Солоу қалдығы: экономикалық өсімнің факторы және өнімділік өлшемі
Solow residual
Солов жолыдығы: экономикалық өсімнің себептерін талдау, еңбек және капитал көбеюінен туындамайтын өнімділік өсімді өлшейді. Технологиялық прогреске ыңғайлы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солоу қалдығы – экономикадағы жылдық және онжылдық эмпирикалық өнімділік өсуін сипаттайтын сан. Экономика ғылымдары саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты Роберт Солоу өнімділіктің өсуін тұрақты капитал және еңбек салымымен өсетін өнім ретінде анықтады. Бұл "қалдық" деп аталады, себебі ол капитал жинақтау немесе еңбек көлемінің ұлғаюы арқылы есептелмеген өсімнің бөлігін көрсетеді. Физикалық өтімділіктің (яғни, қоршаған орта ресурстарын) артуы есептеуден нақты алынып тасталады; демек, қалдықтың бір бөлігі физикалық өтімділіктің артуымен байланысты болуы мүмкін. Мысал ретінде алюминийден жасалған жабдықтарды болаттан жасалған жабдықтармен ауыстыруды қарастыруға болады, онда енгізілетін ресурстар өзгеріссіз қалады. Бұл, көптеген басқа факторлар бар басқа экономикалық жағдайлардан мүлдем өзгеше. Солоу қалдығы проциклді болып табылады және оны өлшеудің қазіргі әдістері көп факторлы өнімділік немесе жалпы факторлы өнімділіктің өсу деңгейі деп аталады, бірақ Солоу (1957) бұл терминдерді пайдаланбаған.
The Solow residual is a number describing empirical productivity growth in an economy from year to year and decade to decade. Robert Solow, the Nobel Memorial Prize in Economic Sciences winning economist, defined rising productivity as rising output with constant capital and labor input. It is a "residual" because it is the part of growth that is not accounted for by measures of capital accumulation or increased labor input. Increased physical throughput – i. e. environmental resources – is specifically excluded from the calculation; thus some portion of the residual can be ascribed to increased physical throughput. The example used is for the intracapital substitution of aluminium fixtures for steel during which the inputs do not alter. This differs in almost every other economic circumstance in which there are many other variables. The Solow residual is procyclical and measures of it are now called the rate of growth of multifactor productivity or total factor productivity, though Solow (1957) did not use these terms.
Тарих
1950 жылдары көптеген экономистер Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі экономикалық өсімді салыстырмалы түрде зерттеді. Бірінің айтуынша, ұзақ мерзімді өсуге индустрия мен инфрақұрылымға инвестиция салу, сондай-ақ капиталды көп қажет ететін автоматтандырылған өндіріске көшу арқылы қол жеткізіледі. Бұл тәсілге жабдықтардың тозуына байланысты кірістің азаюы туралы алаңдаушылық әрқашан болғанымен, бұл дұрыс өнеркәсіптік саясатты қабылдау туралы кең таралған пікір болды. Көптеген экономистер Кеңес командалық экономикасын өндірістік құрылыстың үздіріспей қайта инвестициялануы арқылы жоғары өсудің үлгісі ретінде көрсетті. Алайда, кейбір экономистер басқаша ойлады: капиталдың күшейтілген шоғырлануы капиталдың шекті өтелі еңбекпен теңескеннен кейін кірістің азаюына әкеледі және үлкен үнемдеу деңгейіне ие экономикалардың көрінетін жылдам өсуі уақытша құбылыс болады деді. Бұл талдау еңбек өнімділігінің жақсаруы немесе жалпы факторлық технология ұлттық өсудің ұзақ мерзімді анықтамасы екенін, ал инфрақұрылымға инвестиция салу арқылы жан басына шаққандағы табысты едәуір арттыра алатын елдердің тек капитал жетіспейтін елдер ғана екенін көрсетті. Осы капитал жетіспейтін елдердің кейбіреулері әлі де соғыстан қалпына келіп жатқандықтан, дамыған елдермен сәйкестену жолымен осылайша жылдам дамуы күтілуде. Солоу қалдығы – бұл жан басына шаққандағы капитал қорының өсу қарқынынан жоғары жан басына шаққандағы экономикалық өсім, сондықтан оның анықталуы экономиканы индустрияландырудан басқа да өнімге үлес қосу керектігін көрсетеді. Өмір сүру деңгейінің өсуі, яғни өндіріс пен еңбек арақатынасының өсуі капитал мен еңбек арақатынасының өсуімен толық түсіндірілмейтін маңызды жайт болды және бұл капитал жинақтау емес, инновацияның өсуге әкелуі мүмкін екенін көрсетті. «Солоу өсу моделі» эмпирикалық қалдықты түсіндіруге немесе алуға арналмаған, егер ол макроэкономиканың жиынтық моделіне сырттан енгізілсе, ұзақ мерзімді перспективада экономикаға қалай әсер ететінін көрсетуге арналған. Бұл модель, шындығында, «өнеркәсіптік» емес, «технологиялық» өсудің әсерін көрсету құралы болды және өсудің қай түрінен пайда болатынын түсінуге тырысу емес. Солоу қалдығы теориялық талдаудың нәтижесін болжаудың орнына, түсіндіруге арналған байқау болып табылады. Бұл жауап емес, сұрақ және келесі теңдеулер бұл фактіні жасырмауы керек.
In the 1950s, many economists undertook comparative studies of economic growth following World War II reconstruction. Some said that the path to long term growth was achieved through investment in industry and infrastructure and in moving further and further into capital intensive automated production. Although there was always a concern about diminishing returns to this approach because of equipment depreciation, it was a widespread view of the correct industrial policy to adopt. Many economists pointed to the Soviet command economy as a model of high growth through tireless re investment of output in further industrial construction. However, some economists took a different view: they said that greater capital concentrations would yield diminishing returns once the marginal return to capital had equalized with that of labour – and that the apparently rapid growth of economies with high savings rates would be a short term phenomenon. This analysis suggested that improved labour productivity or total factor technology was the long run determinant of national growth, and that only under capitalized countries could grow per capita income substantially by investing in infrastructure – some of these undercapitalized countries were still recovering from the war and were expected to rapidly develop in this way on a path of convergence with developed nations. The Solow residual is defined as per capita economic growth above the rate of per capita capital stock growth, so its detection indicates that there must be some contribution to output other than advances in industrializing the economy. The fact that the measured growth in the standard of living, also known as the ratio of output to labour input, could not be explained entirely by the growth in the capital/labour ratio was a significant finding, and pointed to innovation rather than capital accumulation as a potential path to growth. The 'Solow growth model' is not intended to explain or derive the empirical residual, but rather to demonstrate how it will affect the economy in the long run when imposed on an aggregate model of the macroeconomy exogenously. This model was really a tool for demonstrating the impact of "technology" growth as against "industrial" growth rather than an attempt to understand where either type of growth was coming from. The Solow residual is primarily an observation to explain, rather than predict the outcome of a theoretical analysis. It is a question rather than an answer, and the following equations should not obscure that fact.
Неліктен өнімділіктің өсуі еңбекке байланысты
Солоу қалдықтылығы жалпы факторлық өнімділікті өлшейді, бірақ бұл өнімділік көрсеткіші Solow Swan моделінде әдетте еңбек көрсеткішімен байланыстырылады, технологиялық өсімді еңбекке қосымша ету үшін. Өндіріс факторларына тиесілі ұлттық табыстың үлесі уақыт өте келе тұрақты болуы үшін осы типтегі өнімділік өсімі математикалық тұрғыдан қажет. Бұл үлестер дамыған және дамушы елдерде тарихи тұрақты болып келген. Дегенмен, Томас Пикеттидің 2014 жылғы теңсіздік туралы танымал зерттеуінде, Солоу моделінің бір түрін қолданып, ұлттық табыстың салыстырмалы түрде төмен және тұрақты үлесі көбінесе XX ғасырдың құбылысы екенін көрсетті.
The Solow residual measures total factor productivity, but the productivity variable is normally attached to the labor variable in the Solow Swan model to make technological growth labor augmenting. This type of productivity growth is required mathematically to keep the shares of national income accruing to the factors of production constant over time. These shares appear to have been stable historically in developing nations, and developed nations. However, Thomas Piketty's famous study of inequality in 2014, using a version of the Solow model, argued that a stable, relatively low profit share of national income was largely a twentieth century phenomenon.
Жедел дамып келе жатқан экономикалардағы өлшемді сынға алу
Тез дамып келе жатқан елдер (дағдарыстан немесе сауданы либералдаудан кейін өсіп келе жатқан елдер) капитал жинаған сайын технологияларды жылдам алмастыруға бейім. Осының салдарынан қолда бар технологиялармен тәжірибе жинақтау қиынға түседі, ал мұндай жағдайларда Солоу қалдығының нөлге тең болуы еңбек өнімділігінің өсуін көрсетеді. Бұл теория бойынша, жаңа дағдылар маңызды бола бастағанда еңбек өнімділігі (А) төмендемесе, бұл жұмыс күшінің жаңа жағдайға бейімделуге қабілетті екенін көрсетеді және оның өнімділік өсімі қалдық есебінен дұрыс бағаланбауы мүмкін. Бұл идея "істеу арқылы үйрену" (learning by doing) концепциясымен байланысты.
Rapidly expanding countries (catching up after a crisis or trade liberalization) tend to have a rapid turn over in technologies as they accumulate capital. It has been suggested that this will tend to make it harder to gain experience with the available technologies and that a zero Solow residual in these cases actually indicates rising labour productivity. In this theory, the fact that A (labour output productivity) is not falling as new skills become essential indicates that the labour force is capable of adapting, and is likely to have its productivity growth underestimated by the residual—This idea is linked to "learning by doing".