Чарльз Блаунт, 5-ші Маунтджой бароны: өмір және қызметі

Кіріспе

Ағылшын сарайшысы (1516–1544)

Чарльз Блунт, 5-ші барон Маунтджой (28 маусым 1516 – 10 қазан 1544) – ағылшын сарайшысы және ғылымның меценаты.

Өмір

Чарльз Блунт 1516 жылдың 28 маусымында Турнеде дүниеге келді, онда оның әкесі, Уильям Блунт, 4-ші барон Маунтжой губернатор болып қызмет етті. Чарльз Блунттың анасы Уильямның екінші әйелі, Лондонның Лорд-мэрі Генри Кеблдің қызы Элис болды. 1522 жылы Лёвен университетінің түлегі және Эразмның досы Ян ван дер Круйс Маунтжойдың балаларына жеке сабақ беру үшін Англияға келді. Ол 1527 жылға дейін отбасымен бірге болды, содан кейін Лёвенге оралып, грек тілінен профессор болып тағайындалды. Эразмның ұсынысымен ван дер Круйс орнына 1531 жылға дейін Англияда қалған, Лёвеннің түлегі, Брюггелік Петрус Вулканиус келді. 1531 жылы Эразм Блунтты көркем жазу стилі үшін мақтады, бірақ Вулканиус кеткеннен кейін, мақтау студентке емес, ұстазға тиесілі екенін түсінді. Джон Палсгрейв, ол 1530 жылы басылған және Генри VIII-ге арналған «L'esclarcissement de la langue francoyse» еңбегін жазған және Генри Фицройдың мұғалімі болған, сонымен қатар бірнеше сарай ақсүйектерінің ұлдарына, соның ішінде Блунтқа да сабақ берді. Бұл топтағы оқушы әріптестерінің бірі Норфолк герцогының екінші ұлы, Лорд Томас Ховард болды, оның Ламбеттегі мұғалімі Джон Лелэнд болған. Лелэнд өз кезегінде Чарльздың латын тіліндегі шеберлігін жоғары бағалап, оған мақтау өлеңдерімен бірге кітап сыйлады. 1523 жылы Хуан Луис Вивес Чарльзға арналған «De ratione studii puerilis ad Carolum Montioium Guilielmi filium» атты қысқаша білім беру туралы трактат жазды. Бұл сол жылы Мэри Тюдордың игілігі үшін жазылған Вивес әйелдер білімі туралы трактатымен салыстырылатын еңбек болды. Эразм 1528 жылы жарық көрген «Adagia» басылымына арнауда әкесімен бірге Чарльздың есімін қосты, ал келесі екі басылымның (1533, 1536) арнауы да Чарльзға тиесілі болды. Эразм 1531 жылы шыққан «Ливий» еңбегін де оған арнады. 1530 жылдың тамызында Чарльз Блунт Роберт Виллоубидің қызы, 2-ші барон Виллоуби де Броктың әйелі Аннаға үйленді. Оның анасы - Чарльздың әкесінің төртінші әйелі болған Дорсет графы Томас Грейдің қызы Дороти болды. 1534 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін титулға ие болған Маунтжой Лордтар палатасына үнемі қатысты. 1537 жылы мамыр айында ол Лорд Дарси мен Хассидің ісін қарау үшін шақырылған пэрлердің бірі болды, сондай-ақ 1538 жылы 3 желтоқсанда Генри Поулдың, 1-ші барон Монтегю мен Генри Куртенэйдің, Эксетер графының, оның өз інісінің ісін қараған комиссия мүшесі болды. Оның елдегі үйі Апеторп, Нортгемптонширде орналасқан, ал Лондонда ол Сильвер-стритте тұрды. 1539 жылы Сион аббаттығы таратылғаннан кейін Маунтжой Лондон үйінде әкесінің қамқорлығында болған діндар, білімді және ашық консервативті діни қызметкер Ричард Уитфордқа баспана берді. Уитфорд 1542 жылы қайтыс болғанға дейін отбасымен бірге тұрды және Маунтжойдың балаларына мұғалім болған болуы мүмкін. Әкесі сияқты Маунтжой да гуманистік білім беру бағдарламасына қызығушылық танытты және ол сол кезде Кембридж университетінде оқытқан білімді ғалым және педагог Роджер Ашамды үлкен ұлының мұғалімі және өз хатшысы ретінде жұмысқа алуға тырысты. Ашам бұл лауазымды қабылдамағанмен, Маргарет Ропердің ұсынысын да қабылдамаған, ол Маунтжойға құрметпен қарады және оның білімін жоғары бағалап, үйіндегі білімге берілген қамқорлықты Медичи үйіне теңеді. Маунтжой Генри VIII-ден Дербиширдегі Йевели прецепториясын алды. Маунтжой өзінің өсиетнамасын 1544 жылдың 30 сәуірінде, Францияға экспедициялық күшпен аттанғанға дейін жасады. Онда ол балаларын «өздерін осылай сыйлауға лайықты деп санауды» ескертті. Ол өзінің епитафигін ағылшын тілінде жазды. Генрих VIII-нің Болон қамалында болғаннан кейін, 1544 жылдың 10 қазанында Дорсеттегі Хук қаласында (бұрынғы анасының үйі) қайтыс болды, шамасы науқас шағып қалғаннан. Өсиетнамасында ол ақша, мүлік және өзіне қарыз ретінде шамамен 2100 фунт стерлинг мүлікке ие екенін көрсетті. Басқа мұралардың ішінде ол Уилтширдегі Вестберидің балаларына келесі екі жыл бойы дәріс беру үшін 40 марка қалдырды. Ол Лондон қаласындағы Сент-Мэри Алдермериде жерленді. Оның жесірі қайтадан үйленіп, 1582 жылға дейін өмір сүрді.

Charles Blount was born on 28 June 1516 in Tournai, where his father, William Blount, 4th Baron Mountjoy, was governor. Charles Blount's mother was William's second wife, Alice, daughter of Henry Keble, Lord Mayor of London. In 1522 Jan van der Cruyce, a graduate of the university at Leuven and a friend of Erasmus, travelled to England to become private tutor to Mountjoy's children. He remained in the household until 1527, when he returned to Leuven and was appointed a professor of Greek. Possibly on the recommendation of Erasmus, van der Cruyce was succeeded by Petrus Vulcanius of Bruges, also a graduate of Leuven, who remained in England until 1531. In 1531 Erasmus praised Blount for his fine written style, but after Vulcanius's departure realized that the credit should have gone to the preceptor rather than the student. John Palsgrave, who composed L'esclarcissement de la langue francoyse (printed in 1530 and dedicated to Henry VIII) and was tutor to Henry Fitzroy, also gave tuition to the sons of several court noblemen, Blount among them. One of his fellow schoolmates in this group was Lord Thomas Howard, son of the second Duke of Norfolk, whose own tutor at Lambeth had been John Leland. Leland in turn praised Charles's skill in Latin and presented a book along with commendatory verses to him. In 1523 Juan Luis Vives wrote a short educational treatise dedicated to Charles, De ratione studii puerilis ad Carolum Montioium Guilielmi filium. This served as a parallel to the tract on female education Vives had composed in the same year for the benefit of Mary Tudor. Erasmus added Charles's name to that of his father in the dedication to the 1528 edition of the Adagia and Charles was the dedicatee of the next two editions (1533, 1536) as well. Erasmus also dedicated his 1531 edition of Livy to him. About August 1530 Charles Blount married his stepsister Anne, daughter of Robert Willoughby, 2nd Baron Willoughby de Broke. Her mother was Dorothy, daughter of Thomas Grey, Marquess of Dorset, who had become the fourth wife of Charles's father. Succeeding to the title after his father's death in 1534, Mountjoy was regular in his attendance in the House of Lords. In May 1537 he was one of the peers summoned for the trial of lords Darcy and Hussey and he was also on the panel of 3 December 1538 for the trial of Henry Pole, 1st Baron Montagu, and Henry Courtenay, Marquess of Exeter, his own brother in law. His country house was at Apethorpe, Northamptonshire, and in London, he lived in Silver Street. After the dissolution of Syon Abbey in 1539 Mountjoy granted asylum at his London house to the pious, learned, and outspokenly conservative priest Richard Whitford, who had been patronized by his father. Whitford remained in the household until his death in 1542 and may have acted as tutor to Mountjoy's children. Like his father, Mountjoy was deeply interested in the humanist educational programme and he tried to engage the learned scholar and educationist Roger Ascham, then teaching at Cambridge, as a tutor to his eldest son and secretary to himself. Although Ascham did not take the position—and he also refused a similar offer from Margaret Roper—he admired Mountjoy and referred in flattering terms to his learning, likening his household for its patronage of learning to that of the Medici. Mountjoy was granted Yeaveley Preceptory in Derbyshire, by Henry VIII, following the dissolution. Mountjoy drew up his will on 30 April 1544, just before embarking for France with the expeditionary force. In it, he admonished his children to "kepe themselfes worthye of so moche honour as to be called hereafter to dye for there maister and countrey" (PRO, PROB 11/30, fol. 343). He also composed his own epitaph in English verse. After being present with Henry VIII at the siege of Boulogne he died on 10 October 1544 at Hooke, Dorset (formerly the home of his mother), probably from illness contracted on campaign. In his will, he reckoned his assets, in money, goods, and debts owed to him, at nearly £2,100. Among other bequests, he left 40 marks to provide lectures for the children of Westbury under the Plain, Wiltshire, for the succeeding two years. He was buried at St Mary Aldermary in the City of London. His widow remarried and lived until 1582.