Кіріспе
Солтүстік-шығыс Нигериядағы өзен – Гонгола өзені Нигерияның солтүстік-шығысында орналасқан, Бэну өзенінің негізгі саласы. Өзеннің жоғарғы ағысы, сондай-ақ оның көптеген салалары маусымдық өзендер, бірақ тамыз және қыркүйек айларында тез суға толады. Гонгола Жос үстіртінің шығыс беткейлерінде басталып, Гонгола алабына құйылып, Нафадаға дейін солтүстік-шығысқа қарай ағады. Бұрын Гонгола өзені осы жерден солтүстік-шығысқа қарай Чад көліне дейін жалғасқан. Бүгінде ол оңтүстікке бұрылып, кейін оңтүстік-шығысқа қарай ағып, негізгі саласы Хавал өзенімен қосылады. Содан кейін Гонгола оңтүстікке қарай Бэну өзеніне құйып, Нюман қаласының қарсы жағында қосылады. Өзеннің төменгі ағысы Гомбе маңындағы Дадин Кова бөгетімен және одан төмендегі Кири бөгетімен тоғады. Кири бөгеті салынғаннан кейін, су тасқынының ең жоғары деңгейі төмендеді, ал құрғақ маусымдағы су ағыны артты. Бөгеттен төмен ағын да тарылып, ирекшелігі азайды, бөлек арналардың саны да кеміді. Гонголаның су тасқынына ұшырайтын жазықтары құнарлы қара аллювиалды топырақпен жабылған. Мақта, жержаңғақ және сорго елдің басқа аймақтарына экспорттау үшін өсіріледі, сонымен қатар тары, бұршақ, маниок, пияз, жүгері және күріш те өсіріледі. Үкімет Нюманға жақын жердегі өзенде қант плантациясын суару үшін Кири бөгетін салды. Алап мал жаюға да пайдаланылады – ірі қара, ешкі, қой, жылқы және есек жайылады.
The Gongola River is in northeastern Nigeria, the principal tributary of the Benue River. The upper course of the river as well as most of its tributaries are seasonal streams, but fill rapidly in August and September. The Gongola rises on the eastern slopes of the Jos Plateau and falls to the Gongola Basin, running northeasterly until Nafada. At one time, the Gongola continued from here in the northeast direction to Lake Chad. Today it turns south and then southeast until it joins the Hawal River, its main tributary. The Gongola then runs south to the Benue river, joining it opposite the town of Numan. The lower reaches of the river are impounded by the Dadin Kowa Dam near Gombe, and lower down by the Kiri Dam. After the Kiri dam was constructed, downstream flood peaks dropped from to , while flows in dryer seasons increased from to The river downstream from the dam also narrowed and became less winding, with fewer separate channels. The Gongola's floodplains are covered with a fertile black alluvial soil Cotton, peanuts (groundnuts), and sorghum are grown for export to other parts of the country, and millet, beans, cassava (manioc), onions, corn (maize), and rice are also cultivated. The government built the Kiri Dam on the river near Numan to provide irrigation for a sugar plantation. The basin is also used as grazing ground for cattle, goats, sheep, horses, and donkeys.
Ластану
Нигерияның Ұлттық мұнай корпорациясы (NNPC) Солтүстік Нигерияның Гонгола алабында жасық мұнай мен газдың табылуын хабарлады. 13 701 фут тереңдікке бұрғылау нәтижесінде бірнеше деңгейде мұнай мен газға қол жеткізгенімен, аталған табыстың коммерциялық пайдалылығы әлі анықталған жоқ. Бұл ортаға зиян келтіреді, қауымдастықтардың көші-қонына, ластануға, егістік жерлердің және су экожүйесінің қирауына әкеледі.