Кіріспе

Корей жазушысы (1879–1944)

Хан Ён Ун (; 1879 жылғы 29 тамыз – 1944 жылғы 29 маусым) – ХХ ғасырғы корей буддизмін реформалаған және ақын болған тұлға. Бұл есімді оған 1905 жылы медитация оқытушысы діни атақ ретінде берген, ал Манхэ (만해) – оның көркемдік есімі; ал туғандағы есімі Хан Юй Чхон.

Өмір

Манхэ Жосонның Оңтүстік Чхунчхон провинциясының Хонгсондағы Ючхон қаласында дүниеге келген. Балалық шағында ол сеодангта, Жосон дәуірінде кең таралған мектептерде қытай классикасын оқыды. Рухани санға ие болғанға дейін ол елдегі жапондық ықпалға қарсы күреске қатысты, бұл 1905 жылдан 1945 жылға дейінгі жапон оккупациясына әкеп соқты. 1896 жылдан бастап Баекдам ғибадатханасындағы Осеамда уақыт өткізді. Осы кезеңде ол буддалық қасиетті мәтіндерді және заманауи философияның бірнеше кітаптарын зерттеді. 1905 жылы Жогье монахтар орденінің киімін алды, ал 1908 жылы Жапонияға барып, алты ай бойы буддизм мен Шығыс философиясын оқу үшін бірнеше ғибадатханаларды аралады. 1919 жылы ол Корея Тәуелсіздік Декларациясына қол қойған патриоттардың қатарында болды.

Жұмыс

Әлеуметтік жазушы ретінде Манхэ кореялық буддизмді реформалауға шақырды. Манхэнің поэзиясы ұлтшылдық пен сезімтал махаббатты қамтыды, көбінесе оларды біріктірді. Оның саяси жинақтарының бірі – 1926 жылы жарық көрген «Нимүи Чиммук» (Сүйіктінің үнсіздігі, 님의 침묵). Бұл туындылар теңдік және бостандық идеяларына негізделген, Корея тәуелсіздік қозғалысында пассивті қарсылық және зорлықсыздыққа ұмтылысқа ықпал етті. 1913 жылы Хан Ёнгун «Корея буддизмін жаңарту» (Joseonbulgyo yusimlon) атты еңбегін жариялады, онда Жосон буддизмінің өткір заманға сай келмейтін оқшаулану саясаты және сол кездегі шындықпен үйлеспеуі сынға алынды. Бұл жұмыс зиялы қауымды қозғады. Бұл еңбекте автор теңдік, өзіндік тану, буддизмнің әлемді қорғау және прогреске қабілеттілігін жариялады. Оның белсенді және ойшыл ретінде қалыптасуы осы принциптерге адал болуының нәтижесі болды. 1918 жылы Хан жастарды нұрландыруды мақсат еткен «Толық сана» (Yusim) атты туындысын шығарды. Келесі жылы Чхэ Линмен бірге 3.1 тәуелсіздік қозғалысында белсенді рөл атқарды, осының салдарынан тұтқынға алынып, үш жылға сотталды. Түрмеде отырғанда Хан өзінің саяси қызметіне қатысты ресми тергеуге жауап ретінде «Корея тәуелсіздігінің себептері» (Joseondoglib i yuseo) атты туындысын жазды. 1922 жылы ол ақталды, содан кейін бүкіл ел бойынша лекциялық тур бастады. Турдың мақсаты – жастарды қызықтыру және оларға шабыт беру болды, бұл мақсат Ханның «Толық сана» еңбегінде алғаш рет қойылған. 1924 жылы буддалық жастар ассамблеясының төрағасы болды. Ханның «Нимүи Чиммук» кітабында жарияланған өлеңдер бұрынғы жылы Бэкдам ғибадатханасында жазылған. Бұл кітап сол кездегі әдеби сыншылар мен зиялылардың көп назарын аударды. Оның көптеген басқа да жариялымдарына қарамастан, қытай өлеңдерінен бастап сиджоларға дейін, «Толық сана» жинағына енген өлеңдер мен «Қара жел» (Heukpung), «Өкініш» (Huhoe), «Бақытсыздық» (Bakmyeong) сияқты романдарға қарамастан, бұл жинақ ақынның ең маңызды және ұзаққа созылатын әдеби жетістігі болып табылады. Ханның осындай лирикалық, ұзын жолдармен құлшылық білдіру үлгісі Рабиндранат Тагор болды, оның туындыларын білген, ал Тагордың артында мистика мен эротизмді біріктіретін ежелгі үнді дәстүрі тұрды. 2007 жылы Корея ақындары қауымдастығы оны он ең маңызды қазіргі корей ақындарының қатарына енгізді.