа шақырады. Нортангер аббаттығына келгеннен кейін Кэтрин мен Генри мен Фредериктің кіші әпкесі Элеонора Тилни бір-бірін жақсырақ таниды. Кэтрин роман оқығандықтан, үйдің экзотикалық және қорқынышты болатынын күтеді. Генри оны осыған байланысты мазалайды, себебі Нортангер аббаттығы жағымды және әрине готикалық емес екені анықталады. Алайда, үйде ешкім кірмейтін құпия бөлмелер бар; Кэтрин олардың тоғыз жыл бұрын ауыр науқастан қайтыс болған Миссис Тилниге тиесілі пәтерлер екенін біледі. Генерал Тилни енді оның өліміне қатты қайғырмайтын сияқты, Кэтрин оны бөлмесіне қамап қойған немесе тіпті өлтірген болуы мүмкін деп шешеді. Кэтрин өзінің тым жоғары дамыған қиялы оны жаңылыс жолға салғанын түсінеді, себебі пәтерлерде ештеңе таңғажайып немесе алаңдатарлық емес. Генри оны тауып, сұрақ қояды; ол әкесі әйеліне өзіндік сүйіспеншілікпен қарағанын және оның өліміне қатты қайғырғанын болжайды және оған хабарлайды. Ол Генридің назарынан мүлдем айырылып қалды деп қорқып, жылап пәтерден кетеді. Кэтрин өзінің қаншалықты ақымақ болғанын түсінгеннен кейін, романның мазмұны қызықты болғанымен, оның мазмұны күнделікті өмірмен байланысы жоқ екеніне сенеді. Генри бұл оқиға туралы оған қайта айтпайды. Джеймс оған Изабелламен келісімін бұзғанын және оның капитан Тилнимен тұрғанын хабарлайды. Генри мен Элеонора Тилни ағаларының Изабелла Торппен некелескеніне күмәнданады. Кэтрин Изабелланың қаншалықты адал емес екенін түсінгенде қатты көңілі қалады. Кейіннен Изабелланың өзі жазған хат Тилни бауырларының күмәндануын растайды және Фредерик Тилнидің Изабелламен тек флирт жасағанын көрсетеді. Генерал Лондонға кетеді, ал Нортангер аббаттығындағы атмосфера оның жоқтығынан бірден жеңіл және жағымды болады. Генридің жоқтығы кезінде генерал кенеттен ашуланып қайтып келгенше, Кэтрин Генри мен Элеонорамен бірнеше қуанышты күн өткізеді. Ол Кэтринді таңертең ерте үйге қайтуға мәжбүр етеді, бұл таңғажайып және қауіпті жағдай, нәтижесінде Кэтрин 70 мильдік (113 км) саяхатты жалғыз жасауға мәжбүр болады. Үйде Кэтрин шаршап, бақытсыз. Генри күтпеген жерден келіп, болған оқиғаны түсіндіреді. Генерал Тилни (Джон Торптың қате ақпараты бойынша) оның Аллендердің болашақ мұрагері ретінде өте бай екенін және Генриге лайықты әйел екенін ойлаған. Лондонда генерал Тилни Торппен тағы да кездеседі, ол Кэтриннің бұрынғы ұсынысын қабылдамағанына ашуланып, оның мүлдем кедей екенін айтады. Ашуланған генерал Тилни (тағы да Джон Торптың қате ақпараты бойынша) Кэтринді үйден шығарып жіберу үшін үйге қайтады. Генри Нортангерге келгенде, әкесі оған осы оқиға туралы хабарлайды және оған Кэтрин туралы ойлауға тыйым салады. Генри оның қалай қанағаттандырылғанын білгенде, әкесімен арыз айтысып, Кэтринге әкесінің қарсылығына қарамастан үйленгісі келетінін айтады. Кэтрин қуанышқа бөленеді, бірақ Генри оның ата-анасынан рұхсат сұрағанда, олар жас жұбайлардың соңғы рұхсаты Генерал Тилнидің келісімінен ғана алынатынын айтады. Ақырында, Генерал Тилни келіседі, себебі Элеонора бай және танымал адаммен келісімге келді; ол Морландтардың аса бай болмаса да, кедей емес екенін біледі.
Құрамы
Остиннің қарындасы Кассандра 1817 жылы Джейн қайтыс болғаннан кейін жазған жазбаларына сәйкес, роман 1798 немесе 1799 жылы аяқталған. Остиннің 1790-шы жылдардың басындағы "жас туындыларына" (juvenilia) стилінің өте жақын болуы және Остин отбасы ғана түсіне алатын бірнеше ішкі әзілдер кітаптың сол кезеңде, шамамен 1794 жылы басталғанын күшті түрде көрсетеді. Ғалым Сесил Эмден романның Бат бөлімінде бейнеленген Екатерина мен Нортангер аббаттығындағы Екатерина арасындағы айырмашылықтардың себебі Остиннің кітапты бастаған кезден өмірінің басқа кезеңінде аяқтауы болды деп санайды.
Жарияланым
Остин романды, кейін «Сьюзан» деп атаған, 1803 жылы лондондық кітап сатушы Кросби және компаниясына 10 фунтқа сатты. Бұл баспагер оны басып шығармады, бірақ қолжазбасын өзінде сақтап қалды. Остин жұмысын олардан қайтарып алуға әрекеттенгені айтылады, бірақ Кросби және компания оның мәтінін қайтарып алса заңдық жазаға тартылатынын мәлімдеді. Остин зерттеушілері осы алғашқы сыншылардың оның романдарына дұрыс баға бере алмағанын көрсетіп өткен. Мысалы, олар оның ирония қолдануын түсінбеді. Сыншылар, мысалы, «Ақыл мен сезім» және «Гордость пен әділдік» романдарын жақсылықтың жамандықтан үстемдігі туралы нәрсе беруге айналдырды.
Негізгі тақырыптар
Остиннің барлық романдарындағыдай, қоғам, мәртебе, мінез-құлық және мораль мәселелері көтеріледі. Дегенмен, «Нортангер аббаттығы» Остиннің жазған алғашқы романы (кейін өмірінде қайта жөнделгенімен), оның басқа туындыларынан ерекшеленеді және «алдамшы қарапайымдылығын кең, батыл юмормен көрсетуінің батылдығымен» байланысты «жаңа бастама» деп есептеледі.
Махаббат, неке және жоғары қоғам
Остин «Нортангер аббаттығы» романының бойымен әйелдердің әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан кемсітілгенін көрсетеді. Бет Лау Остин Изабелланың Джеймс Морлендтен гөрі капитан Тилниді таңдау арқылы жоғары мәртебеге қол жеткізуге тырысатынын қалай бейнелейтінін көрсетеді. Изабелла неке нарығында таңдау мүмкіндігі болмаса да, мүмкіндіктерді іздеуге тырысады. Осылайша, ол өзін ешқандай құндылығы жоқ тауарға айналдырады. Екатерина аббатта тапқан кір жуу шоттары әйелдердің экономикалық жағынан ерлерге қарағанда нашар жағдайда екенін көрсетеді. Әйелдердің еңбегінің арқасында ерлердің экономикалық жағдайы жақсарады. Кэтрин романды тұтынуға/сатып алуға мүмкіндік алады, ал қатысушы/тауар емес. Генерал Тилни де, капитан Тилни де жоғары қоғамдағы сыртқы әдемілікке ұмтылыстың мысалы болып табылады. Генерал Тилнидің бұл қасиеті роман бойына көрінеді, ал оның қымбат қытай ыдысына құмарлығы оның айқын белгісі. Капитан Тилни әйелдерге деген немқұрайлылығының салдарынан олармен билеуден бас тартады. Бұл әйелдер арасында танымал болған жанрды ерлер арасында танымал жанрмен алмастыруға жасалған әрекет. Генридің сөйлеуі сол кездегі британдық әдепті қоғамнан күтілетін деңгейде. Кэтрин әдепті қоғамның салтын білмейді. Генри өзін Кэтриннің күйеуі болуға лайық деп көрсетеді, оның «сүйікті ұстазы» рөлінде Кэтринге әдепті қоғамның жолдарын үйретіп, оның ортаға үйренуіне көмектеседі. Остин готикалық романдардағы қаһарманның дәстүрлі бейнесін өзгертеді. Кэтрин үшін бақытты өмір сүрудің жолы – готикалық қиялға толы емес, қарапайым өмір. Кэтрин генерал Тилни әйелін өлтірді деп қорқыса, бұл идеялар готикалық романдар туралы білімінен туындайды. Оның қиялға толы зұлымдық туралы қорқынышы жалған болып шығады, бірақ кітап экономикалық мүдделерге байланысты нақты зұлымдықтарды ашумен аяқталады. Бұл аббаттағы шкафтың қолданылуынан көрінеді. «Нортангер аббаттығы» – готикалық әдебиеттің пародиязы. Остин бұған Кэтриннің аббатта тапқан кір жуу шоттары арқылы жетеді. Кэтрин кір жуу шоттарының артында күрделі оқиға бар деп ойлайды, бірақ ол ешқандай маңызды жаңалықтарға әкелмейді. Бұл сонымен қатар Кэтрин экономиканың құрбаны екенін көрсетеді, өйткені ол кір жуу шоттарында шын мәнінде болғаннан гөрі үлкен оқиға бар деп сенді. Сьюзан Злотник готикалық романдарда әйелдерді экономиканың құрбаны ретінде бейнелеу жиі кездесетінін атап көрсетеді. «Нортангер аббаттығы» готикалық әдебиеттің ақымақтығын сынайды, сонымен қатар оны бағалайды және оған әңгімені айту үшін сенеді.
Білім романы
Баяншының кейіпкердің шын мәнінде кейіпкер емес екенін айтуымен әңгіме басталады. Баяншы Екатеринаны аса епті де емес, әдемі де емес, жақсы бірақ адал да емес деп сипаттайды. Оның амбициялары болғандықтан, Изабелла қаһарманға көбірек ұқсайды, бірақ осы амбициялар оны комедиялық жаман қызға айналдырады. Ол Изабелланың қайшы келетін әрекеттерін түсінбейді, себебі Изабелланың сөздерінің екі мағынасы бар екенін түсінбейді. Екатеринаның Изабелланың қайшы келетін әрекеттерін түсінбеуінің себебі – ойдан шығарылған және нақты әлемді бірдей ұға алмауында. Дегенмен, Екатерина тәуелсіз ойлаушы болу керектігін сезіне бастайды. Тек готикалық романдарға ғана ден қойғандықтан, Екатерина басқалармен дұрыс қарым-қатынас жасай алмайды. Екінші жағынан, оқу оны қаһарманға айналдырып, белсенді кейіпкерге айналдырады. Генридің үйретуі Екатеринаның дамуына да әсер етеді. Романның соңында Екатерина адамдардың толығымен жақсы немесе толығымен жаман бола бермейтінін түсінеді. Мысалы, ол Генридің мінсіз емес екенін түсінеді. Лора Жанна Бодот осы мәселені аббатханадағы шкафтан Екатерина тапқан кір жуу шоттары туралы әңгіме арқылы көрсетеді. Остин оқырманды оның қалай екенін елестетуге итермелейді. Атап айтқанда, Нортангер аббатшылығының батыры Генри Тилни – идеалды оқырман. Джоди Л. Уайетт Генриді түрлі жанрлардағы түрлі мәтіндер туралы кең біліміне байланысты үлгілі оқырман деп атайды. Генри Тилнидің Джон Торп емес, батыр екендігінің алғашқы белгісі – біріншісі кітап оқуды ұнатады, ал екіншісі оқымайды. Екатеринаға онымен байланыс орнату қиын, себебі Екатерина әңгіме бастау үшін романдарды пайдаланады. Осы тәсілдер уақытты басқаруға жаңа мән беруге алып келді, ал Томпсон бұл дәуірді «уақыт тәртібінің» бастауы деп атады. Генерал Тилни әрқашан сағатын қарап отырады және қызметшілердің, сондай-ақ отбасының уақытында жұмыс істеуін қадағалайды. Кезекті сақтаудың маңыздылығы, тіпті генерал Тилни болмағанда да, сағаттар оның билігінің символы болып табылады, сондықтан Екатерина үнемі уақытты тексеріп отырады. Нортангер аббатшылығына келгеннен кейін Екатерина монастырдағы барлық істер генерал Тилнидің арқасында қатаң кестемен жүзеге асырылатынын біледі. Бұл – Екатеринаның Батте көрсеткен бейқамдығынан ерекшеленеді. Екатерина Нортангер аббатшылығының асханасына барғанда, ол әр түрлі «заманауи» құралдармен жабдықталғанын және аспазшылар жаттығу жасаған сарбаздар сияқты тиімді жұмыс істейтінін байқайды. Бұл генералдың барлық нәрсені ретке келтіру тілегінің тікелей көрінісі. Джоан Айкен былай деп жазады: «Біз Сьюзанның [Нортангер аббатшылығының бастапқы атауы] алғашқы жоспарында, Джейн Остиннің барлық жасөспірімдерге арналған шығармалары сияқты, отбасылық көңіл көтеру үшін, отбасылық аудиторияға арналған деп болжауға болады, олардың оқырманға арналған және абсурдты арнаулары бар; кейбір жасөспірімдер, біз білеміз, оның ағалары Чарльз бен Фрэнкке арнайы жіберілді; барлығы туыстарының үлкен желісімен таратылып, оқылуы үшін жасалған».
Басқа шығармаларға сілтеме жасау
Кітапта бірнеше готика романдары мен авторлары, соның ішінде Фанни Берни және «Монах» романы туралы айтылады. Изабелла Торп Кэтринге «Нортангердің «қорқынышты» романдары» деп аталатын жеті кітаптың тізімін береді. Кейіннен бұл шығармалар Остинның өзі ойлап тапқан туындылары деп есептелді, бірақ 1920 жылдары британ жазушылары Монтегю Саммерс пен Майкл Садлер бұл романдардың шын мәнінде бар екенін анықтады. Тізім мынадай: Элиза Парсонстың «Вольфенбах қамалы» (1793). Лондон: Минерва баспасы. Регина Мария Роштың «Клермонт» (1798). Лондон: Минерва баспасы. Элиза Парсонстың «Сырлы ескерту, неміс ертегісі» (1796). Лондон: Минерва баспасы. «Лоуренс Фламменбергтің» («Қара орман туралы әңгіме» (1794) – Карл Фридрих Калерттің псевдонимі; «Питер Тьютольд» – Питер Уиллдің псевдонимімен аударған). Лондон: Минерва баспасы. Фрэнсис Латомның «Түн ортасындағы қоңырау» (1798). Лондон: Х. Д. Саймондс. Элеонора Слиттың «Рейн бойындағы жетім» (1798). Лондон: Минерва баспасы. Тенил Новак атап өткендей, «Нортангер аббаттығы» романының сыншылары мен редакторлары мәтінде кездесетін Лаурентина және Сент-Обин есімдерінің Удолфо романының кейіпкерлерінің есімдерін жаңылыс еске түсіру болуы мүмкін дейді. Новак, «Рейн бойындағы жетім» романының өте сирек кездесетін экземпляры болғандықтан, сыншылар есімдердің Слит романында дәл сол түрінде кездесетінін түсінбегенін айтады. Новак Слит романының Остинның туындыларында қайталануының басқа да мысалдарына тоқталады, әсіресе оның жер сипаттамаларында.
Castle of Wolfenbach (1793) by Eliza Parsons. London: Minerva Press. Clermont (1798) by Regina Maria Roche. London: Minerva Press. The Mysterious Warning, a German Tale (1796) by Eliza Parsons. London: Minerva Press. The Necromancer; or, The Tale of the Black Forest (1794) by "Lawrence Flammenberg" (pseudonym for Karl Friedrich Kahlert; translated by "Peter Teuthold," pseudonym for Peter Will). London: Minerva Press. The Midnight Bell (1798) by Francis Lathom. London: H. D. Symonds. The Orphan of the Rhine (1798) by Eleanor Sleath. London: Minerva Press. Tenille Nowak has noted that critics and editors of Northanger Abbey often suggest that the names Laurentina and St Aubin appearing in the text are misrememberings of character names from Udolpho; Nowak observes that due to there being very few copies of The Orphan of the Rhine available these critics did not realise that the names actually appear in their exact form in Sleath's novel. Nowak observes other instances where Sleath's novel is echoed by Austen, particularly in her descriptions of place.
Удолфоның құпиялары
Дегенмен, ең маңызды сілтеме Энн Рэдклифтің "Удолфоның құпиялары" романына жасалған, себебі осы мәтінде ең көп айтылатын готикалық роман осы. Қызықтысы, Джейн Остин "Нортангер аббаттығы" қолжазбасын 1794 жылы Рэдклифтің романын жариялаған фирмаға сатқан. Бұл сыртқы мәтін алғаш рет алтыншы тарауда Изабелла мен Кэтриннің "қара жамылғының артындағы" құпияны талқылағанда айтылады, сондай-ақ олардың роман жанрына ортақ қызығушылықтары мен бірге тағы да готикалық романдар оқу жоспарлары негізінде достығын нығайтады. Остин Катеринаның Нортангер аббаттығында болуы арқылы романды пародиялайды, генерал Тилни готикалық романдағы жаман кейіпкер рөлін сомдайды деп есептейді. Жаспер Ффорд өзінің "First Among Sequels" комедиялық фантастикалық романында Нортангер аббаттығының жөндеуде екенін және "Кэтрин кітапты 'готикалық стильде безендіруге' тырысуын тоқтатса, уақытында дайын болады" дейді. Ол тағы да "Мақтаныш пен әділдік" романының Беннеттер отбасының өміріне негізделген реалити-шоуда жүлде ретінде көрінеді.
Кино, теледидар немесе театрлық бейімделулер
Испан телеарнасы TVE 1968 жылы бұл оқиғаны «La abadía de Northanger» деп еркін бейімдеді. Онда Лола Эррера Каталина (Кэтрин) Морланд рөлінде, Алисия Гермида Изабела Торп рөлінде, ал Пепе Мартин Генри Тилни рөлінде ойнады. A&E Network және BBC 1987 жылы «Northanger Abbey» теледидарлық бейімделуін шығарды. Андрю Дэвис жазған сценарий бойынша «Нортангер аббаттығы» адаптациясы 2007 жылдың 25 наурызында ITV телеарнасында «Джейн Остин маусымы» аясында көрсетілді. Бұл бейімделу 2008 жылдың қаңтарында АҚШ-та PBS телеарнасында «Masterpiece Classic» бағдарламасының «Complete Jane Austen» бөлігі ретінде көрсетілді. Бұл фильмде Кэтрин Морланд рөлін Фелисити Джонс, ал Генри Тилни рөлін Джей Джей Филд ойнайды. Тим Лускомбтың «Нортангер аббаттығы» сахналық бейімделуі (Nick Hern Books баспасында жарық көрді) 2009 жылы Солсбери театрында қойылды. 2013 жылы Чикагодағы Реми Бэмппо театрында қайта жаңғыртылды. Майкл Непьер Браунның театрлық бейімделуі 1998 жылы Нортгемптондағы Корольдік театрда қойылды. 1993 жылы Ашли Джаддтың басты рөлде ойнаған тәуелсіз фильм «Руби в раю» «Нортангер аббаттығынан» шабыттанды. «Pup Fiction» – Остинның «Нортангер аббаттығы» сюжеті мен кейіпкерлерін қамтитын «Wishbone» эпизоды.
Радио
2016 жылы BBC Radio 4 Хэтти Найлордың Георгия Грумның Кэтрин рөлін ойнаған адаптациясын эфирге шығарды. Сол уақытта, сондай-ақ Нейлордың бейімдеуімен, сол актерлік құраммен "Удолфоның құпиялары" романының адаптациясы да көрсетілді.
Аудиодрама
2017 жылдың шілдесінде Audible компаниясы Эмма Томпсон, Дуглас Бут, Элеонора Томлинсон, Элла Пурнелл, Джереми Ирвин және Лили Коул қатысқан «Нортангер аббаттығы» романының түпнұсқалық драмалық бейімдеуін жариялады.
Веб сериалдар
2015 жылы Аня Штайнердің "Northbound" веб-сериалының жаңа нұсқасы YouTube-та жарық көрді. 2016 жылы "The Cate Morland Chronicles" веб-сериалының жаңа нұсқасы YouTube-та шығарылды.