Кіріспе

Американдық сәулетші Уильям Адамс Делано (21 қаңтар 1874 – 12 қаңтар 1960) – американдық сәулетші және «Делано және Олдрич» фирмасында Честер Холмс Олдричпен серіктес болған. Фирма Нью-Йорк, Лонг-Айленд және басқа да жерлердегі жоғары мәртебелі клиенттер үшін сәндік өнер дәстүрінде жұмыс істеді, қалалық үйлер, ауылдық үйлер, клубтар, банктер, сондай-ақ колледждер мен жеке мектептерге арналған ғимараттар салды. Классикалық және барокко сәндік өнер репертуарынан өзгеге көшкеннен кейін, олар көбінесе нео-грузин және нео-федералды стильдерде жобалады, ал көптеген ғимараттары кірпіштен салынды және әктас немесе ақ мәрмәрмен әшекейленді, бұл олардың айрықша белгісіне айналды.

Ерте өмір және білім

Делано 1874 жылғы 21 қаңтарда Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және Массачусетс штатындағы Делано әулетінің мүшесі болды. Оның ата-анасы Юджин Делано (1844–1920) және Сьюзан Магун (құрметті аты Адамс) Делано (1848–1904) болды. Оның әкесі 1866 жылы Уильямс колледжін бітірген және Браун Бразерс & Компания банктік және сауда тобының серіктесі болды. Оның бауырларының арасында Моро Делано, сондай-ақ Браун ағайындарының банкирі, және екі әпкесі: Каролина Делано, ол Аугуст Б. Вадсвортқа (Вадсворт орталығының директоры) үйленген, және Сьюзан Делано, Чарльз В. Маккельвиге үйленген ботаник болды. Оның әкесінің ата-бабалары Моро Делано және Сара Энн (құрметті аты Абрамс) Делано еді. Ол президент Франклин Делано Рузвельттің қашық туысы болды. Анасының әпкесі Мэри Элизабет Адамс Браун арқылы ол Браун Бразерс & Компаниясының басшысы Джон Кросби Браунның немере інісі болды. Мэри Элизабет Адамс (Браун) – министр Уильям Адамстың әпкесі, Деланоның анасының әкесі, және оның құрметіне осы ат қойылған. Министр Уильям Адамстың әйелі Марта Брэдшоу Магун, ол Деланоның анасының әжесі болды, және ол Тэтчер Магунның (Тэтчер Магун клиперімен және 60 Стейт-стритпен байланысты) және Мэри Брэдшоудың қызы еді. Бұрын министр Уильям Адамс Сьюзан Паттен Магунға, Марта Брэдшоудың әпкесіне үйленген, бірақ Сьюзан Паттен қайтыс болғаннан кейін. Отбасылар арасындағы тағы бір байланыс Джон Кросби Браун мен Мэри Элизабеттің алты баласының ұрпақтарында, Тэтчер Магун Браун, Тэтчер Магунның құрметіне аталған, Мэри Магун Браун, олардың үлкен баласы Уильям Адамс Браун, Делано сияқты, олардың әкесі, министр Уильям Адамстың құрметіне аталды. Сонымен қатар, Деланоның әкесі Юджин Филадельфиядағы Браун Бразерс & Co компаниясының серіктесі болды, ал оның анасының орта аты Магун еді. Делано Лоуренсвилл мектебінде және Йель университетінде білім алды, онда ол кампус юмор журналы The Yale Record редакциялық алқасының мүшесі болды, сонымен қатар Scroll and Key және Колумбия университетінің сәулет мектебіне қатысты. Ол сондай-ақ Париждегі École des Beaux Arts-та оқыды, 1903 жылы диплом алды.

Мансап

Ол өзінің ұзақ жылдардан бергі серіктесі Честер Холмс Олдричпен 20 ғасырдың басында Каррере мен Гастингс кеңсесінде бірге жұмыс істеген кезде танысты. Олар серіктестікті 1903 жылы Делано Еуропадан оралғаннан кейін құрды және бірден Рокфеллер отбасысы және басқаларынан тапсырыстарды жеңіп алды. Делано мен Олдрич қалалық үйлер, шіркеулер, мектептер және Астор, Вандербильт және Уитнилерге арналған әлеуметтік клубтар үшін консервативті грузин және федералды сәулет стиліне бейімделді. Олар жеке-жеке (Делано өнімдірек болған) және бірігіп Йельдегі бірнеше ғимараттарды жобалады. Делано 1903 жылдан 1910 жылға дейін Колумбия университетінде оқытушылық етті. Делано жеке өзі қаржыгер Отто Кан үшін Лонг-Айлендтегі Нью-Йорктің Колд-Спринг-Харборына көрінетін, АҚШ-тың екінші үлкен резиденциясы – Охеканы жобалауға тапсырыс алды. 1914-1919 жылдары француз шато стилінде салынған және Олмстед ағайындыларының бақтарымен безендірілген Охека 109 000 шаршы футтан (10 000 м2) астам аумақты алып жатыр және 125 адаммен қамтамасыз етілді. 1922 жылы Делано сол жылы Джон Сингер Сарджент, Эдмунд Грейсен, Уолтер Лейтон Кларк және басқалар құрған суретшілер кооперативі – Grand Central Art Galleries-тің ішкі дизайнын жасады. Сегіз жылдан кейін Делано мен Олдричтен ұйым Венеция биенналесінде АҚШ павильонын жобалауды сұрады. Жерді сатып алу, жобалау және құрылыс Галереялар төледі және Кларк жеке бақылау жасады. 1934 жылғы каталогта ол былай деп жазды: "Америкалық өнерді әлемге кеңінен таныту мақсатымен директорлар бірнеше жыл бұрын Халықаралық биеннальдің аумағында Венецияда көрме ғимаратын салу үшін 25 000 доллар бөлді. Делано және Олдрич мырзалар осы ғимараттың жобаларын жомарт түрде ұсынды. Бұл ғимарат Истрия мәрмәрінен және қызғылт кірпіштен салынған және әртүрлі еуропалық үкіметтерге тиесілі парктегі жиырма бес ғимараттан кем түспейді. Галереяға тиесілі және басқарылатын павильон 1930 жылдың 4 мамырында ашылды. Деланоның юморі кейбір сәулеттік бөлшектерінде және фриздерінде көрінеді, мысалы 1040 Парк-авенюдегі пәтер блогындағы тасбақалар мен қоянның төменгі рельефті фризі және блэкджек тақталары сияқты безендірілген блэкджек клубтарының бөлмелері. 1939 жылы Pan American Airways үшін трансатлантикалық гидросамолеттерге арналған ЛаГуардия әуежайындағы теңіз терминалы салынды, ол әлі күнге дейін қолданылып келеді, ол ең көне жолаушылар әуежайы болып табылады, оның арт-деко терракота фриздерінде ұшатын балықтар бейнеленген. "Бүгінгі күні сәулетте дәстүрлі мотивтерді қолданатын, қиялы бар адам, әдебиеттегідей, өз ойын жеткізу үшін әлі де ағылшын тілін қолданатын автор сияқты көптеген жаңа нәрселерді айтуға болады", - деп жазды Делано 1928 жылы. Вашингтонда Делано 1927 жылы Ақ үйді жаңартудың сәулетшісі болды, бұл кейін құрылымдық проблемаларға және Трумэн әкімшілігі кезінде қайта құруға әкелді. (Ақ үйді қайта құру туралы қараңыз.) Ол 1924-1928 жылдары Ұлттық елорданы жоспарлау комиссиясында және АҚШ Көркемөнер комиссиясында қызмет етті, соның ішінде 1928 жылы төрағаның орынбасары болды. Бұл қызмет оның фирмасына 1934 жылы аяқталған Жаңа пошта ғимаратының жобалау келісімшартын алуға мүмкіндік берді. Делано 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесінің жобалау кеңесінде қызмет етті және 1946 жылы, қайта құру жобасына дейін, 1949-1952 жылдары Ақ үйдің Трумэн балконына қатысты мәселелер бойынша кеңес берді. Деланоның марапаттары мен құрметтерінің ішінде 1940 жылы Америка өнер және әдебиет академиясына және Ұлттық өнер және әдебиет институтына сайлану бар. 1948 жылы Делано Эпинал американдық зиратын және мемориалын (1948-1956) жобалауға шақырылды, ол Америка шайқас ескерткіштерінің комиссиясы шетелде салған он төрт екінші дүниежүзілік соғыстың ескерткіштерінің бірі болды. Делано сонымен қатар Ла Гуардия және Майами әуежайларында терминалдарды жобалады. Ол француз Құрмет Легионының офицері атанды және Ұлттық дизайн академиясының академигі болды. 1953 жылы Америка сәулетшілер институты Уильям Адамс Деланоға өзінің Алтын медалін табыс етті. Делано 1960 жылы қайтыс болғанға дейін практикалық жұмысын жалғастырды. Олдрич 1935 жылы серіктестіктен шығып, Римдегі Америка академиясының тұрақты директоры болды.

Неке және ұрпақтар

Делано 1907 жылғы 23 мамырда Луиза Миллисент Шеффилдке (Поттер туған қыз) үйленді. Оның ұлы Уильям Ричард Поттер Делано 1909 жылғы 31 шілдеде дүниеге келді. Делано 1960 жылғы 12 қаңтарда Нью-Йорк қаласында 85 жасында қайтыс болды.