Алессандро Фарнезе: Италиялық кардинал және дипломат

Кіріспе

Италиялық кардинал және дипломат (1520–1589) 1534 жылдан 1589 жылға дейін кардинал болған Алессандро Фарнезе (5 қазан 1520 – 2 наурыз 1589), итальяндық кардинал және дипломат, сонымен қатар өнерді ұлықтаған және қолдаған көрнекті коллекционер, Папа Павел III-нің немересі (ол да Алессандро Фарнезе есімді болған) және 1547 жылы қаза тапқан Парма герцогы Пьер Луиджи Фарнезедің ұлы. Оны испандық Нидерландтардың губернаторы, император Карл V-нің немересі және Папа Павел III-нің шөбересі, туысы Алессандро Фарнеземен шатастырмау керек.

Ерте өмір

Фарнезе 1520 жылғы 7 қазанда Тосканадағы Валентанодағы отбасылық қамал қаласында (қазіргі Витербо провинциясы) дүниеге келді. Ол кардинал Алессандро Фарнезе (Папа Павел III) ұлы, Пьерлуиджи Фарнезе мен Питильяноның жетінші графы Людовико Орзинидің қызы Жиролама Орзинидің ұлы еді. Олар 1519 жылғы 6 тамызда Римде үйленді. Жас Алессандро өзінің туысы Гвидо Асканио Сфорца ди Санта-Фиорамен бірге Болоньяда білім алды. Ол 15 ғасырда Петрус де Анкарано де нобилибус де Фарнезино провинциясындағы Патримония Б. Петри құрған, Тускияда заң саласында маманданған студенттерге арналған Collegio Ancarano мүшесі болды. 1534 жылғы 18 желтоқсанда, 14 жасында, оны екі ай бұрын папалыққа сайланған әкесі Павел III Пешериядағы Сант-Анжелоның кардинал-диаконы етіп тағайындады. 1535 жылғы 11 тамызда ол Остиенсе тас жолындағы Тре-Фонтан абаттығының құрметті абысы болып тағайындалды және 1544 жылға дейін осы лауазымды атқарды. 1535 жылы ол сондай-ақ Сен-Этьен-де-Каэннің құрметті абысы болып тағайындалды.

Кеңселер

Жас кардинал Фарнезе көптеген басқа да лауазымдар мен игіліктер алды, Киелі Рим шіркеуінің вице-канцлері болды (13 тамыз 1535 – 2 наурыз 1589), сондай-ақ Тиволи губернаторы (1535–1550), Киелі Марияның Ұлы базиликасының архиерейі (1537–1543), Киелі Петір базиликасының архиерейі (1543–1589) болды. 1539 жылдың 27 тамызында, 18 жасында Алессандро Фарнезе Иерусалимнің титулярлық латын патриархы болып тағайындалды; ол 1550 жылдың 28 ақпанында жаңа патриарх тағайындалған кезде лауазымынан бас тартты. Бұл лауазым өте жоғары жалақылы болды, міндеттері номиналды сипатта болды және міндетті түрде епископтық функцияларды қамтымады. 1538 жылы ол Папа Павел III-нің жеке хатшысы болып тағайындалды және монсеньор (Мсг.) Марчелло Сервиноның көмегімен 1549 жылға дейін папалық істердің көп бөлігін басқарды. 1541 жылы кардинал Фарнезе Киелі Рим империясының Киелі Тақ алдындағы қорғаушысы және Киелі Тақ алдындағы Испанияның қорғаушысы болып тағайындалды. Бұл лауазымдар оны Рим Куриясындағы барлық императорлық және испандық мәселелерді шешудегі ең маңызды тұлғаға айналдырды; оның пікіріне әрдайым кеңес сұралып, ол Папаның туысы болғандықтан, көбінесе оның пікірі қабылданды. Сонымен қатар, ол Авиньондағы Папаның легаты болып тағайындалды (1541–1565). Патшаның келісімі қажет болды. 1564–1565 жылдары ол Сабина епископы болды және (нақты дәлелдердің болмауына байланысты) 1564 жылы Фарнезе епископқа толыққанды киеленген деп есептеледі. 1566 жылдың 15 сәуірінде кардинал Джулио делла Роверенің киелену рәсімінде ол, әрине, епископ болған. 1565 жылдан 1578 жылға дейін ол Тускулум (Фраскати) епископы болды. Ол 1578 жылдың 9 шілдесінен 1580 жылдың 5 желтоқсанына дейін Порто епископы болды. Содан кейін ол Остия мен Велетридің кардинал-епископы және Кардиналдар коллегиясының деканы болды, 1580 жылдың 5 желтоқсанынан 1589 жылдың 2 наурызындағы өліміне дейін қызмет етті.

Пайда мен табыс

Оның атасы, Рим папасы Павел III, Алессандро Фарнезеді Парма епархиясының әкімшісі (1 қараша 1534 ж.) деп дереу тағайындады, бұл оған үкімаралдықта епископтық кірістерді жинауға мүмкіндік берді. Алессандро 1535 жылдың 13 тамызында отставкаға кетті, сол кезде Павел III-нің немересі, Алессандродан екі жас кіші кардинал Гвидо Асканио Сфорца ди Санта-Фиора жаңа әкімші болып тағайындалды (1560 жылы отставкаға кеткенге дейін Парма кірістерінен пайдаланды). 1535 жылдың 30 шілдесінен бастап 1537 жылдың 6 шілдесіне дейін, басқа әкімші – кардинал Алессандро Чезарини тағайындалғанға дейін Фарнезе Испанияның Хаэн қаласының әкімшісі болды. Ол 1535-1551 жылдары Авиньон архиепископиясының және 1547-1552 жылдары Визеу епархиясының әкімшісі болды. 1536 жылдың 9 мамырында император Карл V кардинал Фарнезеді Сицилиядағы Монреальдің жаңа архиепископы етіп тағайындады; оның тағайындауын 15 мамырда папа Павел III растады. Бірақ Монреальде жайлы жағдай болған жоқ, себебі Монреаль соборының монахтары мен епархияның дін қызметкерлері бірінен соң бірі дауласып отырды. 1549 жылдың 26 шілдесінде Папа кардиналға perpetuus Administrator деген атаумен хат жолдады. Кәмелетке толмаған және қатыспаған архиепископ үшін викарий тағайындалды, Грекиядағы Кристополис епископы Джованни Антонио Фассари; оны 1546 жылы Помпео Замбекари алмастырды. 1557 жылы Ливиядағы Кирине епископы Джованни Пьетро Фортигерра оны алмастырды. Кардинал иезуиттерге Монреальде колледж ашуға рұқсат берді және қоғамның дін қызметкерлеріне епархияда жұмыс істеуге рұқсат берді. 1568 жылы кардинал Фарнезе өз епархиясына сапар шегіп, синод өткізді. Оған кітапханашы, атақты антиквар және папаның өмірбаянын жазушы Онофрио Панвинио еріп жүрді, бірақ 1568 жылдың наурыз айының 16-сы күні (белгісіз) Палермода қайтыс болды. Кардинал 1573 жылға дейін епархияның кірістерінен пайдаланып, епископтық қызметтен бас тартты. 1537 жылдың 17 маусымында Фарнезе епископ Лопес де Аларконның отставкасымен Неаполь корольдігіндегі Битонто епархиясының әкімшісі болып тағайындалды. Оның әкімшілігі 1538 жылдың 8 қаңтарында жаңа епископ тағайындалғаннан кейін аяқталды. 1538 жылдың 15 қарашасында епископ Иероним де Гландеронибустан бас тартқаннан кейін ол Масса-Маритима епархиясының әкімшісі болды. Ол он сегіз жаста болғандықтан, епископ болуға канондық жағынан құқылы емес еді, бірақ ол 1547 жылдың сәуір айында оның орнын басатын адам тағайындалғанға дейін епископтың кірістерін жинай алды. 1540 жылдың 16 шілдесінде Фарнезе Прованстағы Кавайон епархиясының әкімшісі болып тағайындалды, ол бір жылдан кейін 1541 жылдың 20 шілдесінде қызметтен кетті. 1549 жылы оның атасы папа Павел III қайтыс болды. Ол 1553 жылдың 28 сәуірінен бастап, папа Юлий III 1554 жылдың 25 маусымында архиепископ Симон де Майлиге бұйрық бергенге дейін Тур архиепископиясының әкімшісі болды. Турда тағайындау құқығы Франция королі Генрих II-ге тиесілі болды, оның қызы Диана 1552 жылы Фарнезедің кіші інісі Орациоға үйленді. 1554 жылдың 25 маусымында, оның Турдағы әкімшілігі аяқталған күні, Фарнезе Вивье епархиясының әкімшісі болып тағайындалды, ол папа Генрихтің жаңа епископты тағайындауын 1554 жылдың 12 қарашасында мақұлдағанға дейін жалғасты. Сондай-ақ, Франция королі оны Кахор епархиясының әкімшісі етіп тағайындады, оны папа Юлий III 1554 жылдың 12 қарашасында мақұлдады; жаңа епископты папа Павел IV 1557 жылдың 7 мамырында мақұлдады, оның тағайындалуын аяқтады. Бұл аралықта екі Конклав болды, бұл оның Кахор әкімшілігінің ұзақтығын түсіндіреді. 1555 жылы кардинал Фарнезе Сполето епархиясының әкімшісі болып тағайындалды, ол 1562 жылдың 16 желтоқсанында жаңа епископ тағайындалғанға дейін осы лауазымда болды. Кардинал Алессандро Фарнезе 1556 жылдың 22 қарашасынан бастап, 1558 жылдың 14 қаңтарында Павел IV жаңа архиепископты бекіткенге дейін Беневенто архиепископиясының әкімшісі қызметін атқарды. Осы тағайындамалардың барлығын Римнен алыс жердегі Иеміздің жүзім бағында қызмет ету мүмкіндігі емес, қаржылай байыту мүмкіндігі ретінде қарастыру керек. Әр түрлі әкімшілік қызметтерді уәкілетті агенттер жүзеге асырды. 1564 жылы Алессандро Фарнезе ағасы Рануччоның орнын 1589 жылы қайтыс болғанға дейін ұстаған Фарфа монастырының мақтаулы абысы болып алмасты. 1567 жылы Монте-Кассино қауымының бенедиктиндік монахтарын монастырға енгізді. Сондай-ақ, ол монастырьдың су құбырын да жаңартты.

His grandfather, Pope Paul III, immediately named Alessandro Farnese Administrator of the Diocese of Parma (1 November 1534), allowing him to collect the episcopal income during the interregnum. Alessandro resigned on 13 August 1535, when Cardinal Guido Ascanio Sforza di Santa Fiora, another grandson of Paul III and only two years older than Alessandro, was named the new Administrator (enjoying his Parmesan income until he resigned in 1560). Farnese was appointed Administrator of Jaen, Spain, from 30 July 1535 until another Administrator, Cardinal Alessandro Cesarini, was appointed on 6 July 1537. He was Administrator of the Archdiocese of Avignon from 1535 to 1551 and of the Diocese of Vizeu, Portugal (1547–1552). On 9 May 1536, the Emperor Charles V named Cardinal Farnese as the new archbishop of Monreale in Sicily; his appointment was confirmed on 15 May 1536, by Pope Paul III. But Monreale was not a happy place, since the monks of the Cathedral of Monreale and the clergy of the diocese were in one squabble after another with each other. On 26 July 1549, the Pope was forced to intervene, in a letter in which he referred to the Cardinal under the title of perpetuus Administrator. A Vicar was appointed for the underage and absentee Archbishop, Msgr. Giovanni Antonio Fassari, titular Bishop of Christopolis in Greece; he was succeeded in 1546 by Pompeo Zambecari. In 1557, he was followed by Msgr. Giovanni Pietro Fortiguerra, Bishop of Cyrene in Libya., The Cardinal allowed the Jesuits to found a college in Monreale, and allowed the priests of the Society to work in the diocese. In 1568, Cardinal Farnese visited his diocese and held a synod. He was accompanied by his librarian, the famous antiquarian and papal biographer, Onofrio Panvinio, who, unhappily, died at Palermo on 16 (?) March 1568. The Cardinal continued to enjoy the income of the diocese until 1573, when he resigned the bishopric. On 17 June 1537, Farnese was appointed Administrator of the Diocese of Bitonto in the Kingdom of Naples on the resignation of Bishop Lopez de Alarcon; his administration ceased upon the appointment of a new bishop on 8 January 1538. He became Administrator of Diocese of Massa Marittima on 15 November 1538, on the resignation of Bishop Hieronymus de Glanderonibus; since he was only eighteen, he was not canonically eligible to be the bishop, though he could—and did—collect the income of the bishop until a successor was appointed in April 1547. On 16 July 1540, Farnese was named Administrator of the Diocese of Cavaillon in Provence, which he resigned one year later on 20 July 1541. In 1549, his grandfather Pope Paul III died. He was Administrator of the Archdiocese of Tours from 28 April 1553, until Pope Julius III ordered the issue of bulls for Archbishop Simon de Mailly on 25 June 1554. In the case of Tours, the right of nomination belonged to the King of France, Henri II, whose daughter Diane had married Farnese's youngest brother Orazio in 1552. On 25 June 1554, the same day that his administration of Tours ceased, Farnese was appointed Administrator of the Diocese of Viviers, which lasted until the Pope approved King Henri's nomination of a new bishop on 12 November 1554. He was likewise nominated by the King of France to be Administrator of the Diocese of Cahors, the appointment being approved by Pope Julius III on 12 November 1554; a new bishop was approved by Pope Paul IV on 7 May 1557, ending his appointment. There had been two Conclaves in the interim, accounting probably for the length of his Administration of Cahors. In 1555, Cardinal Farnese was named Administrator of the Diocese of Spoleto, a post he held until a new bishop was appointed on 16 December 1562. Cardinal Alessandro Farnese also served as Administrator of the Archdiocese of Benevento from 22 November 1556, until a new archbishop was approved by Paul IV on 14 January 1558. All of these appointments should be considered as opportunities for financial enrichment, not opportunities for service in vineyards of the Lord far from Rome. The various administrations were carried out by authorized agents. In 1564, Alessandro Farnese succeeded his brother Ranuccio as Abbot Commendatory of the Monastery of Farfa, which he held until his death in 1589. It was he who introduced the Benedictine monks of the Congregation of Monte Cassino into the monastery in 1567. He also built, or rebuilt, the monastery's water supply.

Дипломатиялық қызмет

Фарнезе сонымен қатар Папаның легаты болды, соның арқасында мәңгі соғысып тұратын V Карл, Киелі Рим императоры мен Францияның I Франциск патшасы арасында бейбітшілік орнатылды. 1539 жылғы 24 қарашадағы консисторияда ол екі патша арасында бейбітшілікке қол жеткізу үшін Апостольдық легаты ретінде жіберілді. 29 қарашада Римнен аттанып, 31 желтоқсанда Парижге келді. 14 қаңтарда Руанда болды, 14 ақпанда корольмен кездесті. Содан кейін 17 ақпанда императормен кездесу үшін Фландрияға кетті; үш айдан кейін 14 мамырда Парижге оралды. 17-сі күні Сен-Жермен-ан-Лейде Франция патшасы Францискпен кездесті. 1540 жылғы 5 маусымда Римге қайтты. Кардинал Фарнезе 1543 жылғы 21 қарашадағы консисторияда қайтадан, дәл сол мақсатпен Legatus a latere аталды. 1543 жылғы 29 желтоқсанда Фонтенблоға келді және 1544 жылғы 6 қаңтарға дейін онда болды. 14 қаңтарда келді, ал 4 ақпанда Францияға оралды. 1544 жылғы 1 наурызда Римге қайтты. 1546 жылы ол Папа жіберген әскерге қосылып, Шмалькальдия лигасына қарсы V Карлға көмектесті. 1548 жылы кардинал Алессандро Фарнезе жеке хатшысы ретінде белгілі ақын және проза шебері Аннибале Кароны қызметке алды. Каро бұрын кардинал Алессандроның әкесі Пьерлуиджи Фарнезеге, ал 1547 жылғы 10 қыркүйекте оның қазасынан кейін герцог Оттавио Фарнезеге, содан кейін өзінің кіші ағасы кардинал Рануччо Фарнезеге қызмет еткен. 1551 жылы Папа Юлий III кардинал Алессандроны Парма және Пьяченца герцогы, оның інісі Оттавиоға сол жерлерді, Папаның айтуынша, Шіркеудің феодалдық иелігін қайтаруға көндіру үшін жіберді. Фарнездер өз герцогтығын дамытуға он бес жылдан астам уақыт жұмсады, ал кардинал Алессандроның әкесі Гонзагалар мен император Карлмен болған күресте қаза тапқан еді. Фарнездер француз тажының қорғауында болды, ол Парманы Солтүстік Италияға кіруге мүмкіндік беретін жер деп есептеді, онда императормен Милан герцогтығы мен Ломбард жазығы үшін күресті. Юлий қауіпті ойынмен ойнап жатқан еді. Оттавио бас тартты, ал Алессандро оны қолдады. Фарнездердің Папамен қарым-қатынасы толығымен үзіліп, Александр Римде бірден жақтырылмады. Папа Юлий Монреаль епархиясын секвестрлеп, Палаццо Фарнезедегі барлық жылжымалы мүлікті тәркіледі, олардың құны 30 000 скудиге жетеді деп есептелді. Герцог Оттавионың герцогтығы секвестрленді. Ол сәуір айында әпкесі Витторияға, Урбино герцогинясына, содан кейін Флоренцияға, соңында Авиньонға сапармен кетті. Папа мен Франция арасында бейбітшілік орнағаннан кейін Орацио Фарнезеге 1552 жылы Кастро герцогтығы қайтарылды, ал Фарнездердің француздық байланысын сақтау үшін Орацио Генри II-нің заңды емес қызы Диана де Франске үйленді. Айынышты жағдай, кардинал Фарнезедің ағасы Орацио 1553 жылғы 18 шілдеде шайқаста қаза тапты, мұрагер қалдырмады. Герцогтықтар олардың кіші інісі Оттавио Фарнезеге өтті. Фарнезе Францияда болғанда, 1554 жылғы 6 маусымда Генри II оны Римге барып, кардинал д'Эсте болмаған кезде француз істерін басқаруға тағайындады, бұл кардинал дю Беллдің наразылығын тудырды, ол өзін ығыстырылғанын қабылдағысы келмеді. Кардинал д'Эсте француз королі атынан Парманы басқарды, ол герцогтықты Павел III-тен одақ бағасы ретінде сатып алған еді. Қараша айында Анри Киелі Тақтыға жаңа елші тағайындады, содан кейін кардинал Фарнезе Францияға оралуға мүмкіндік алды. Ол Авиньонда тұруға көшті.

Farnese also became a Papal Legate, arranging peace between the perpetually warring Charles V, Holy Roman Emperor and Francis I of France. In the Consistory of 24 November 1539 he was sent as Apostolic Legatus a latere to attempt to arrange a peace between the two feuding monarchs. He left Rome on 29 November and entered Paris on 31 December. He was in Rouen on 14 January 1540, met with the King on 14 February. He then left for Flanders on 17 February for a meeting with the Emperor; he stayed for three months, and returned to Paris on 14 May. He had a meeting with King Francis on the 17th at Saint Germain en Laye. He returned to Rome on 5 June 1540. Cardinal Farnese was named Legatus a latere again, and for the same purpose, at the Consistory of 21 November 1543. He arrived at Fontainebleau on 29 December 1543 and remained until 6 January 1544, when he departed for Bruxelles to visit the Emperor. He arrived on 14 January, and was back in France by 4 February. He returned to Rome on 1 March 1544. In 1546, he accompanied the troops sent by the pope to the aid of Charles V against the Schmalkaldic League. In 1548, Cardinal Alessandro Farnese took into his service as his private secretary Annibale Caro, the noted poet and prose stylist. Caro had previously been in the service of Cardinal Alessandro's father, Pierluigi Farnese, and after his murder on 10 September 1547, to Duke Ottavio Farnese, and then to Cardinal Ranuccio Farnese, his own younger brother. In 1551, Cardinal Alessandro was sent by Pope Julius III to convince his brother Ottavio, the Duke of Parma and Piacenza, to surrender those territories, which, the Pope said were fiefs of the Church. The Farnese had spent more than fifteen years developing their dukedom, and Cardinal Alessandro's father had been assassinated in the struggle with the Gonzaga and the Emperor Charles over it. The Farnese were being protected by the French Crown, which considered Parma its entrée into northern Italy, where it challenged the Emperor to the possession of the Duchy of Milan and the Lombard plain. Julius was toying with explosive material. Ottavio refused, and Alessandro supported him. The Farnese had a complete breach in relations with the Pope, and Alessandro was immediately unwelcome in Rome. Pope Julius sequestrated his diocese of Monreale, and confiscated all of the moveables in the Palazzo Farnese, said to have been worth 30,000 scudi. Duke Ottavio's duchy was sequestered. He withdrew in April, first to a visit with his sister Vittoria, the Duchess of Urbino, then to Florence, and finally to Avignon. After peace was made between the Pope and France, Orazio Farnese had the Duchy of Castro restored to him (1552) and, to protect the Farnese's French connection, Orazio married Diane de France, the illegitimate daughter of Henri II. Unfortunately, Cardinal Farnese's brother Orazio was killed in battle on 18 July 1553, leaving no heirs. The dukedoms went to their younger brother Ottavio Farnese. Farnese had been in France, when on 6 June 1554 he was appointed by Henri II to go to Rome and take charge of French affairs in the absence of Cardinal d'Este, who was in Parma—over the objections of Cardinal du Bellay, who did not appreciate being supplanted. Cardinal d'Este was ruling Parma on behalf of the French king, who had acquired the duchy from Paul III as the price of an alliance. In November, Henri named a new Ambassador to the Holy See, and Cardinal Farnese was free to return to France. He took up residence in Avignon.

1555 жылғы конклавтар

Кардинал Фарнезе 1555 жылы 5 сәуірден 9 сәуірге дейінгі бірінші конклавқа қатыспады, ол Юлий III-нің қайтысына байланысты өткен. Ол Авиньонда легат қызметін атқарып, Папаның назарынан тыс қалуға тырысты. Бірақ, Папа Юлийдің қайтысы туралы хабар алған соң, ол Римге жолға шықты. Ол Францияның Генри II-нің кардиналдар алқасына және жеке кардиналдарға арналған хаттарын алып келе жатты, бұл хаттар кардинал Реджинальд Полды қолдау мақсатында жазылған. Алайда, ол сәуір айының ортасынан кейін ғана Римге жетті. Франциядан келген кардинал Луи де Гиз Лорен 21 сәуірде келді. Шын мәнінде, Римде бар-жоғы екі француз кардиналы болды, бұл императорлық фракцияға үлкен артықшылық берді. Бұл француздарды ренжітті, себебі король Генри Папа Юлий III-нен, кардиналдар Жорж д'Арманьяк, Алессандро Фарнезе және Жан дю Белле жүргізген келіссөздер арқылы, конклав басталғанға дейін 15 күнге дейін кешіктіруге рұқсат беретін бұйрық алған. Бұл бұйрық Римдегі кардиналдар тарапынан елемелдік танытылды, тек Новендиалдар сақталды. Генри II-нің бұрынғы нұсқауларына сәйкес, француз фракциясы кардинал д'Эсте, содан кейін конклавқа қатыспаған кардинал де Турнон, содан кейін кардинал дю Беллеге қолдау көрсетті. Император, 1550 жылғы конклавтағыдай, Англиядағы Папаның легаты кардинал Реджинальд Полды артық көреді. Алайда, Полеге француздар қатты қарсылық көрсетті (Фарнезе алып жүрген хаттарды білмейтін), сондай-ақ Кардиналдар қасиетті колледжінің деканы және Рим инквизициясының бас инквизиторы кардинал Джан Пьетро Карафа, Поле (және басқа кардиналдарды) протестант еретиктері деп санады. Д'Эсте сайлануға жарамсыз болды (ағылшын агенті Сэр Джон Мейсон былай деп жазды: "Оны алға жылжытуға ешқандай себеп жоқ, тек оның бай екендігін естідік"), бірақ алғашқы дауыс беру кезінде алған алты дауысы үлкен алаңдаушылық тудырып, "Д'Эстеге қарсы" қозғалысының басталуына себеп болды. Кейбір ақылды кардиналдар, олардың арасында Карафа мен Тренттен келген Мадруцци болды, барлық пікірлер ескерілгенде, сайлануға лайықты кардиналдар өте аз екенін түсінді, олардың ішіндегі ең жақсысы кардинал Марчелло Сервини болды. Ол реформатор, қатаң, жемқорлыққа қарсы болды. Алайда, Сервини императорға ұнамайтын. Бірақ Трент соборын қайтадан бастауды қалаған шынайы реформаторлар Карафа мен Мадруццимен бірге үштен екі көпшілікті құру үшін жұмыс істеді. Олардың арасында Фарнезедің ағасы Рануччо Фарнезе және оның туысы Гвидо Асканио Сфорца болды. Апрель айының ортасында Фарнезе Авиньоннан келгенде, әкесінің хатшысы кардинал Марчелло Сервини Петр тағында отырғанын көріп, қуанды. Алайда, 18 сәуірде таңертең Рим папасы Марцелл II-нің дене температурасы көтеріліп, 30 сәуір мен 1 мамыр аралығындағы түнде қайтыс болды. Бірақ Марцелл қайтыс болмай тұрып, кардинал Фарнезе Генри II-ге хат жазып, француз кардиналдарын Римге дереу жіберуге шақырды. Екінші конклавты өткізу қажет болды. 1555 жылғы екінші конклав 15 мамырда сәуірдегідей кардиналдармен, бірақ сегіз кеш келген адаммен ашылды. Басты үміткер кардинал Карафа, инквизитор болып көрінді, бірақ императорлық елші оған император Карл V оны Папа ретінде қаламайтынын айтты. Императорлық фракция Карпи, Морон және Пол кардиналдарына жақтасты. Пол да француздықтардың қолдауына ие болды, бірақ Карафа, Карпи және Альварес (барлығы да кәсіби инквизиторлар) бастаған ықпалды топ болды, олар Пол мен Моронның ортодоксалдылығына ашық түрде күмән келтірді. Француз елшісі Жан д'Авансон Генри патшаға өзінің сүйікті кандидаты кардинал д'Эстеге императорлық фракция қатты қарсылық білдіріп жатқанын және "виртуалды вето" (яғни сайлаушылардың үштен бірінен астамы кандидатқа дауыс беруді тоқтату) арқасында жеңе алмайтынын айтты; император тіпті д'Эсте өзін папалыққа сатып алуға тырысуы мүмкін деп қорқыныш білдірді. Д'Авансон сондай-ақ кардинал дю Белле жеке амбициясынан улам, қатардан шығып, кардинал Карафаны қолдайтынын хабарлауға мәжбүр болды. Дауыс беру кезінде императорлық кандидат кардинал Карпи алға жылжуда сияқты болды, бірақ француз фракциясы мен Юлий III құрған кардиналдар (олардың ішінде конклавта он бес адам болды) оны жарыстан шығарып тастады. Француз фракциясынан ешкімнің жеңіске жете алмайтыны белгілі болғаннан кейін, кардинал Фарнезе мен кардинал д'Эсте кардинал Карафаға қолдау көрсетуге шешім қабылдады. Императорлық фракция Папа Карафаның Неапольді императордың қолынан алуға тырысуы мүмкін деген қорқыныштан, Кардиналдар Корнер мен Риччиді Алессандро Фарнезеге жіберіп, Карафадан бас тартып, олардың дауыстарын қабылдауын өтінді. Бірақ Фарнезе императордың немесе Франция королінің қолдауы болмаса, өзі жеңіске жете алмайтынын түсінді – және оның екеуі де болмады. Ол ұсынысқа жауап бермеді. Карафаны қолдаушылардың саны сайлау үшін қажетті үштен екі көпшіліктен асып түсті, бірақ императорлықтар (Құпия консистория залында кеңес өткізіп отырған) шапельге келіп, сайлау процесін жүзеге асырудан бас тартты. Императорлықтарды келісімге келтіріп, қалған кардиналдармен бірге Каппелла Паолинаға жиналуға Фарнезе, әрекеттерімен және қорқытуларымен жете алды. 23 мамыр күні, Көтеріліс мерекесінде, жетпіс сегіз жастағы кардинал Джан Пьетро Карафа Неапольден аккламациямен Папа сайланды. Ол Павел IV деген атты алды. Ол Театин орденінің негіс қоюшыларының бірі болды және Шіркеуде реформаларды қолдады. Алайда, ол гуманист емес еді және Фома Аквиннің доктринасын ұнатты. Ол сондай-ақ протестантизмге және оған жағдай жасауға қарсы күресті. Ол еретиктерді барлық жерде көріп, тіпті Кардиналдар алқасының ішінде де, инквизитор ретінде оларға мейірімсіздік танытты. Яһудилерге, әсіресе дін ауыстырған яһудилерге қатысты барлық дәстүрлі көзқарастарды сақтап, 14 шілдеде 1555 жылы "Cum nimis absurdum" деген бұйрық шығарды, Римдегі яһуди геттосын құрды. Ол Фердинанд I-нің қасиетті рим императоры ретінде сайлануын мойындамады және Карл V-нің қызметтен кеткенін де мойындамады. Ол 18 тамыз 1559 жылы қайтыс болғанға дейін, немесе дәлірек айтқанда, оның жүрегінің туысы кардинал Карло Карафа билік еткенге дейін билік етті. Павел IV өзінің жүрегінің туыстарының, кардинал Карафаның, Палиано герцогі Джованни Караффаның және Монтебелло маркізі Антонио Карафаның жасаған зұлымдықтары туралы толыққанды білгені үш ай бұрын ғана болды. Флоренция елшісі Бонджано Джанфилиацци Павел IV-ке оның жемқор туыстары туралы хабарлауға тырысқанда, есік кардинал Карафа тарапынан оның бетіне жабылды. Әрине, кардинал Фарнезеге кеңес беруге орын болмады. Павел IV-нің императорлық саясатына қарсы болғандықтан Фарнезе мүліктеріне қауіп төнді. 1556 жылы кардинал Фарнезе Джакомо Бароцци да Виньолаға Капрароладағы жартылай дайын бекініске араласып, оны елдік үйге айналдыруды тапсырды. Нақты құрылыс 1559 жылы басталды және 1573 жылы аяқталды. Тіпті жартылай дайын болғанда, 1561 жылы кардинал Алессандро Таддео Зуккари мен оның шеберханасына төменгі қабаттағы бөлмелерді безендіруді тапсырды. Сол суретшілер 1563 жылдан 1565 жылға дейін Онуфрио Панвинио жасаған эскиздерге сәйкес "Қоңыржайлылық бөлмесін" безендірді. Кардинал Фарнезе осы уақытта Пармаға кетіп (1557), ағасы герцог Оттавиомен бірге тұрды. Сонда және сол кезде олар кардинал Карафа тарапынан бейбітшілік туралы ұсыныс алды, ол тіпті Оттавио мен Маргареттен туған жас герцог Алессандроға Карафалардың біреуін үйлендіруге дайын болды. Бұл одақ болған жоқ. Дегенмен, кардинал Алессандроның Римдегі ықпалы...

Cardinal Farnese did not participate in the first conclave of 1555, 5 April–9 April, which followed the death of Julius III. He had been in Avignon, serving as Legate and avoiding the unwelcome attention of the Pope. But, on the news of the death of Pope Julius, he took the road for Rome. He was carrying letters from Henri II of France to the College of Cardinals and to individual cardinals, in favor of Cardinal Reginald Pole. He did not arrive, however, until after the middle of the month of April. Cardinal Louis de Guise Lorraine, also travelling from France, arrived on the 21st. In fact, only two French cardinals were in Rome, thereby giving the Imperial faction a great advantage. This was a matter of annoyance for the French, for King Henri had extracted from Pope Julius III, through negotiations carried on by Cardinals Georges d' Armagnac, Alessandro Farnese, and Jean du Bellay, a bull which allowed an extra 15 days before a Conclave began, in order to allow cardinals who had to travel a long distance (the French) to reach Rome. The bull was completely ignored by the Cardinals already in Rome, and only the Novendiales were observed. In accordance with older instructions direct from Henri II, the French faction was supporting Cardinal d'Este, then the Cardinal de Tournon (who was not present at the Conclave), and then Cardinal du Bellay. The Emperor, as in the Conclave of 1550, had a preference for Cardinal Reginald Pole, the Papal Legate in England. Pole, however, was strongly opposed by the French (in ignorance of the letters which Farnese was carrying), and by Cardinal Gian Pietro Carafa, the Dean of the Sacred College of Cardinals and principal Inquisitor of the Roman Inquisition, who regarded Pole (and a number of other cardinals) as Protestant heretics. D'Este was not electable (Sir John Masone, the English agent wrote: "Marry, we hear of no quality to set him forward but that he is rich. "), though the six votes he received in the first ballot caused considerable consternation, and the beginning of a "Stop D'Este" movement. Some of the cleverer cardinals, led by Carafa and Madruzzi of Trent, realized that, when all the opinions were factored in, there were very few electable cardinals, the best of whom was Cardinal Marcello Cervini. He was a reformer, he was strict, and he was uncorrupted; he was opposed to nepotism. Unfortunately, Cervini was disliked by the Emperor. But the genuine reformers, who wanted the resumption of the Council of Trent, worked with Carafa and Madruzzi to produce a two thirds majority. Among them were Ranuccio Farnese, Farnese's brother, and Guido Ascanio Sforza, his first cousin. When Farnese finally arrived from Avignon in mid April, he was no doubt delighted to find his grandfather's secretary, Cardinal Marcello Cervini, on the throne of Peter. Unfortunately, on the morning of the 18th, Pope Marcellus II showed symptoms of a fever and in the night between 30 April and 1 May, he died. But even before Marcellus was dead, Cardinal Farnese wrote directly to Henri II, urging him to send the French cardinals to Rome immediately. A second Conclave was necessary. The second Conclave of 1555 opened on 15 May, with the same cardinals as in April, but with the addition of eight late arrivals. The leading candidate seemed to be Cardinal Carafa, the Inquisitor, but he was told to his face by the Imperial Ambassador that the Emperor Charles V did not want him as Pope. The Imperial faction was favoring Cardinals Carpi, Morone, and Pole. Pole also seemed to have French support, but there was an influential group, led by Carafa, Carpi, and Alvarez (all professional Inquisitors), who openly questioned the orthodoxy of Pole and of Morone. The French Ambassador, Jean d' Avanson, informed King Henri that his favorite candidate, Cardinal d'Este, was being opposed vigorously by the Imperial faction, and that he could not win, thanks to a "virtual veto" (that is, the withholding of votes for a candidate by more than one third of the voters); the Emperor even expressed fears that d'Este might try to bribe himself into the papacy. D'Avanson also had to break the news that Cardinal du Bellay, out of personal ambition, had broken ranks and would support Cardinal Carafa. In the voting, the Imperial candidate, Cardinal Carpi, seemed to be moving forward, until the French faction and the cardinals created by Julius III (of which there were fifteen at the Conclave) combined to put him out of the running. Once it was clear that nobody in the French faction was going to succeed, Cardinal Farnese and Cardinal d'Este decided to throw their support to Cardinal Carafa. The Imperial faction was so frightened at what Pope Carafa might do in trying to get Naples out of the hands of the Emperor that they sent Cardinals Corner and Ricci to Alessandro Farnese to beg him to abandon Carafa and accept their votes for himself. But Farnese was not so foolish as to believe that he could be successful without the endorsement either of the Emperor or of the King of France—and he had neither. He did not respond to the offer. The supporters of Carafa finally numbered more than the two thirds needed for election, but the Imperialists (who were caucusing in the Hall of the Secret Consistory) refused to come to the Chapel and carry out the electoral process. It was Farnese who, using both blandishments and threats, managed to get the Imperialists to give in and assemble with the rest of the cardinals in the Cappella Paolina. On the afternoon of 23 May, the Feast of the Ascension, the seventy eight year old Cardinal Gian Pietro Carafa of Naples was elected pope by acclamation. He chose the name Paul IV. He had been the co founder of the Theatine Order, and was a promoter of reform in the Church. He was no humanist, however, and preferred the doctrine of Thomas Aquinas. He was also a vigorous opponent of Protestantism, and anything that favored it. He saw heretics everywhere, even inside the College of Cardinals, and as an Inquisitor he showed no scruple or mercy for those who were tainted. Showing all of the traditional prejudices against the Jews, and especially against converted Jews, he issued a bull on 14 July 1555, Cum nimis absurdum, creating the Jewish Ghetto of Rome. He refused to recognize the election of Ferdinand I as Holy Roman Emperor, and he refused to recognize the retirement of Charles V. He ruled until his death on 18 August 1559, or rather his nephew, Cardinal Carlo Carafa, did. It was only three months before his death that Paul IV was fully informed of the misdeeds of his nephews, Cardinal Carafa, Giovanni Caraffa Duke of Paliano, and Antonio Carafa Marchese of Montebello. When the Florentine Ambassador, Bongiano Gianfiliazzi, had attempted to have an audience with Paul IV to enlighten him about his corrupt nephews, the door was slammed in his face by Cardinal Carafa. Obviously, there was no room in the Curia for the advice of Cardinal Farnese. There was considerable danger to Farnese properties because of Paul IV's anti imperial policy. It was in 1556 that Cardinal Farnese commissioned Giacomo Barozzi da Vignola to take in hand the half completed fortress at Caprarola and turn it into a country villa. Actual construction began in 1559 and was completed in 1573. Even when half completed, in 1561, Cardinal Alessandro commissioned Taddeo Zuccari and his workshop to decorate the rooms on the lower floor. The Stanza della solitudine was decorated by the same artists between 1563 and 1565, in accordance with a design created by Onufrio Panvinio. Cardinal Farnese retired to Parma in the meantime (1557), where he stayed with his brother, Duke Ottavio. It was there and at that time that they were approached with peace feelers by Cardinal Carafa, who was even willing to marry one of the Carafas to young Duke Alessandro, the son of Ottavio and Margaret of Parma. That alliance did not take place. Nonetheless, Cardinal Alessandro's influence in Rome was considerable. He was named Cardinal Protector of the Empire (14 September 1541), Sicily, of Aragon (13 December 1565), of Portugal, of Poland, of the Republic of Genoa, and of Ragusa.

" Ақымақ " ісі

Қарафа сайланды және нақты немесе ойдағы жаулармен айналыса бастады. Бірінші болып Асканио делла Корнья күдік тудырды. Ол Папаның жеке атты әскерінің генералы болды және императорға адал деген күдік болды. Пауль IV оны ағасы, кардинал делла Корньямен бірге (1556 жылдың 27 шілдесі) Сан-Анжело қамалына жіберді. Екеуі де Папа Юлий III-нің шөберелері болды. Кардинал Юлий III тағайындаған кезде Сполет диоцезінің әкімшісі болған, бірақ Пауль IV оны дереу кардинал Алессандро Фарнеземен ауыстырды. Кардиналға тағылған айып, оны Сан-Анжело қамалына жеткізгені, Испанияның Филипп II-імен байланыс орнатуға тырысқандығы болды. Дегенмен, Ломбардия мен Тосканадағы испандық жеңістердің қысымы оларды босатуға мәжбүр етті. Содан кейін Германиямен жақсы таныс, сынақтан өткен сақтықпен ерекшеленетін кардинал Моронның кезегі келді. Ол Карл V және оның інісі Фердинандтың қысымымен Аугсбургтегі императорлық диетаға Папаның легаты болып тағайындалды. Ол 1555 жылдың 13 ақпанында Легат кресін алды және Папа Юлий III қайтыс болған күні, 1555 жылдың 23 наурызында Аугсбургте болды. Сондықтан ол сәуір айындағы конклавқа Римге кешігіп келді. Екінші конклавта, бір айдан кейін, Поле де және Морон императорлық кандидаттар болды, бірақ кардинал Карафа (өз кандидаты болғандықтан) екеуінің де еретиктер екеніне күдік білдірді. Кенеттен, 1557 жылдың 31 мамырында Морон Папаның шөбересі және мемлекеттік хатшысы жеке өзі тұтқындады. Моронның бұрынғы жақтасы Пьетро Карнесекки былай деп жазды: "Морон не үшін түрмеге қамалғанын ешкім білмейді; көптеген адамдардың айтуынша, кардиналдар келесі Папа сайлауында ең көп дауыс жинаған кезде олардың жолынан шығуы үшін осылай істеген. Папа барлық кардиналдарды Римге шақыруды жоспарлап отыр, олардың бәрі Моронды соттай алады". Бұл дереу наразылық тудырды. Кардиналдар түсіндірулерді талап ететін конгрегация өткізуді қалады. Пауль IV бастама көтеріп, кардиналдарға саяси мәселе емес, Құдайдың қадір-қасиеті екенін айтып, конгрегацияны өзі басқарды. Моронға қарсы сот процесін Инквизиция мүшелері жүргізеді. Оған 21 айып тағылды. 1557 жылдың 12 маусымында Морон Сан-Анжело қамалында Кардиналдар Иноченцо дель Монте, Жан Суау, Сципионе Ребиба, Сполетано [Алессандро Фарнезе] және Микеле Гизлиериден құралған комиссиямен сұраққа тартылды. Оны тексеріп, оның кеңейтілген жауаптарын тыңдағаннан кейін комиссия Моронның пайдасына баяндама жасады, бірақ Пауль IV қанағаттанбады. Морон Пауль IV қайтыс болғанға дейін Сан-Анжело қамалында қалды, содан кейін кардиналдар алқасы оны босатуға бұйрық берді. Кардинал Ребиба Францияға нунций ретінде Генри II-мен одақ мәселесін талқылау үшін жіберілді.

Carafa was elected, and began dealing with real or imagined enemies. First Ascanio della Corgna came under suspicion. He was general of the papal cavalry, and was actually suspected of being loyal to the Emperor. Paul IV had him sent to the Castel S. Angelo, along with his brother, Cardinal della Corgna (27 July 1556). Both were nephews of Pope Julius III. The cardinal had been Administrator of the Diocese of Spoleto on the appointment of Julius III, but Paul IV immediately replaced him with Cardinal Alessandro Farnese. The charge against the cardinal that brought him to the Castel S. Angelo was that he had attempted to open communications with Philip II of Spain. The pressure of Spanish victories in Lombardy and Tuscany, however, forced their release. Then it was the turn of Cardinal Morone, a man of tested prudence and familiar with Germany. He had been chosen as the Papal Legate to the Imperial Diet in Augsburg, on the insistence of both Charles V and his brother Ferdinand. He received the Legatine cross on 13 February 1555, and was in Augsburg on 23 March, the day Pope Julius III died. He therefore arrived in Rome too late for the April Conclave. In the second Conclave, a month later, both Pole and Morone were Imperial candidates, but Cardinal Carafa (a candidate himself) loudly voiced his suspicions that both were heretics. Suddenly, on 31 May 1557, Morone was arrested by the Pope's nephew and Secretary of State personally. Pietro Carnesecchi, a former adherent of Morone, wrote: "Why Morone is imprisoned, no one knows; many say that the Cardinals have brought it about, in order that he may be out of their way at the next election of a Pope, when he would get the greatest number of votes. The Pope intends summoning all the Cardinals to Rome, that they as a college may judge Morone." There was an immediate outcry. The cardinals wanted a Congregation be held at which explanations would be demanded. Paul IV took the initiative and held a Congregation at which he presided, telling the cardinals that it was not politics but the honor of God that was involved. The process against Morone would be carried out by the members of the Inquisition. Twenty one charges were levelled at him. On 12 June 1557, Morone was interrogated in the Castel S. Angelo by the committee: Cardinals Innocenzo del Monte, Jean Suau, Scipione Rebiba, Spoletano [Alessandro Farnese], and Michele Ghislieri. Having examined him and heard his extensive rejoinders, the committee reported in favor of Morone but Paul IV was not satisfied. Morone remained in the Castel S. Angelo until the death of Paul IV, when the College of Cardinals ordered his release. Cardinal Rebiba was sent as Nuncio to France, to discuss the matter of an alliance with Henri II.

Франция немесе Испания

Екі онжылдық бойы Фарнездер Франция королі Генри II және Киелі Рим империясының императоры Карл V-пен достық қарым-қатынас орнатуға тырысты. Бұл Кардинал Карафа Пауль IV атынан 1556 жылғы 23 шілдеде Генри II-мен келісімге келгенде қиындады, осы келісім оларды Неаполь корольдігі үшін императорға қарсы соғысқа міндеттеді. 1557 жылы бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды. 1557 жылғы 23 қазанда Генри Кардинал Алессандро Фарнезеге қарсы шабуыл жасап, Францияда оның иелігінде болған барлық кірістерін тәркіледі. Сент-Этьен-де-Кен, Бретаньдегі Бопорт және Гранселв аббаттықтары, сондай-ақ Вивье епархиясының басқарушылығы да осы тәркілеуге ілікті. Аталған құжатта Генри кардиналдың және оның бауырларының Испания королінің жағына шығуына наразылық білдірді. Кардиналдың жалғыз бағасы 30 000 франктан асты. Барлық кірістер Франция королі сарайында жастығын өткізген және Генри мен корольдік отбасының жақын досы болған Кардинал Ипполито II д’Эстеге берілді. Бұл шығындар Папа Юлий III-тің келген зиянына қосылды, себебі Кардинал Фарнезе Папа Пауль III-тің хатшысы Марчелло Сервинидің мүддесі үшін оның сайлануына қарсылық көрсеткен болатын. Олардың бірі Тиволи губернаторлығы еді, ол да Кардинал д’Эстеге берілді. Тағы бірі – Иерусалим Патриархаты, ол Конклав аяқталғаннан кейін жиырма күн өткен соң тағайындалды. Алайда Юлий III (Монте) 1555 жылы, ал Марцелл II (Кервини) де қайтыс болды. Император Карл V 1556 жылы зейнетке шығып, 1558 жылы қайтыс болды, ал Пауль IV және Генри II 1559 жылы бір айдың ішінде дүние салды. Жаңа, жарқын күн туды.

1559 жылғы конклав

Испания королі Филипп II алдағы конклавқа қатысты өзінің таңдаған кардиналдары Родольфо Пио де Карпи, Джакомо Путео, Джованни Анджело де Медичи және Клементе д’Олера екенін жариялады. Ал француз королі Франсуа II кардиналдар Ипполито д’Эсте, Франсуа де Турнон және Эрколь Гонзаганың тағайындалуын қолдады. Кардинал Фарнезе 38 жаста болған және осы кездегі ең жоғары дәрежелі кардинал-диакон еді. Ол Д’Эсте мен оның туысы Гонзаганы ұнатпағандықтан, Карпинің сайлануын қамтамасыз ету үшін бар күшін жұмсауға бел буды. Фарнезе төрт немесе бес дауысқа ғана тікелей ықпал ете алатындықтан, Пауль IV құрған және оның немере інісі кардинал Карло Карафа басқарған басқа топпен одақтасып жұмыс істеуге мәжбүр болды. Нәтижесінде, Кардинал де Медичи сайланды, ал Фарнезе 6 қаңтарда 1560 жылы жаңа папаны тәж кигізді. Жаңа кардинал-немерелер Карло Борромео және Маркус Ситтих фон Хогенемс Альтемп болды.

1566 жылғы конклав

Папа Пий IV билік құрған кезде кардинал Фарнезе жақсы қалыпқа келді. Папа оның досы болды және ол кардиналдар коллегиясында және Рим Куриясында достар шеңберін құрғандықтан, халықаралық істердің жағымсыз жағдайларынан аулақ бола алды. 1564 жылдың 14 сәуірінде кардинал Фарнезе Сан-Лоренцо-ин-Дамасоның кардинал діни қызметкері атағына көтерілді, ол бір айдан кем уақыт қызмет етті. 12 мамырда Сабина епархиясының кардинал-епископтар орденіне көтерілді. Ол 1561 жылы Карафаның немере інілерінің құлдырауымен байланысты қорқынышты оқиғалардан алшақтап өтті. Пий дені сау адам емес еді, оның күтілген өлімі Фарнезе мен басқаларға жоспарлауға уақыт берді. Папа Пий IV (Медичи) 1565 жылдың 4 желтоқсанында қайтыс болды. Француздар, бұл уақытта Екатерина де Медичи, 1555 немесе 1559 жылдан ештеңе үйренбеген, әлі де кардинал Ипполито д’Эстеге қолдау көрсетті. Патша Филипп II де Олера, Гислиери, Риччи, Мороне және Пачехоға жақсы көретін. Алайда, испан елшісі Дон Луис Рекусенс де Зунига 1565 жылдың 21 желтоқсанында Римге келген кезде, Гислиери мен Моронеге қолдау көрсету туралы нұсқаулар алып келді. Ол кардинал Мороненің православиесіне күмәнданып, кардинал Фарнезе папа болған жағдайда Испанияға әкесі өлтірілгені үшін кек алуы мүмкін деп қорықты. Император Максимилиан II Римдегі өкілі Ности Камианиден ең сүйікті кардиналдар: д’Олера, Бонкомпани, Суау, Сирлето, Симонетта, Джанбернардино Скотти және Микеле Гислиери екендігін білді. Ол Флоренцияның Козимо III-ге тікелей хат жазып, сайлауда көмек сұрады. Козимо өзінің папа сайлауына ықпал етумен айналыспайтынын, бірақ императордың тілегіне қызмет етуге келіскенін айтты. Ол шындығында сахна артында өте белсенді болды. Ол өзін Тоскана герцогы етіп тағайындаған, Сиенаны басқаруды бекіткен папаны қалаған, ал ол кардинал Гислиериді таңдап алған болатын. Феррара герцогинясы, императордың қызы, кардинал Франческо Гонзагаға, кардинал Эрколь Гонзаганың 27 жастағы немересіне (1563 жылы қайтыс болған), ол императорға, Савой герцогы мен Франция королі Франсуа II-ге өтініш жасады. Савой герцогинясы кардинал Феррероға 28 жаста ғана қолдау көрсетті. Пий IV-тің немерелері, кардинал Борромео мен кардинал Альтемпс, Испаниядағы нунций, кардинал Уго Бонкомпаниді ойлап, оны әкелу үшін тез кеме жіберді. Бірақ ол уақытында келген жоқ. Ал кардинал Алессандро Фарнезе өзінің жеке мүддесі үшін аянбасын жүргізді. 1565 жылдың 20 желтоқсанында жиналғандарға 52 кардинал қатысты. Он жеті кардинал қырықтан, олардың жетпісі отыз жастан кіші болған. Папа Пауль III-нің немере інісі кардинал Фарнезе өз фракциясында Кардинал Коррежио, Гамбара, Савелли, Палеотти және Орсини болды. Фарнезе Рим халқының жеке сүйіктісі болды, ол кедейлердің қамқоршысы және өнердің меценаты болды. Пауль IV тағайындаған кардиналдар да Фарнезеге қолдау білдірді. Олардың арасында Вителли (камерленго), Капицуччи, Реуман Суау, Ребиба, Гислиери және Д’Олера болды. Пий IV-тің құрамында тоғыз кардинал болды, ал белгілі бір жағдайларда тағы төрт кардинал тағайындалуы мүмкін еді. Гонзага фракциясының алты мүшесі болды. Юлий III тағайындаған кардиналдар бес адамнан тұратын. Флоренциялықтардың 4-6 баласы болған. Венециялықтарда үш болды. Алты француз кардиналдары Конклавқа мүлдем келмеді. Партиялардың көптігі екі үшінші көпшілікті жинауға тырысқан кез келген адам үшін үлкен қиындық туғызады. Кардиналдарды тек ұлты бойынша ғана бөлмеген. Олардың арасында жоғары және төмен сынып оқушылары, ынталы реформаторлар мен өздеріне қанағаттанған көпшілік болды. Конклав ашылғаннан кейін, марқұм папаның немере інісі ретінде өзін басшы, тіпті папа жасаушы деп санайтын кардинал Борромео, ең көп міндеттемесі бар кардинал Фарнезеге жақындады. Ол кардинал Моронды папа етіп тағайындауға тиіс деп ойлағанын айтты. Бұл императордың қалауына сәйкес болды, ал Морон Трент кеңесі төрағаларының бірі болды. Фарнезе мейірімді және көңіл көтеруге дайын болып көрінді, бұл Борромео (қате) дауыс беру туралы келісім ретінде қабылдады. Императордың досына ешқашан дауыс бермейтіндер де болды, Моронның инквизициямен болған қиындықтарын және Пауль IV-тің инквизициямен тұтқындалған, тұтқындалған немесе сотталған ешкім ешқашан папа сайлауында дауыс бере алмайды, әсіресе папа болып сайлана алмайды деген бұқаны еске түсіргендер де болды. Сонымен қатар, Морононы жеке өзі ұнатпайтындар да болды. Алессандро Фарнезе мен Ипполито д’Эсте екеуінің де Моронеге қарсы Болоньяда легат болған кезде қабылдаған шешімдеріне байланысты наразылықтары болды. Оның қарсыластары оның сайлауын тоқтату үшін коллегияның үштен бірінен астамын жинауға әрқашан дайын болды. Дауыс беру кезінде Морон жиырма тоғыз дауыс алды. Фарнезе өзінің де сондай жағдайда екенін түсінген болуы керек. Ол жиырма сегізден отыздан дауыс жинады, бірақ сайлау үшін қажетті отыздан бес дауысқа жетпеді. Өзінің тікелей әрекетімен Борромео екінші үміткері, кардинал Сирлетоға көшті, бірақ ол да сәтті болмады. Борромео Фарнезеге келіп, осы Конклавта оны қолдамайтынын айтты және Фарнезеге лайықты папаны таңдауға көмектесуін сұрады. Фарнезе төрт кардиналдың есімдерін ұсынды, оларды ол қолдайды: Джанбернардино Скотти (Трани), Д’Олера (Аракоели), Гислиери (Алессандрино) және Риччи (Монтепульчано). Борромео кардинал Гислиеридің аты айтылғанда қуанды:
Алессандрия кардиналын [Гислиери] көптен білгенімді және оның ерекше қасиеті мен ынтасы үшін оған жоғары баға бергенімді еске ала отырып, одан христиандық мемлекеттің басшысы ретінде ақылды және жақсы басқаруға лайықты папаны табу мүмкін емес деп шештім. Сондықтан мен оның ісін бар күшіммен қолға алдым; және көп ұзамай ол барлықтарының үлкен қанағаттануымен Папа болып сайланды. Менің ағама қайтыс болғаныма байланысты қандай да қайғы болса, оның орнына осындай қасиеттері бар біреудің табысқа ие болғанына көз жеткізгенім менің қызығушылығымды қамтамасыз ететін ең үлкен жеңіс болды, және сіздің мәртебеңіз де осымен келіседі деп ойлаймын, және оның рухымен діннің билігін сақтау және нығайту қабілетімен.

During the reign of Pope Pius IV, Cardinal Farnese enjoyed good fortune. The Pope was a friend of his, and he was able to avoid the unpleasantries of international affairs, as he built a circle of friends in the College of Cardinals and in the Roman Curia. On 14 April 1564, Cardinal Farnese was promoted to the title of Cardinal Priest of S. Lorenzo in Damaso, a post he held for less than a month. On 12 May, he was promoted to the Order of Cardinal Bishops with the diocese of Sabina. He distanced himself from the horrors surrounding the fall of the Carafa nephews in 1561. Pius was not a healthy man, and his anticipated demise gave Farnese and others time to plan. Pope Pius IV (Medici) died on 4 December 1565. The French, at this time Catherine de' Medici, having learned nothing from 1555 or 1559, still offered their support to Cardinal Ippolito d'Este. King Philip II favored d' Olera, Ghislieri, Ricci, Morone, and Pacecho. When the Spanish Ambassador, Don Luis Requesens de Zuniga, arrived in Rome on 21 December 1565, however, he carried instructions to support Ghislieri and Morone. He was suspicious of the orthodoxy of Cardinal Morone though, and he feared that Cardinal Farnese might pursue a vendetta against Spain for the murder of his father if he were to become pope. The Emperor Maximilian II was informed by his agent in Rome, Nosti Camiani, that the most favored cardinals were: d' Olera, Boncompagni, Suau, Sirleto, Simonetta, Gianbernardino Scotti, and Michele Ghislieri. He wrote directly to Cosimo III of Florence, asking for his assistance in the election. Cosimo replied that he was no longer in the business of influencing papal elections, but agreed to serve the Emperor's wishes. He was in fact very active behind the scenes. He wanted a pope who would make him Duke of Tuscany, and would validate his control over Siena, and he had already picked out Cardinal Ghislieri. The Duchess of Ferrara, a daughter of the Emperor, was recommending Cardinal Francesco Gonzaga, the 27 year old nephew of Cardinal Ercole Gonzaga (who had died in 1563), for whom she was soliciting the Emperor, the Duke of Savoy and the King of France, Francois II. The Duchess of Savoy was pushing for Cardinal Ferrero, who was only 28 years old. The nephews of Pius IV, Cardinal Borromeo and Cardinal Altemps, had another candidate in mind, the Nuncio in Spain, Cardinal Ugo Boncompagni, and they sent a swift galley to fetch him. He did not arrive in time though. And then there was Cardinal Alessandro Farnese, who was campaigning for himself. There were fifty two cardinals in attendance on 20 December 1565. Seventeen cardinals were under the age of forty, seven of whom were under the age of thirty. Cardinal Farnese, nephew of Pope Paul III, had in his faction Cardinals Corregio, Gambara, Savelli, Paleotti and Orsini. Farnese was personally beloved by the Roman populace as a patron of the poor and a Maecenas of the arts. The cardinals who had been created by Paul IV were also supporting Farnese. They included: Vitelli (the Camerlengo), Capizucchi, Reuman Suau, Rebiba, Ghislieri, and D' Olera. The cardinals created by Pius IV numbered nine, and under certain circumstances might draw four more. The Gonzaga faction had six members. The cardinals created by Julius III numbered five. The Florentines had between four and six. The Venetians had three. Six French cardinals did not come to the Conclave at all. The large number of factions would present a major difficulty for anyone trying to put together a two thirds majority. Nationality was not the only way of dividing up the cardinals either. There were the seniors and the juniors, and the eager reformers and the complacent majority. As soon as the Conclave opened, Cardinal Borromeo, who, as the nephew of the late pope, considered himself a leader, if not a pope maker, approached Cardinal Farnese, who had the largest number of commitments. He indicated that he thought that Cardinal Morone should be pope. This was in accordance with the wishes of the Emperor, and Morone had been one of the Presidents of the Council of Trent. Farnese seemed friendly and willing to please, which Borromeo (wrongly) took as an agreement to supply votes. There were those who would never vote for a friend of the Emperor, and there were those who remembered Morone's troubles with the Inquisition, and the bull of Paul IV which had stated that no one who was arrested, imprisoned, or convicted by the Inquisition could ever vote in a papal election, let alone be elected pope. In addition, there were those who did not like Morone personally. It is alleged that both Alessandro Farnese and Ippolito d'Este had grudges against Morone due to decisions which he had made while Legate in Bologna. His enemies could always muster more than one third of the College to block his election. When it came to a vote, Morone got twenty nine votes. Farnese must have realized that he was in somewhat the same situation himself. He could muster between twenty eight and thirty votes, but not the thirty five needed to elect. In his straightforward way, Borromeo then went on to his second candidate, Cardinal Sirleto, but he too failed. Borromeo went to Farnese, and stated flatly that he was not going to support Farnese in the current Conclave, and he asked Farnese to help him in choosing a worthy pope. Farnese suggested the names of four cardinals whom he would support: Gianbernardino Scotti (Trani), D' Olera (Aracoeli), Ghislieri (Alessandrino) and Ricci (Montepulciano). Borromeo was delighted with the naming of Cardinal Ghislieri:
Having known the Cardinal of Alessandria [Ghislieri] for a considerable time, and conceived a high esteem for him on account of his singular holiness and zeal, I judged that no more fitting Pontiff than he could be found to rule the Christian commonwealth wisely and well. I therefore took up his cause with all my might; and with little delay he was elected Pope to the great satisfaction of all. Nothing could be so great a consolation to me in my grief for my uncle, as the certainty that he is succeeded by one who possesses all the qualities that your Eminence sympathizes with me in lamenting, and who with equal courage and strength of soul will know how to maintain and uphold the authority of religion

Екі сағаттың ішінде олар Гислиериді сайлау үшін жеткілікті дауыс жинады. Бұл 1566 жылдың 7 қаңтары болды. Осы күні кешке кардиналдар жиналып, дауыс берді; екі кардинал төсегінен дауыс берді. Дауыс беру құпия болған жоқ, бірақ ашық айтылды. Гислиери бірауыздан сайланды және Пий V есімін алды. Борромео мен Фарнезе папа сайлады. 1569 жылға қарай кардинал Петрдің мүлігінің провинциясының мәңгілік легаты (Permanent legate) болып тағайындалды, Витербода тұрды. Бұл жаңа қала қақпасының жазуында көрсетілген. 1569 жылы кардинал Алессандро Фарнезе Сицилияға сапар шекті, Мореале архиепископтығын тексеру үшін. Көлік құралын Иерусалимнің Святого Иоанна орденының төрт галерасы қамтамасыз етті. Мореаледе ол діни синод өткізді. 1573 жылдың 9 желтоқсанында ол епархиядан бас тартты. 1571 жылдың 7 қазанында Коринф шығанағында Лепанто шайқасы болды. Испания королі Филипп II-нің жартылай інісі Дон Хуан Австрия басқарған христиандық флот Осман түріктерін жеңіске ұшыратып, олардың кемелерінің отызын жойды. Кардинал Фарнезе Чивитавеккия доктарында батырды қарсы алуға келді, ол өзінің інісінің күйеуі болды.

1572 жылғы конклав

Сайлаушылардың ой-пікірлерін анықтайтын факторлардың бірі – жақында болған Лепанто шайқасы (7 қазан 1571). Бұл Османдық түріктерге ауыр жеңіліс болды, бір ғасырдан астам уақыттан бері теңіздегі алғашқы жеңіліс еді және олардың теңіз күшінің көп бөлігі жойылды. Бірақ олар Шығыс Жерорта теңізіне бақылауды жоғалтпады және тездетілген қарқынмен флотын қайта құруда болды. Кейбір адамдардың пікірінше, түрлі күштерді біріктіретін папа қажет еді: соғысты қаржыландыру үшін шіркеу қаржысын аямайтын, крест жорығына ұмтылатын папа. Жаңа папа сонымен қатар, сенімді қатты қорғаушы болуы керек еді және Трент соборының (1545–1547; 1551–1552; 1562–1563) шешімдерін міндетті түрде орындауы керек. Папа алдында тағы да көп мәселе тұрды. Англия королевасы Елизавета Пьос V-тен айырылып, Шотландия королевасы Мэриді тұтқынға алған. Мэридің туыстары, Гиздер, Франциядағы гугеноттарға қарсы күреске құштар, шұғыл католиктер партиясының жетекшілері болды. Екатерина де Медичи Францияда азаматтық соғыстың алдын алуға тырысып, қызы Маргоның протестант Наварралық Генриге үйленуі апатты болдырмауы мүмкін деп ойлады, бірақ бұл үшін папаның рұқсаты қажет еді. Ол сондай-ақ Елизаветаны ұлы Генриге үйлендіруге тырысты, бұл үшін де папаның қолдауы керек еді. Оның таңдауы 1572 жылы 1549 жылғыдай ұнамайтын Феррара кардиналы Ипполито д’Эсте еді. Оның жауларының қатарына кардиналдар Бонелли, Боромео, Фарнезе, Медичи және Мороне кірді. Алайда Екатерина өзінің туысы, Тоскананың ұлы герцогы Козимо I-мен байланыста болды, ол жасырын түрде кардинал Бонкомпаниді қолдады. Кардинал де Медичи Пий IV фракциясының басшылары Борромео мен Альтемпке Медичилердің тек Сырлето мен Бонкомпаниге қызығушылық танытқанын хабарлау керек еді. Француз және флоренциялық дауыстардың арқасында кардинал д’Эсте қалаған кандидатты тоқтатуға мүмкіндік алды («виртуалды вето»). Алайда д’Эсте сайлануға лайық болмады. Пий V кардиналдарының (шамамен он екі немесе он үш дауыс) көптеген кардиналдары Пий IV-пен бірігіп, д’Эсте, сондай-ақ Фарнезе, Риччи және Бурали д’Ареццоның сайлануына жол бермеді. Кардинал Джованни Мороне де қайтадан үміткер болды, бірақ кардинал Бонелли (Пий V-тің туысы Алессандрино) оны жою үшін өз дауыстарын пайдалануға дайын болды. Алайда оның достары 12 мамыр күні Конклавтың ашылу күнінде оны дауыспен сайлауға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Кардинал Фарнезе бұл конклавтың өзіне арналғанын сенді және қолдаушылар жинауға бар күшін салды. Алайда испандықтар оған қарсы екенін білді. Конклавтың ашылу түнінде кардинал Гранвелл Неапольден келді. 1571 жылы Филипп II оны Италияға түріктермен Лепанто шайқасында кездесетін флотты дайындау үшін жіберді; ол Неаполь вице-королі қызметінде қалды. Конклавқа кіргеннен кейін көп ұзамай ол Неапольден келген кезде оған жеткен жабылмаған хатты ұсынды. Ол Филипп II-ден келген еді. Гранвелл хатты кардинал Фарнезедің көз алдында ашып, мазмұнын оқыды, онда Гранвелл Фарнезеге «бұл жолы» папа болуға тырыспауын кеңес берді – кардинал Фарнезедің тәжірибелі болғанымен, жасы жиырма жеті ғана екенін ескеру керек. Фарнезеге үміткер болу мүмкіндігі Конклавтың бірінші күні жойылды. Бонкомпани ең қолайлы кандидат болды. Кардинал Борромео мен реформаторлар оны жақсы көретін. Ол Испанияда сәтті апостолдық нунций болды және испандық фракцияға, соның ішінде Неапольге қабылданды. Конклав өте қысқа болды. 14 мамырда Уго Бонкомпани папа болып сайланды және Григорий XIII есімін алды. Оны 1572 жылдың 20 мамырында аға кардинал-диакон кардинал Ипполито д’Эсте тәжге отырғызды. Кардинал д’Эсте, Алессандро Фарнезедің сүйікті жауы, 1572 жылдың 2 желтоқсанында қайтыс болды.

One of the determining factors in the minds of the electors was the recent Battle of Lepanto (7 October 1571). It had been a stunning defeat for the Ottoman Turks, the first naval defeat in more than a century, and nearly their entire navy was destroyed. But they did not lose control over the Eastern Mediterranean, and they were already rebuilding their navy at lightning speed. In some people's minds, what was needed was a pope who could hold the various forces together: a Crusading pope who would also be generous with Church money to finance the war. The new pope must also be a strong and strict defender of the Faith in the face of unorthodoxy and one who would enforce the decrees of the Council of Trent (1545–1547; 1551 1552; 1562–1563). There were other problems that a pope would have to face. Queen Elizabeth of England had been excommunicated by Pius V, and she had obtained possession of Mary, Queen of Scots. Mary's relatives, the Guises, were the leaders of the devout hyper Catholic party in France, who were eager for a show down with the Huguenots. Catherine de' Medici was attempting to avoid a civil war in France, and she believed that the marriage of her daughter Margot with Henri of Navarre, a Protestant, might avert disaster but dispensations would be required of the pope. She was also trying to tempt Queen Elizabeth into marriage with her son, Henri, and that would require papal cooperation as well. Her choice was the Cardinal of Ferrara, Ippolito d'Este, who was as disliked in 1572 as he had been in 1549. His collection of enemies had grown to include Cardinals Bonelli, Borromeo, Farnese, Medici, and Morone. Catherine, however, was in contact with her cousin, Cosimo I, Grand Duke of Tuscany, who, behind the scenes, was promoting Cardinal Boncompagni. Cardinal de' Medici was to inform the leaders of the Faction of Pius IV, Borromeo and Altemps, that the Medici were interested only in Sirleto and Boncompagni. With the French and Florentine votes, in fact, Cardinal d'Este had the resources to block any candidate he pleased (the 'virtual veto'). D'Este, however, was not electable. The cardinals of Pius V (some twelve or thirteen votes) were joined with many of those of Pius IV to prevent the election of d'Este, but also of Farnese, Ricci, and Burali d' Arezzo. Cardinal Giovanni Morone was also a candidate again, but Cardinal Bonelli (Alessandrino, the nephew of Pius V) was prepared to use his votes to exclude him. His friends nonetheless made an effort to have him elected by acclamation on the opening day of the Conclave, 12 May, but the attempt failed. Cardinal Farnese believed that this was his conclave, and he was making every effort to win supporters. He knew, however, that the Spanish were against him. On the night of the opening of the Conclave, Cardinal Granvelle arrived from Naples. He had been sent to Italy by Philip II in 1571 to prepare the fleet which eventually met the Turks at Lepanto; he was kept on as Viceroy of Naples. Shortly after his entry into the Conclave, he produced an unopened letter which (he said) had reached him while he was on the highway from Naples. It was from Philip II. Granvelle opened the letter in Cardinal Farnese's presence and read the contents, which ordered Granvelle to advise Farnese that he was not to attempt to become pope "this time"—it should be remembered that, experienced as he was, Cardinal Farnese was only fifty one. Farnese's chances ended on the first day of the Conclave. Boncompagni was the obvious candidate. He was acceptable to Cardinal Borromeo and the reformers. He was a successful nuncio in Spain, and was acceptable to the Spanish faction, which included Naples. The Conclave turned out to be a very short one. On 14 May, Ugo Boncompagni was elected pope, and took the name Gregory XIII. He was crowned by Cardinal Ippolito d'Este, the senior Cardinal Deacon, on 20 May 1572. Cardinal d'Este, one of Alessandro Farnese's favorite enemies, died on 2 December 1572.

1585 жылғы конклав

1585 жылдың көктемінде Жапония елшілігі Римге бет алды. Олар 1 наурызда Ливорноға кемемен келді де, Тоскана арқылы құрлықпен сапарлады. Флоренцияда оларды Франческо де Медичи қабылдады. Олар Римге кардинал Франческо Гамбараның сүйемелдеуімен барды, ал кардинал Алессандро Фарнезе оларды Капраролада зор қонақжайлықпен күтіп алды. Гамбара мен Фарнеземен бірге елшілік 22 наурызда Римге жетті. Папа Григорий XIII 1585 жылдың 10 сәуірінде Петр тағында отыз жылдан кейін қайтыс болды. Алпыс екі кардинал тірі болды, бірақ тек отыз екі ғана адам 1585 жылдың 21 сәуірінде Пасха жексенбісінде Конклавтың ашылу салтанатына үлкерді. Кардинал Фарнезе, ол тек алтымыш төрт жаста болса да, ең үлкен кардинал еді. Ол Кардиналдардың қасиетті коллегиясының деканы және Остияның кардинал-епископы болды. Бірақ ол ешқандай топтың басшысы емес еді. Григорий XIII билік еткен жылдары оның достары мен жақтастары болған 39 кардинал қайтыс болды. Оның атасы Павел III тағайындаған бір ғана кардинал болды. Императорлық испандық топты кардинал Фердинандо де Медичи басқарды, ол Тоскананың ұлы герцогінің інісі және жақын арада өзі де ұлы герцог болатын. Испандық көшбасшы кардинал Людовико Мадруццо болды, бірақ ол Римге 23 сәуірдің кешінде ғана келді. Француздық фракцияны Людовико д’Эсте басқарды, ол XII Людовиктің немересі және Әулие Тақты алдында Францияның қорғаушысы болды. 23 сәуірдегі алғашқы дауыс беруден кейін испандық немесе француздық кандидаттың бірінің де жеңіске жете алмайтыны анық болды. Медичи мен д’Эсте кездесіп, Медичи д’Эстеге екі мүмкін келісімді кандидатты ұсынды: кардинал Альбани және кардинал Феличе Перетти Монтальто. Мадруццо таңдаған кандидат кардинал Сирлето болды, бірақ ол 24 сәуірде Конклавқа келгеннен кейін д’Эстемен болған кездесуде француздардың дауысымен Сирлетоның жаңғырыққа ие болмайтыны оған түсінікті болды. Мадруццо Альбаниді қабылдамайтынын мәлімдеді. Д’Эсте кардинал Фарнеземен кездесіп, Монтальтоны жоюға Фарнезе тырысатын барлық әрекеттерді тоқтатуға үміттенді. Ол Григорий XIII-нің кейбір кардиналдарын өз фракциясына біріктіруге тырысып жатқан. Фарнезе Монтальтоның нақты қолдауы аз деп сенді, ал д’Эсте осы қате түсінікті күшейтті. Бірақ барлық мүмкін дауыстар саналғаннан кейін Монтальтоның жақтастарына төрт дауыс жетпейтіні анық болды, олар Фарнезеден келуі керек еді. Кардиналдар дауыс беруді бастау үшін жиналғанда, д’Эсте кенеттен сөзге араласып, дауыс беруге қажеттілік жоқ екенін мәлімдеді, өйткені олардың қазірде папасы бар – кардинал Монтальто. Кардиналдар бірден Монтальтоны «құрметтеуге» кірісті, бұл папа сайлаудың заңды тәсілі еді. Ешқандай қарсылық болған жоқ, және болған жоқ. Фарнезе үндемей, оны ынтымақтасуға мәжбүр етті. 1586 жылдың көктемінде кардинал Фарнезедің 17 жастағы жас туысы Рануччо Римге өз иеліктері үшін адалдық серт беруге келді, онда Шіркеу феодалдық билеуші болды. Ол Папа Сикст V алдында қарулы түрде пайда болды, бұл қорқынышты қылмыс үшін ол Сан-Анжело қамауында тұтқынға алынды. Оның ағасы кардинал Пападан оны босатуды екі рет өтінді, соңында Рануччо қашуға қол жеткізді. Испания елшісі Оливарес Сан-Анжело қамауының кастелянына кешкі асқа шақырды, ал кардинал күзетшілерді алдап, Рануччоны өзіне босатып алды. Папа осыдан ашуға келді.

In the Spring of 1585, an embassy from Japan was making its way to Rome. They arrived by ship at Livorno on March 1, and proceeded by land through Tuscany. They were received in Florence by the Grand Duke Francesco de' Medici. They proceeded on to Rome, accompanied by Cardinal Francesco Gambara, and were received with a grand show of hospitality at Caprarola by Cardinal Alessandro Farnese. Accompanied by Gambara and Farnese, the embassy reached Rome on 22 March. Pope Gregory XIII died after thirteen years on the Throne of Peter on 10 April 1585. There were sixty two living cardinals, but only thirty two managed to make it to Rome in time for the opening ceremonies of the Conclave on Easter Sunday, 21 April 1585. Cardinal Farnese, though he was only sixty four years old, was the senior cardinal present. He was both Dean of the Sacred College of Cardinals and Cardinal Bishop of Ostia. But he was no faction leader. Thirty nine cardinals, many of them his friends and supporters, had died during the reign of Gregory XIII. There was only one other cardinal present who had been created by his grandfather, Paul III. The Imperial Spanish faction was headed by Cardinal Ferdinando de' Medici, brother of the Grand Duke of Tuscany, and soon to become the Grand Duke himself. The actual Spanish leader was Cardinal Ludovico Madruzzo but he did not arrive in Rome until the evening of 23 April. The French faction was headed by Ludovico d'Este, grandson of Louis XII and Protector of France before the Holy See. After the first vote, on 23 April, it was obvious that neither a strong Spanish candidate nor a strong French candidate could be elected. Medici and d'Este met, and Medici proposed two possible compromise candidates to d'Este: Cardinal Albani and Cardinal Felice Peretti Montalto. Madruzzo's chosen candidate was Cardinal Sirleto, but in a meeting with d'Este shortly after he entered the Conclave on the 24th, it was made clear to him that Sirleto was being excluded by the votes of the French. Madruzzo declared that he would not accept Albani. D'Este met with Cardinal Farnese, hoping to stop any effort that Farnese might begin to exclude Montalto. He had already been trying to organize some of Gregory XIII's cardinals into a faction of his own. Farnese already believed that Montalto had little real support, and d'Este encouraged that misapprehension. But, when all the likely votes were tallied, it seemed that the supporters of Montalto lacked four votes, which would have to come from Farnese. When the Cardinals assembled to begin the balloting, d'Este suddenly intervened and announced that it was not necessary to proceed to a ballot since they already had a pope—Cardinal Montalto. The cardinals immediately proceeded to "adore" Montalto—which was a legitimate method for electing a pope. There had to be no opposition, and there was none. Farnese had been silenced and coerced into cooperation. In the Spring of 1586, Cardinal Farnese's young nephew Ranuccio, aged 17, came to Rome to swear allegiance for his domains of which the Church was the feudal souverain. He made the mistake of appearing before Pope Sixtus V in armor carrying weapons, and for that horrible crime he was imprisoned in the Castel S. Angelo. His uncle the Cardinal pleaded twice with the Pope to have him released, and finally contrived to have Ranuccio escape. The Spanish Ambassador, Olivares, invited the Castellan of the Castel S. Angelo to dinner, while the Cardinal tricked the guards into releasing Ranuccio into his custody. The Pope was livid at having been circumvented.

Жинақтаушы және меценат ретінде мұра

Кардинал Фарнезе салған немесе қайта жаңарған ғимараттардың ішінде Римдегі Гесу шіркеуі, Капрароладағы Вилла Фарнезе, Браччано көлінің жанындағы Фарнезе сарайы және Тре-Фонтан монастыры бар. Алессандро Фарнезе ежелгі заманнан бері жеке қолымен жиналған рим мүсіндерінің ең үлкен коллекциясын жинағаны үшін еске алынады, қазір олардың көп бөлігі Неапольде сақталады, мұрагерлікпен Бурбон Парма патшаларына өткеннен кейін. Оның суретшілерге көрсеткен жомарттығы Капрароладағы үйінде, Палаццо-делла-Канцелярияда және 1565 жылы ағасы, кардинал Рануччо Фарнезе қайтыс болғаннан кейін Палаццо Фарнезеде нақты академия құрды. Палаццо Фарнезедегі ең шебер мүсіншілер оның тікелей бақылауымен жұмыс істеді, көне ескерткіштердің сынықтарын үлкен ғылыми тұжырымдамамен толық мүсіндерге айналдырды. Ол сонымен қатар, Эль Греко сияқты замандас суретшілердің де ынталы демеушісі болды. Оның кураторы және кітапханашысы, антиквариатты зерттеуші Фулвио Орсинидің басшылығымен Фарнезе коллекциялары молайтылып, жүйеленді. Фарнезе ежелгі монеталарды жинап, қазіргі медальдар жасатқан. Оның Тициан, Микеланджело және Рафаэльдің картиналары, сондай-ақ суреттердің құнды коллекциясы болды. Ол Джулио Кловиоға тапсырыс беріп, әлемдегі соңғы көрнекті жарықтандырылған қолжазба саналатын «Фарнезе сағаттарын» жасады, ол тоғыз жылдық еңбекпен 1546 жылы аяқталды (қазір Нью-Йорктегі Морган кітапханасының меншігі). Бұл коллекцияны орналастыру үшін салынған студио қазір Франциядағы Экуендегі Ренессанс мұражайында қайта құрастырылған. 1550 жылы Фарнезе Римдегі Палатин төбесінің солтүстік бөлігін сатып алып, солтүстік-батыс жағында рим императоры Тиберийдің (б.з. 14-37 жж.) сарайының қираған жерлерін толтырып, оны жазғы үйге және ресми бақтарға айналдырды. Фарнезе бақтары Еуропадағы алғашқы ботаникалық бақтардың біріне айналды. Осы бақтардың құрметіне Acacia farnesiana және оның гүлдік эссенциясынан алынған маңызды биохимиялық зат – фарнезол аталды.

Ұрпақтар

Кардинал Алессандро Фарнезедің Клелия Фарнезе деген қызы болды, Клод де Бон де Сембланчай, де Шатеобрун ханым, Екатерина де Медичидің сенімді серігі және жақыны, 1556 жылы туған. Клод де Бонның ағасы Мартин Пю епископы (1557–1561) болды, ал оның тағы бір ағасы Рено Менде епископы (1571–1581), кейін Бурж архиепископы болды. 1570 жылы Клелия Цивитанова маркизі, Рим қаласының (1565–1585) Гонфалониері Джанджиорджо Цезариниге тұрмысқа шықты. 1572 жылдың қыркүйегінде олардың Джулиано деген ұлы дүниеге келді. Клелияның күйеуі 1585 жылы қайтыс болды. 1587 жылдың 2 тамызында Капрароладағы Фарнезе сарайында ол екінші күйеуі, Сассуоло лорды Марко Пио ди Савойяға үйленді; бұл неке баласыз аяқталды. Клелия 1613 жылы қайтыс болды. Оның тууына байланысты ешқандай дау-дамайдың болмауы кардинал Фарнезе шамамен 1555-1556 жылдары діни шен алмайды екенін көрсетеді.

Өлім және ескерткіш: Гессу

Кардинал Алессандро Фарнезе 1580 жылы өсиет жазып, 1585 жылы оған қосымшалар енгізді, бірақ олар 1588 жылғы 22 маусымда жазылған жаңа өсиетпен күшін жойып, шілде және тамыз айларында жаңа қосымшалармен алмастырылды. 1588 жылғы 7 шілдеде Урбино герцогының дәрігері Винченцо Ремосетти Капрароладағы Фарнезе сарайына "эпилепсияның ауыр жағдайы" бойынша консультацияға шақырылды, сонымен қатар ол тыныс алу мәселелерінен де зардап шекті. Кардиналдың жағдайы ауыр болды. Оған дәстүрлі шарлатандық әдістер, каутеризация және қан қысу жасалды. Оны Мсгр. Камилло Каетани, кардинал Энрико Каетанидің інісі күткен, ол ағасын Фарнезедің жағдайы туралы хабардар етіп отырды. 13 тамызда дәрігер Римге қайтуға мәжбүр болды; ол кардиналды мазасыз және әлсіз қалдырып, сол қолында подаградан зардап шегуін байқады. 1589 жылғы 28 ақпанда ол қандай да бір шабуылға ұшырады, мүмкін инсультқа. Кардинал Фарнезе 1589 жылғы 2 наурызда Римде 68 жасында апамсыздан қайтыс болды және Иса шіркеуіндегі бас алтарьдың алдына жерленді. Қоштасу рәсіміне 42 кардинал қатысты. Сол шіркеудің ішкі жағындағы басты есігінің үстінде мына атақты жазу бар:
ALEXANDER FARNESIVS
CARD S R E VICECANCELL
PAVLI III. PONT MAX NEPOS
CVIVS AVCTORITATE SOCIETAS
IESV RECEPTA PRIMVM, FVIT
ET DECRETIS AMPLISS ORNATA
TEMPLVM HOC SUAE. MONVMENTVM
RELIGIONIS ET. PERPETVAE
IN EVM ORDINEM VOLVNTATIS
A FVNDAMENTIS EXTRVXIT
ANNO IVBILEI M D LXXV
Бұл жазу 1540 жылы Пауыл III-тің иезуиттер орденін құруын және кардинал Фарнезенің жомарттығы арқасында олар үшін Gesù шіркеуінің салынуын еске салады. Джакомо Вигнола және Джакомо делла Портаның (1568–1575) еңбегімен салынған бұл шіркеу – Контрреформацияның діни сәулетінің маңызды ескерткіштерінің бірі.