Кадоган: Британдық дипломаттың өмірбаяны мен қызметі
Alexander Cadogan
Кадоган – британдық дипломат, тарихшы. Әулеттен шыққан, Eton және Оксфордта оқыған. Сыртқы істерде 1938-1946 ж.ж. қызмет етті. Дипломатиялық карьерасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігінің тұрақты мемлекеттік хатшысы (1938-1946)
British Permanent Under Secretary for Foreign Affairs (1938 1946)
Өмірбаян және білім
Кадоган әулетті әрі бай аристократ отбасында Джордж Кадоганның жетінші ұлы және ең кіші баласы ретінде тәрбиеленді. Оның анасы – Уильям Крэвеннің, 2-ші Крэвен графының қызы, леди Беатрикс Джейн Крэвен. Ол Генри Кадоган, Челси виконты, Джеральд Кадоган, 6-шы Кадоган графы, Уильям Кадоган және сэр Эдвард Кадоганның бауыры болды. Ол Итон және Оксфордтың Баллиол колледжінде білім алып, онда тарих пәнін оқыды.
Cadogan was brought up in a distinguished and wealthy aristocratic family as the seventh son and youngest child of George Cadogan, 5th Earl Cadogan, and his first wife Lady Beatrix Jane Craven, daughter of William Craven, 2nd Earl of Craven. He was the brother of Henry Cadogan, Viscount Chelsea, Gerald Cadogan, 6th Earl Cadogan, William Cadogan, and Sir Edward Cadogan. He was educated at Eton and Balliol College, Oxford, where he read History.
Сыртқы істер қызметінің алғашқы жылдары
Кадоган 1908 жылдан 1950 жылға дейін Дипломатиялық қызметте көрнекті мансапқа ие болды. Оның алғашқы орны Константинополь болды, онда ол «дипломатия өнерін үйреніп, Канцелярия басшысына бірқатар тапқыр әзілдер жасау үшін екі керемет жыл өткізді». Кадоганның екінші орны Венада болды, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Лондондағы Сыртқы істер министрлігінде қызмет етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол Версаль бейбіт келісімінде қызмет етті. 1923 жылы ол Сыртқы істер министрлігінің Ұлттар лигасы бөлімінің басшысы болды және Лиганың болашағына үмітпен қарады. Женевадағы қарусыздану конференциясының сәтті аяқталуына ол осышалық сенімді болмады және бірлескен қарусыздану үшін қажетті сенімнің болмауына қатты наразы болды. Осы жұмысты атқара жүріп, ол әріптесі және жоғары лауазымдағы адамы Энтони Иденді бағалады. Кадоган оны жақсы мінезді деп тапты және 1933 жылы әйеліне жазған хатында: «Оның дұрыс пен бұрысты жақсы білетініне сенемін, егер ол бір нәрсені дұрыс деп ойласа, соған толыққанды беріледі, ал егер бір нәрсені бұрыс деп ойласа, он миллион жабайы тайпа оны оған мәжбүрлей алмайды», - деп жазды. Иден де Кадоганға риза болды, оның «ризасыз міндетін ерекше зиялылық, сезімталдық және шыдамдылықпен атқарғанын» айтты. Отбасы 1934 жылы Пекиннен Жапониямен туған қиындықтарға байланысты ұлттық үкімет эвакуациялағаннан кейін келді. Ол Чан Кайшимен кездесіп, Ұлыбританияның қолдауын беруге көндіруге тырысты. Қытайда нақты үкімет болмағанмен, Кадоган барынша тырысты, бірақ Сыртқы істер министрлігінен қолдау алмады. 1935 жылы Қытай Республикасына берілетін несиені ұзарту туралы ұсынысы тағы да қабылданбағаннан кейін, ол: «Қытайда қалуға ниетті екендерін айтқандарына қарамастан, олар ештеңе жасамайды. Ал 'қалу' оларға ақша, күш-жігер немесе тәуекел түрінде шығын әкеледі. Қытайлар бізден жалықты. Мен оларды жігерлендіре алмасам, олармен 'байланыста' болудың қажеті жоқ», - деп жазды. 1936 жылы Кадоган жаңа тағайындалған Мемлекеттік хатшы Энтони Иденнен орынбасар хатшы лауазымын ұсынатын өтініш алды. Ол Қытайдан кенеттен кетіп қалғанына өкінді, бірақ ұсынысты қабылдап, Лондонға оралды. Ол кеткеннен кейін жағдай нашарлаған. Фашистік Италия Абиссинияға шабуыл жасады, ал нацистік Германия Рейн аймағын қайта басып алды. Жағдайды бағалай отырып, Кадоган Версаль келісімінің кекшіл ережелерін қайта қарауды ұсынды, «ол шын мәнінде қару тоқтату шартынан гөрі артық емес еді». Алайда бұл ұсынысты сэр Роберт Ванситтарт пен Иден де қабылдамады. Келісімді өзгерту Германияның амбицияларын арттырады деп саналды. Кадоган келіспеді және күнделігіне: «Меніңше, оның наразылығын көкірегіне тығып ұстауға рұқсат берілгенше, оның талаптары қарулануымен артады», - деп жазды. Ол Германияның наразылықтарын жазбаға түсіру үшін Германиямен келіссөздер жүргізуге тырысты және Германияның Орталық Еуропаға үстемдік ету мүмкіндігі туралы әріптестері оны алаңдатпады. Кадоган Сыртқы істер министрлігінде стратегиялық бағыттың жоқтығына шыдамсыздықпен қарады. Ол: «Біздің 'саясатымыз' сәтті болды деп айтуға болмайды. Бізде ешқандай саясат жоқ, тек не болатынын күтіп отырамыз», - деп шағымданады. Кадоган сонымен қатар Черчилльді Ньюфаундлендтің Плацентия шығанағындағы Атлантика конференциясына Уэльс принці кемесімен бірге алып барды, ол президент Франклин Д. Рузвельт дайындығына көмектесу үшін репетицияларда Рузвельт рөлін ойнады. Ялта конференциясына дайындық барысында Кадоган Станислав Миколажик басшылығындағы «Лондондық поляктарды» Шығыс аумақтарын Кеңес Одағына беру идеясына көндіруге көп күш жұмсады. 22000 поляк офицері мен зиялылары Кеңес Қызыл Армиясының Катынь қырғынында атып өлтірілгеннен кейін, Кадоган 1943 жылғы 18 маусымда күнделігіне: «Катыньға дейін көп жыл бұрын Кеңес үкіметі өз азаматтарын он мыңдап өлтіруді қалыпты жағдайға айналдырған, егер біз 1941 жылы олардың құшағына тастай алсақ, Катынь біздің жағдайымызды одан да қиын ете ме деп білмеймін. Ресейліктердің қаны поляктардың қаны сияқты көкке дауыстап айқайлайды. Бірақ бұл өте жаман. Польшалықтар ресейліктермен қалай тату өмір сүре алады және біз ресейліктермен неміс 'соғыс қылмыскерлерін' өлтіру туралы қалай сөйлесе аламыз, егер біз бұған жол берсек?» - деп жазды. Ол сондай-ақ Югославия мен Грекиядағы уақытша үкіметтердің құрамы туралы талқылауларға қатысты. Кадоган 1945 жылы Ялта конференциясына британдық делегацияны сүйемелдеді. Оның жарияланған күнделіктерінің редакторы Дэвид Дилкс: «Ол Ялтаны Мюнхенге қарағандай қарады. Екі келісім де өзінен қорғана алмайтын үлкен және жаратылыстану көршілерінің құқықтарына зиян келтірді, екеуі де әскери және географиялық фактілерді көрсетті, екеуі де мақтан тұтуға немесе қатты өкінуге лайық емес еді, өйткені сол кезде Ұлыбританияның басқаша істеуге шамасы болмады, екеуі де қол қойылғаннан кейін қарағанда жақсы көрінді», - деп жазды. Кадоган 1944 жылғы қаңтарда күнделігіне: «Олар [кеңестік дипломаттар] мен көрген ең жаман, қызыққан еврейлер», - деп жазды. Сонымен бірге, ол Ялта конференциясын салыстырмалы түрде сәтті деп қорғады, «Біз Польша бойынша келісімге келдік, ол кейбір уақытқа дауды басуға және поляктар үшін белгілі бір тәуелсіздікті қамтамасыз етуге көмектеседі», - деп жазды.
Cadogan had a distinguished career in the Diplomatic Service, serving from 1908 to 1950. His first posting was to Constantinople, where he "spent two happy years learning the craft of diplomacy and playing upon the head of Chancery a series of ingenious practical jokes." Cadogan's second posting was in Vienna, and during the First World War, he served in the Foreign Office in London. At the end of the First World War, he served at the Versailles Peace Conference. In 1923, he became the head of the League of Nations section of the Foreign Office and remained quite optimistic about the prospects for the League. He was less confident about the prospects of success for the Disarmament Conference in Geneva and became quite frustrated at the lack of trust necessary for joint disarmament. Performing this work, he developed an appreciation for his colleague and superior, Anthony Eden. Cadogan found him agreeable, and in a 1933 letter to his wife, he wrote, "He seems to me to have a very good idea of what is right and what is wrong, and if he thinks a thing is right he goes all out for it, hard, and if he thinks a thing is wrong, ten million wild hordes won't make him do it." Eden returned the admiration, writing that Cadogan "carried out his thankless task with a rare blend of intelligence, sensibility, and patience." The family arrived in 1934, after the Nationalist government had evacuated Beijing because of troubles with Japan. He met with Chiang Kai shek and attempted to persuade him of Britain's support. Despite the lack of a real Chinese government, Cadogan did his best but lacked support from the Foreign Office. In 1935, after his recommendation to extend a loan to the Republic of China was again denied, he wrote that "with all their protestations that they mean to 'stay in China', they do nothing. And 'staying' will cost them something in money or effort or risk. The Chinese are becoming sick of us. And there is no use my 'keeping in touch' with them if I never can give them an encouragement at all". In 1936, Cadogan received a request from the newly appointed Secretary of State, Anthony Eden, offering him the post of joint Deputy Under Secretary. He regretted leaving China so suddenly but took up the offer and returned to London. Things there had grown much worse since his departure. Fascist Italy had attacked Abyssinia and Nazi Germany had reoccupied the Rhineland. Assessing the situation, Cadogan advised a revision of the more vindictive elements of the Treaty of Versailles, "which was really more in the nature of an armistice." However, this suggestion was not taken up by Sir Robert Vansittart or Eden. It was felt that modifying the Treaty would only increase Germany's ambitions. Cadogan disagreed and wrote in his diary: "I believe that, so long as she is allowed to nurse her resentment to her bosom, her claims increase with her armaments." He wanted to engage Germany in an effort to get German grievances set down on paper and was not as troubled by his colleagues about the possibility of German domination of Central Europe. Cadogan grew impatient with the lack of strategic direction in the Foreign Office. He complained, "It can't be said that our 'policy' so far has been successful. In fact we haven't got a policy; we merely wait to see what will happen to us next". Cadogan also accompanied Churchill to the Atlantic Conference in Placentia Bay, Newfoundland, aboard HMS Prince of Wales, acting as President Franklin D. Roosevelt in dress rehearsals to help him prepare. In preparation for the Yalta Conference, Cadogan expended a great deal of effort attempting to bring the "London Poles" under Stanislaw Mikolajczyk around to the idea of losing their eastern territories to the Soviet Union. After 22,000 Polish officers and intellectuals were shot by the Soviet Red Army in the Katyn massacre, Cadogan wrote in his diary on 18 June 1943 that "years before Katyn the Soviet Government made a habit of butchering their own citizens by the 10,000s, and if we could fling ourselves into their arms in 1941, I don't know that Katyn makes our position more delicate. The blood of Russians cries as loud to heaven as that of Poles. But it's very nasty. How can Poles ever live amicably alongside Russians, and how can we discuss with Russians execution of German 'war criminals', when we have condoned this?" He was also involved in discussions about the composition of provisional governments in Yugoslavia and Greece. Cadogan then accompanied the British delegation to the Yalta Conference in 1945. David Dilks, the editor of his published diaries, notes, "He looked on Yalta much as he had looked at Munich. Both agreements entailed serious injury to the rights of states which could not defend themselves against large and predatory neighbours; both reflected the military and geographical facts; neither was a matter for pride or for fierce self reproach, since it hardly lay in British power at the material time to do other; both looked better on signature than in the hard after light." Cadogan wrote in his diary in January 1944: "They [the Soviet diplomats] are the most stinking creepy set of Jews I've ever come across." At the same time, he defended the Yalta Conference as relatively successful, writing “We have got an agreement on Poland which may heal differences, for some time at least, and assure some degree of independence for the Poles.”
Біріккен Ұлттар Ұйымы
Соғыс аяқталғаннан кейін Кадоган Вашингтон елшілігіне тағайындалуға үміттенеді, бірақ бұл қызмет басқа қабілетті дипломат, Арчибальд Кларк Керрге берілді. Оның орнына, Клемент Атли оның Ұлттар Лигасындағы тәжірибесі мен Дамбартон Окс конференциясындағы маңызды рөліне байланысты Кадоганды Біріккен Ұлттар Ұйымындағы Ұлыбританияның тұрақты өкілі етіп тағайындады. Ол 1946 жылдан 1950 жылға дейін осы қызметте болды. Дэвид Дилкс атап көрсеткендей, БҰҰ-дағы қызмет кезеңінде "британдық дипломатия тым көп міндеттемелер мен экономикалық тұрақсыздыққа толы қиын жағдайда жүргізілуге тиіс болды". Кадоган кеңестік әріптестерінің басқа делегациялармен қарым-қатынасқа түсуге немесе пікір алмасуға тыйым салынған қаталдығына наразылық білдірді. Бір күні ол өзін-өзі сұрады: "Он адам қалай бір қуыршақпен пікірлесе алады?". Ол суық соғыстың басындағы кеңестік әрекеттер мен Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі немістердің әрекеттері арасында көптеген ортақ белгілерді байқады. Ол Уинстон Черчилльге былай деді: "Ең қызықтысы – егер олар өте ашық болса, барлық нәрсе жамандық жасаушыға қалай көмектеседі. Кез келген адал үкімет бейбіт уақытта екі қолы байланған күйде күреседі. Ресейліктердің керемет ашықтығы – біз оған таң қалғанмен, одан үлгі алмаймыз. Бұл оларға үлкен артықшылық береді". Кадоган ешқашан көпшілікке танымал болмаса да, дипломатиялық ортада жоғары беделге ие болды. Ол өзінің қабілетімен, мінезімен және тәжірибесімен кеңінен құрметтелді. Ол және оның әйелі Лонг-Айлендтегі Хилландейл үйінде көптеген достарды қабылдап, әртүрлі адамдармен жақын қарым-қатынас орнатты.
At the end of the war Cadogan had hoped for the Washington embassy but it went to another capable career diplomat, Sir Archibald Clark Kerr. Instead, it is probably his experience with the League of Nations and his prominent role at Dumbarton Oaks that made Clement Attlee appoint Cadogan the first Permanent Representative of the United Kingdom to the United Nations. He served in this capacity from 1946 to 1950. During his time at the UN, as David Dilks points out, "British diplomacy had to be conducted from a precarious position of over commitment and economic instability." Cadogan expressed great frustration with the inflexibility of his Soviet counterparts, who were forbidden from mixing with other delegations or informal exchanges of views. At one point, he asked himself, "How can ten men discuss with a ventriloquist's doll?" He saw many parallels between Soviet actions at the beginning of the Cold War and those of the Germans on the eve of the Second World War. He remarked to Winston Churchill, "What forces itself on one's attention is the degree to which everything favours the evildoer, if he is blatant enough. Any honest Government fights (in peacetime) with two hands tied behind its back. The brilliant blatancy of the Russians is something that we can admire but cannot emulate. It gives them a great advantage." Although he was never celebrated as a public figure, Cadogan enjoyed great prestige within diplomatic circles. He was widely respected for his ability, character and experience. He and his wife cultivated a large and varied number of friends by entertaining at their Long Island home, Hillandale.
Кейінгі өмірі
1952 жылы Уинстон Черчилль, өткен жылы қайтадан қызметке оралған, Кадоганды BBC Басқарушылар кеңесінің төрағасы етіп тағайындады. Кадоган өзінің тиісті біліктілігі жоқ екеніне алаңдағанда, Черчилль: "Ешқандай біліктілік қажет емес. Тек әділ болуыңыз керек" деді. Кадоган: "Және салмақты болу керек, болжамдап айтар болсам" деп қосты. Черчилль бас издеді. Тағайындалғаннан кейін ол ешқашан BBC телеарнасының бір бағдарламасын да көрмегенін, ал американдық теледидардан көргенін ұнатпағанын мойындады. Ол 1957 жылға дейін қызмет етті. Өмірінің соңғы он жылында Кадоган өз міндеттемелерінен біртіндеп бас тартып, өнерге деген жаңа қызығушылығына көбірек уақыт арнады. Оның күнделіктері 1971 жылы Касселл баспасында "Александр Кадоганның күнделіктері, 1938-1945" деген атпен, Дэвид Дилкс өңдеуімен жарық көрді.
In 1952, Cadogan was made Chairman of Board of Governors of the BBC by Winston Churchill, who had returned to office the previous year. When Cadogan expressed his concern that he lacked appropriate qualifications, Churchill replied, "There are no qualifications. All you have to do is to be fair". Cadogan added, "And sensible, I suppose". Churchill nodded. On his appointment, he confessed that he had never seen a BBC Television programme and that what he had seen of American television, he disliked. He served until 1957. In the last decade of his life, Cadogan gradually shed his commitments and devoted more time to his late blooming interest in art. His diaries were published posthumously by Cassell in 1971, under the title The Diaries of Alexander Cadogan O. M. 1938 1945, and edited by David Dilks.
Құрметтер
Кадоган 1939 жылы Сент-Михаил және Сент-Джордж орденінің Ұлы крестімен марапатталды, 1941 жылы Бат орденінің командирі, 1946 жылы Тайлық кеңеске қабылданды және 1951 жылы Еңбегі үшін орденіне тағайындалды.
Cadogan was made a Knight Grand Cross of the Order of St Michael and St George in 1939, a Knight Commander of the Order of the Bath in 1941, admitted to the Privy Council in 1946 and appointed to the Order of Merit in 1951.
Отбасы
Кадоган 1912 жылы Арчибальд Ачесонның, Госфордтың 4-ші графының қызы Леди Теодосия Ачесонға үйленді. Олардың бір ұлы және үш қызы болды. Ол 1968 жылдың шілде айында 83 жасында дүние салды. Леди Теодосия Кадоган 1977 жылдың қазан айында қайтыс болды.
Cadogan married Lady Theodosia Acheson, daughter of Archibald Acheson, 4th Earl of Gosford, in 1912. They had a son and three daughters. He died in July 1968, aged 83. Lady Theodosia Cadogan died in October 1977.