Кіріспе

Жан М. Оуэльдің 1985 жылғы көркем романы. "Мамонт аңшылары" – Жан М. Оуэльдің 1985 жылы жарық көрген тарихи көркем романы. Бұл "Аттар аңғарының" жалғасы және "Жердің балалары" сериясының үшінші кітабы.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл кітап "Аттар аңғарының" соңында қалған оқиғаны жалғастырады; Айла мен Жондалар Мамутои, яки Мамонт аңшылары деп аталатын бір топпен кездеседі және біраз уақыт олармен бірге тұрады. Топтың атынан көрініп тұрғандай, олар мамонтты ғана емес, құрылыс материалдары, түрлі тауарлар және рухани күш алып, өмір сүру үшін пайдаланады. Басты кейіпкерлер Мамонт аңшыларының Арыстан лагерінде орналасады, онда көптеген құрметті Мамутоилер бар. Олардың ең данасы – Ескі Мамут, ең үлкен шаманы және Мамутои дін қызметкерлерінің басшысы, ол Айланың болашақты көру және эзотерикалық ойлау саласындағы ұстазы мен серігіне айналады. Айланың жылқылар мен қасқырларға деген құштарлығын байқаған Мамут оны Мамути (мистиктер) қатарына қабылдай бастайды. Мамут Айланың ерекше тәрбиесін бірінші болып сезеді. Көп жыл бұрын, барлық жас жігіттердің міндетті түрде атқаратын саяхатында, ол қолын сындырып, Айланың неандертальдық руының емшісінен (Айланың асырап алған анасы Изаның әжесінен) жазылған. Бұл оқиға "Кеуделік аю" кітабында неандертальдықтар Айланың мінез-құлқын "Басқалар" (Кро-маньондықтар) туралы білгендерімен түсіндіреді. Мамут сол кезде рудың қол тілінің бір бөлігін үйреніп, олардың адам екенін (көптеген адамдардың пікірінше, жануарлар емес) білген. Арыстан лагерінде алты жасар Ридаг атты бала да бар, ол Айланың жоғалған ұлы Дюрк сияқты, жартылай рудан, жартылай "Басқалардан". Оны басшының әйелі Неззи, анасы босанғанда қайтыс болғаннан кейін асырап алған. Ол сөйлей алмайды, рудың тіліндегідей дауыс шығаруда шектеулі, бірақ оның рудың ежелгі естеліктері бар. Айла бұл туралы тез біліп, оған және Арыстан лагерінің қалған бөлігіне рудың қол тілін үйретеді. Ридаг ауру бала, жүрегінде кемшілік бар, ол лагерьдегі басқа балалар сияқты ойнай алмайды. Көптеген Мамутои оны жануар санап, қарауға келмейді, бірақ Айла мен Арыстан лагері оны қорғауда бекем. Ридагтың зиялы қабілеті, есейгендігі және өткір тілі Жондалардың да көңілін жеңіп алады, ол ру мен жартылай рудан шыққан адамдарға деген көзқарасын өзгертеді. "Жердің балалары" сериясының басқа кітаптарынан гөрі, "Мамонт аңшылары" кейіпкерлер арасындағы қарым-қатынастардың тудырған шиеленісіне көп көңіл бөліп, оқиғаны дамытады. Айла алдануға немесе жаңылысуға бейім, өйткені ол негізінен адал адамдардың арасында өсті, олардың визуалды тілі алдауға мүмкіндік бермейді. Сондай-ақ, ер адам онымен "рахатты бөлісуге" шақырғанда, ол бас тартуға құқылы екенін білмейді, себебі рудың әйелдері мұндай нәрсені жасай бермейді. Осы себепті, оның күрделі қоғамның мүшелерімен, әсіресе, қатал және құмар Жондалармен қарым-қатынасында көптеген түсініксіздіктер туындайды. Жондалар, Зеландониялық, Мамутои арасында шет елдік сезімде болады, ал Айланың олардың қоғамында қабылдануы оны одан да алыстатады. Басты қақтығыс – Жондалар, Айла және Арыстан лагерінің мүшесі Ранек арасындағы махаббат үшбұрышы. Айла Ранекке қызығады, бірнеше рет онымен "рахатты бөліседі" және соңғы минуттағы жаңалықтар бұрынғы жұпты қайта біріктірмес бұрын, оған үйленуге жақын келеді. Кейбір жанкүйерлер Жан Аульдің бұл кітабын басқа шығармаларымен салыстырғанда, оны сериалға ұқсас деп сынаған. Автор жыныстық қатынасты сипаттау үшін, тас дәуірінің технологиясын сипаттағандағыдай, ұзақ және егжей-тегжейлі әдіс қолданады (мысалы, кремнийді өңдеу). Романның соңында Айла мен Жондалар Жондалардың халқына, Зеландониялықтарға бір жылдық сапарға шығады, бұл сапар "Өткізу жазығында" егжей-тегжейлі баяндалады және "Тас паналарында" жалғасады.