Кіріспе

Қорғаныс әрекеті ұпай алудың алдын алу, заңсыз қорғаныс тікелей байланысы. Баскетболда, қорғаушы ойыншы шабуылдаушы ойыншының ұпайға жол бермеу үшін жасаған лақтыруын заңды түрде тоқтатып, бұғаттаған кезде, немесе бұғатталған лақтыру болады. Қорғаушыға шабуылдаушы ойыншының қолына тиісуге рұқсат етілмейді (қорғаушы допқа да тиіспесе) немесе бұл бұзушылық деп есептеледі. Бұғаттау заңды болу үшін, лақтыру жоғары қарай қозғалғанда немесе ең жоғарғы нүктесінде болуы керек. Бұғатталған лақтыру есепке алынбайды, ол атушының сәтті лақтыруы ретінде және атушы командасына берілген ұпайлар ретінде ғана есептеледі. Атушы үшін бұғатталған лақтыру сәтсіз лақтыру ретінде саналады. Сондай-ақ, лақтыру кезінде бұзушылық болған жағдайда, бұғатталған лақтыру есепке алынбайды, тіпті лақтыруды тоқтатып, бұзушылық жасаған ойыншы басқа болса да. Егер қорғаушы доп төмен қарай барып тұрғанда тоқтатса, бұл қақпаға қол сұғу болып есептеледі және лақтыру саналған болып есептеледі. Доп артқы тақтайға секіргеннен кейін бұғаттау жасалса, ол да қақпаға қол сұғу болып есептеледі (NFHS ерекшеліктері бар; NCAA да бұл ережені 2009–10 маусымына дейін қолданды). Бұғатталған лақтыруларға арналған лақаптар: «қарсы алу», «тоқтату», «бұзу», «фудженд» немесе ерекше «қос фудженд» (екі қолмен бұғаттау), «бетке тигізу», «қуу», «қарсы тұру» және «жинау». Бұғатталған лақтырулар алғаш рет НБА-да 1973–74 маусымында тіркелді. Көбінесе олардың бойының ұзындығы мен себетке жақын орналасуына байланысты, орталық және алдыңғы қатардағы ойыншылар көбінесе көп бұғаттау жасайды, бірақ жақсы секіру қабілеті бар кішкентай ойыншылар да бұғаттаушы бола алады, мысалы, Дуайн Уэйд – 6'4" бойымен бір маусымда 100 лақтыруды бұғаттаған ең кішкентай ойыншы. Лақтыруды бұғаттауға қабілетті ойыншы команданың қорғанысына үлкен пайда әкеледі, өйткені ол қарсылас ойыншыларға себетке жақын тұрып лақтыруды қиындатады және допты алаңда ұстап қалуға мүмкіндік береді, егер допты алаңдан шығарып жібермесе, бұғатталған лақтыру жылдам шабуылға әкелуі мүмкін, бұл Білл Расселдің ерекше қабілеті еді. Жақсы бұғаттаушы болу үшін ойыншыға жақсы алаңды сезіну, уақытты дұрыс бағалау, сондай-ақ ұзын бойы немесе жақсы секіру қабілеті болуы керек. Бір тактика – бұғаттаушы қарсыластарды қорқытып, лақтыруларын өзгертуге мәжбүр ету, нәтижесінде лақтыру сәтсіз аяқталады.

Іздеу блогы

Қарсыласты қуып жете блогы – бұл ойыншының қарсыластың қорғаныстан озып кеткен (мысалы, жылдам шабуыл кезінде) ойыншысын қуып, оның лақтыруын тоқтатуы. Көбінесе, бұл блок қарсылас допты себетке тигізіп, ойынды аяқтауға тырысқанда болады. Ең әйгілі қарсыласты қуып жете блогының бірі – 2004 жылғы НБА Шығыс конференциясы финалының екінші ойынында «Детройт Пистонс» командасының ойыншысы Тайшаун Принстің «Индиана Пейсерс» командасының ойыншысы Реджи Миллердің лақтыруын тоқтатып, ойынды сақтап қалғаны. Тағы бір маңызды қарсыласты қуып жете блогы 2016 жылғы НБА финалында болды, онда Леброн Джеймс төртінші тоқсанның соңғы минуттарында Андре Игуодаланың 89:89 есебімен және ойын аяқталуға 1:50 қалғандағы лақтыруын тоқтатып, «Блок» деп аталатын керемет ойын көрсетті.

Түсініктемелер

Бриттни Грайнердің мансаптық 736 блогы ерлер мен әйелдер арасындағы NCAA-ның барлық уақыттағы рекорды деп танылды. Атақты спортшылар залына енген Энн Донован 1979-1983 жылдар аралығында Олд Доминион үшін ойнағанда AIAW лигасында 801 блоктың авторы болды, демек оның жалпы саны NCAA жетістігі ретінде есептелмейді.