Кіріспе

Буркина-Фасода кино жасау

Тарих

Буркина-Фасо киносы – колониялық Батыс Африка және Африка киноиндустриясы тарихының маңызды бөлігі. Буркинаның африкалық киноға қосқан үлесі 1969 жылы кино апталығы ретінде басталып, 1972 жылы үкіметтік қолдау мен тұрақты құрылымдар алған FESPACO кинофестивалінің (Festival Panafricain du Cinéma et de la Télévision de Ouagadougou) құрылуымен тікелей байланысты. Бұл Сахара аймалынан оңтүстік Африкадағы ең ірі кино көрмесі болып табылады, оған жарты миллионнан астам адам қатысады және наурыз айындағы жұп емес жылдары өткізіледі. Буркина сонымен қатар Африкада ең көп толық метражды фильм түсіретін елдердің бірі. Көптеген жергілікті кинорежиссерлер халықаралық деңгейде танымал және түрлі халықаралық жүлделерге ие болған. Ұзақ жылдар бойы Панафрикалық кино түсірушілер федерациясының (FEPACI) бас кеңсесі Уагадугуда орналасқан, ол 1983 жылы президент Томас Санкараның ынталы қолдауы мен қаржыландыруының арқасында құлдырап бара жатқан жағдайдан құтқарылды. 2006 жылы FEPACI хатшылығы Оңтүстік Африкаға көшірілді, бірақ ұйымның бас кеңсесі әлі де Уагадугуда орналасқан. 1977 мен 1987 жылдар аралығында Буркина-Фасода FEPACI бастамасымен және ЮНЕСКОның қаржылық қолдауымен Уагадугу кинобілімі институты (INAFEC) аймақтық киномектебі қызмет етті. Алайда, оның қаржыландыруының 80 пайызы Буркина-Фасо үкіметінен түсті, ал қалған африкалық елдер қаржыландыруға қатыспады және студенттерді жіберу де аз болды.

Қазіргі кино

1990 жылдардың соңында жергілікті жеке өндіріс компаниялары көбейе бастады және цифрлық өндіріс кеңінен тарала бастады. 2002 жылға қарай елде жиырма бес шағын өндіріс компаниясы болды, олардың көпшілігі өндіріс жүргізу үшін өздерінің ресурстарын және тәжірибелерін біріктірді. Буркина-Фасоның ең белгілі режиссерлері: Мамаду Джим Кола, Гастон Каборе, Валери Каборе, Колло Даниэль Сану, Пол Зумбара, Эммануэль Калифа Санон, Пьер С. Ямеого, Идрисса Уэдраого, Дрисса Туре, Дани Куяте және Фанта Регина Накро. Буркина сонымен қатар «Бободжиуф» сияқты танымал телесериалдарды да шығарады. Уэдраого, Каборе, Ямеого және Куяте сияқты халықаралық деңгейде танымал кинорежиссерлер де танымал телесериалдар жасайды.

Тарату

Буркина-Фасода жергілікті режиссерлер түсірген көптеген фильмдер франкофондық Еуропада көрсетілімге шықты, ал кейбіреулері Францияның ынтымақтастық министрлігінен қолдау алды. Дегенмен, бұл фильмдер Еуропада жүлделер жеңіп алып, Африка тану курстарында үнемі көрсетілсе де, Африка ішінде академиялық ортадан басқа жерлерде оларға көп көңіл бөлмейді.

Мерекелер мен мектептер

Буркина-Фасо екі жылда бір рет Уагадугуда Панафрикалық кино және теледидар фестивалін (FESPACO) өткізеді. 2005 жылы 1997 жылы «Буд Ям» фильмімен FESPACO-да бас жүлдені жеңіп алған режиссер Гастон Каборе Уагадугуда жаңа фильм жасаушылар үшін оқу орталығын ашты. Imagine деп аталған оқу орталығы Каборенің жеке қаржысымен салынды және 2005 жылғы Панафрикалық кино және теледидар фестивалі қарсаңында есігін ашты.

Үлкен көркем фильмдер

Yaaba (1989) режиссері – Идрисса Уэдраго. Tilaï (1990) режиссері – Идрисса Уэдраго. Wendemi, l'enfant du bon Dieu (1994), режиссері – С. Пьер Ямеого. Buud Yam (1997) режиссері – Гастон Каборе. Kini and Adams (1997) режиссері – Идрисса Уэдраго. Garba (1998) режиссері – Адама Роамба. Silmande Tourbillon (1998) режиссері – С. Пьер Ямеого. Le Truc De Konate (1998) режиссері – Фанта Регина Накро. Delwende ("қозғалып, жүр") (2005) режиссері – S. Pierre Yameogo.