Кіріспе

Эквадордағы Гуаяс өзені, сондай-ақ Рио Гуаяс деп те аталады, Эквадордың батысындағы маңызды өзеннің бірі. Ол Гуаяс провинциясына атын берген және Атлант мұхитына немесе оның жақын теңіздеріне құймайтын Оңтүстік Америкадағы ең ірі өзен болып табылады. Оның жалпы ұзындығы, Доуле өзенін есепке алғанда, 389 км (241 миль) құрайды. Гуаяс өзенінің су жинау алабы 34 500 км² (13 320 шаршы миль) және оның орташа шығыны 1982 м³/с (70 000 куб. фут/с) шамасында. Бұл Эквадордың ұлттық өзені және Эквадордың елтаңбасында бейнеленген.

Курс

Гуаяс өзенінің бастауларының бірі Анд тауларында және Эквадордың ең биік жанартауы Чимборазода. Эквадордың елтаңбасында осы таудан төмен ағатын өзеннің суреті бейнеленген. Гуаяс – Гуаяс провинциясындағы Гуаякиль және Дуран қалалары арасында, батыстан Дауле өзені мен шығыстан Бабахойо өзенінің қосылған жерінен басталатын өзеннің төменгі ағысы. Гуаяс өзені содан кейін Сантай аралын айналып өтіп, қайтадан бірыңғай арнаға бірігеді. Қосылған жерден 60 шақырым қашықтықтағы дельтаға дейін ол Гуаякиль және Дуран кантондарымен, ал дельтаға жақындағанда Гуаякиль және Наранжал кантондарымен шектеседі.

Дельта

Гуаяс өзені өте күрделі дельтаны қалыптастырады. Оның ең маңызды ерекшелігі – Estero Salado деп аталатын, батпақтармен қоршалған және толқындардың әсеріне ұшырайтын сазды ойпаңның болуы. Гуаяс өзені мен Эстеро Саладо аралығындағы кеңістік аралдардың күрделі желісін құрайды, олардың кейбіреулері шалаптарға айналған. Кобина саздығы Эстеро Саладоны өзенмен байланыстырады. Өзеннің негізгі арнасына толқындардың әсері тиеді, нәтижесінде аралдардың шағын тобы пайда болады; олардың ең ірісі – Мондрагон. Содан кейін өзен Тынық мұхитының Гуаякиль шығанағына құяды. Оның әсері Пуна аралында және Эль-Оро провинциясындағы Джамбели бұғазында байқалады.

Су бөлу

Гуаяс өзені Анд тауларының батысындағы Оңтүстік Америкада Тынық мұхитқа құятын ең ірі су алабына ие. Оның ауданы 34 500 км², ол тоғыз провинция арқылы өтеді: Лос-Риос, Гуаяс, Боливар, Манаби, Канар, Пичинча, Асуай, Чимборасо және Котопакси. Эстеро Саладомен бірлесіп, өзен жыл сайын Гуаякиль шығанағына 36 миллиард куб метр су жібереді.