Кіріспе

1872 жылғы алмаз алаяқтығы (кейде 1872 жылғы Ұлы алмаз алаяқтығы деп аталады) – екі кеншінің Сан-Франциско және Нью-Йорк қалаларындағы көрнекті бизнесмендерге жалған американдық алмаз кенін сату арқылы жасаған алаяқтық. Бұл сонымен қатар АҚШ-тың батыс бөлігінде, Аризона, Нью-Мексико, Юта, Вайоминг және Колорадо штаттарында алмаз іздеуге қысқаша қызығушылықты тудырды.

Тарих

1871 жылы тәжірибелі кеншілер және туысқандар Филип Арнольд пен Джон Слак Сан-Францискоға сапар шекті. Олар алмаз кенінің табылуын хабарлап, алмазға толы қап әкелді. Алмаздарды Уильям Чапман Ральстон негіздеген Калифорния банкісінің сақтау бөлмесінде сақтады. Белгілі қаржыгерлер "екіұшты" Арнольд пен Слэкты өздерінің жаңалығы туралы айтуға көндірді. Туысқандар тергеушілерді өздерінің кеніне жетелеуге уәде берді. Инвесторлар кенді тексеру үшін инженер жалдады. Олар алмастарын Колорадоның солтүстік-батысындағы шұғылалы аймаққа жасырды. Содан кейін 1872 жылдың маусымында инвесторларды Сент-Луис қаласынан батысқа қарай жетеледі. Вайоминг аймағындағы Роулинс қаласына пойызбен жеткен соң, атқа отырып сапарды жалғастырды. Бірақ Арнольд пен Слэк нақты орнын құпия сақтағысы келді, сондықтан топты шалқаралы ауылдар арқылы төрт күндік шатасқан саяхатқа шығарды. Соңында, олар жер бетінде әртүрлі асыл тастармен толы үлкен далаға жетті. Тиффани бағалауынша, тастардың құны 150 мың долларға бағаланды. Инженердің баяндамасынан кейін, көптеген кәсіпкерлер қызығушылық танытты. Олардың арасында банкир Ральстон, генерал Джордж С. Додж, Хорас Грили, Асбери Харпендинг, Джордж Макклеллан, барон фон Ротшильд және Тиффани мен Ко компаниясының өкілі Чарльз Тиффани болды. Инвесторлар туысқандарды өздерінің үлесін 660 000 долларға (1872 жылғы 0,66 доллар бүгінгі күні шамамен миллион долларға тең) сатуға көндірді және Сан-Франциско мен Нью-Йорк кен және коммерциялық компаниясын құрды. Олар Нью-Йорк адвокаты Сэмюэл Латхэм Митчелл Барлоуды құқықтық өкіл етіп тағайындады. Қаржыгерлер кенді бағалау үшін компания акцияларын сатып алған инженер Генри Джанинді жіберді. Арнольд пен Слэк оны және инвесторлар тобын Колорадо аймағының шалғайдағы солтүстік-батыс бұрышында, қазіргі кезде Алмаз шыңы деп аталатын жердің солтүстігіне жетеледі, онда Джанин мен инвесторлар топырақтан өздерін қанағаттандыратын жеткілікті алмаз тапты. Джанин өте оптимистік баяндама жасады, ол баспасөзге тарады. 40-шы параллельдің геологиялық зерттеуін жақында аяқтаған зерттеу тобының жетекшісі геолог Кларенс Кинг пойызда Джанинмен кездесті. Кинг пен оның командасы осындай маңызды алмаз кенінің хабарларына алаңдады, оны олардың зерттеулерінде көрсетпеген. Кинг геолог Сэмюэл Франклин Эмонсты және картограф А. Д. Уилсонды алдыға жіберіп, оларды да іздестіруге жіберді, өзі де оларға біраз уақыттан кейін қосылды. Орынды анықтағаннан кейін, олар оның "тұздалған" деген қорытындыға келді (геолог ретінде Кинг әртүрлі тастардың әртүрлі жағдайларда қалыптасқанын және бір кен орнында ешқашан кездеспейтінін білген) және инвесторларды хабардар етті. Келесі зерттеулер көрсеткендей, Арнольд пен Слэк Лондон мен Амстердамнан арзан алмаздарды сатып алып, оларды жерді "тұздау" үшін шашыратып тастады. Асыл тастардың көп бөлігі Оңтүстік Африкадан келген. Арнольд Кентукки штатының Элизабеттаун қаласындағы үйіне оралып, сәтті кәсіпкер және банкир болды. Алмаз компаниясының инвесторлары оған сотқа шағымданып, ол істерді белгісіз сомаға шешті. Бірнеше жылдан кейін ол бәсекелес банкирмен болған атыс кезінде жараланып, пневмониядан қайтыс болды. Джон Слак көпшілік назарынан тыс қалды. Ол Сент-Луиске көшіп, сонда табыт жасау компаниясын иеленді. Кейіннен ол Нью-Мексико штатының Уайт-Оукс қаласында табыт жасаушы және жерлеуші болып жұмыс істеді. Ол тыныш өмір сүрді және 1896 жылы 76 жасында қайтыс болды.

Драмалық көріністер

Ұлы алаялық туралы оқиға 1950 және 1960 жылдары бірнеше теледидар бағдарламаларында көрсетілді. Марк Гамильтон 1955 жылы "Алмаспен өлтіру" атты эпизодында Death Valley Days телесериалының батыс жанрындағы түрінде инвестор Асбери Харпендингтің (көптеген тәлкекке салынуларымен танымал, ерекше кейіпкер) рөлін ойнады. Вон Тейлор 1965 жылы сол телесериалдың "Сан-Франциско монетаханасына шабуыл" эпизодында Харпендингтің рөлін ойнады, оны Рональд Рейган жүргізді, ол банкир Уильям Чапман Ралстонның басты рөлін сомдады. Death Valley Days 1968 жылы "Ұлы алмас кендері" атты эпизодында, Гавин МакЛеодтың Филип Арнольд, Джон Фидлердің Джон Слэк және Тод Эндрюстің Ралстон рөлдерін ойнаған үшінші оқиғасын көрсетті. Maverick телесериалының бірінші маусымындағы (1958 жылғы қаңтар) "Жақұттың жасырын сыры" эпизоды осы алаялыққа негізделген. Оқиға сондай-ақ 1963 жылы "Ұлы оқиға" телесериалында "Ұлы алмаз тауы" деп бейнеленді. Арнольдты Джон Фидлер, Слэкты Джон Макгивер, Ралстонды Барри Салливан, ал алдамшы геолог Кларенс Кингті Дж.Д. Кэннон ойнады. Кларенс Будингтон Келландтың "Қауіпті періште ісі" атты детективтік романы осы алаялыққа арналған.