Кіріспе

Жоғары кернеулі, жоғары жиілікті электр энергиясын сымсыз қуат беруде пайдалану – Колорадо Спрингс мұнарасы.

Тесла эксперименталды станциясы – 1899 жылы АҚШ-тың Колорадо штатындағы Колорадо Спрингс қаласында өнертапқыш Никола Тесланың жоғары кернеулі, жоғары жиілікті электр энергиясын сымсыз қуат беруді зерттеу үшін салған зертханасы. Тесла оны 1900 жылға дейін, бір жыл ғана пайдаланды, ал 1904 жылы қарыздарын төлеу үшін бұзды.

Тарих

1899 жылдың мамыр айында Тесла, оның бірнеше көмекшілері және жергілікті мердігер Колорадо-Спрингске келгеннен кейін көп ұзамай Тесланың зертханасын салуды бастады. Бұл биік орналасқан жер, оның Нью-Йорк қаласының орталық зертханасымен салыстырғанда, жоғары вольтты, жоғары жиілікті эксперименттері үшін көбірек кеңістік беретін еді. Тесла төмен қысымды ауаның өткізгіштік қасиеттерін зерттеу үшін сол жерге көшіп келді, бұл оның электр қуатын сымсыз беруді зерттеуінің бір бөлігі болды. Зертханада ең үлкен Тесла орауымы болды, оның диаметрі 49,25 фут (15 м) – бұл Уорденклиф мұнарасына орнату жоспарланған күшейткіш таратушының алдын ала нұсқасы. Ол келгеннен кейін журналистерге Пайкс Пигінен Парижге сигналдар жіберіп, сымсыз телеграфпен тәжірибелер жүргізуді жоспарлап отырғанын айтты. Ол миллиондаған вольттық және 41 метрге дейін жететін жасанды шаңбаздар жасады. Көшедегі адамдар аяқтары мен жердің арасында ұшқындар секіріп жатқанын көрді. Су құбырынан қосылғанда ұшқындар шашырады. Зертханадан 30 метр қашықтықтағы шамдар өшірілген күйінде де жарқырады. Жылқылар металл пышақтарынан соққы алғаннан кейін мал төбелесінен қашып шықты. Көппірлер электрленді, қанаттарының айналасында көк түсті Сент-Эльмо отымен айналып жүрді. [[Файл:TeslaWirelessIllustration.png|thumb|upright|Жерленген, резонанстағы катушканың хабаршымен суреті, суреттің төменгі жағында шамды жарықтандырады. Тесла хабаршының қанша қашықтықта екенін жарияламады. Зертханасында Тесла қабылдағыштан ерекше сигналдарды байқады, олардың басқа планетадан келген байланыс болуы мүмкін деп шешті. Ол бұл туралы 1899 жылдың 8 желтоқсанында «Филадельфия Норт Америка» газетінің тілшісі Джулиан Хоторнға жазған хатында және 1900 жылдың желтоқсанында «Қызыл Крест» қоғамына жазған хатында «басқа әлемнен» келген «1 2 3» деген хабарлар туралы айтты. Тілшілер оны сенсациялық оқиға ретінде қарастырып, Тесла Марстан сигналдарды естіп отыр деген тұжырымға келді. Ол 1901 жылдың 9 ақпанында «Collier's Weekly» журналында жарияланған «Планеталармен сөйлесу» мақаласында естіген сигналдар туралы толығырақ айтты. Ол «ақылмен басқарылатын сигналдарды» естігенін бірден түсінбегенін және сигналдар Марстан, Венерадан немесе басқа планеталардан келуі мүмкін екенін айтты. Ол 1899 жылдың шілдесінде Марконидің Еуропадағы тәжірибелерін ұстап алған болуы мүмкін деген болжам бар – Маркони теңіздегі демонстрацияда S әрпін (үш нүкте) жіберген болуы мүмкін, бұл Тесла Колорадода естіген үш импульсқа ұқсас, немесе сымсыз берудегі басқа тәжірибешінің сигналдары. 1900 жылдың 7 қаңтарында Тесла Колорадо-Спрингсте жүргенде күнделігіне соңғы жазбасын енгізді. 1904 жылы Тесла Колорадо-Спрингсте төленбеген есептері үшін сотқа тартылды, сол жылы оның зертханасы бұзылды, ал оның мазмұны екі жылдан кейін сот үйінде аукционға қойылып, оның қарызын өтеу үшін сатылды.

Орналасқан жері

Эксперименталды станция 1876 жылы Колорадоның саңыраулар мен соқырлар мектебі мен Юнион принтерлер үйі арасындағы ең биік нүктеде (Кноб төбесі) орналасқан бос жерде салынды. Онда Тесла 1899-1900 жылдардағы Колорадо Спрингс жазбаларында сипатталған зерттеулерді жүргізді. Сол кездегі бірнеше газеттер Тесланың зертханасы саңыраулар мен соқырлар мектебінен шамамен 200 фут шығысқа және Пайкс Пик даңғылынан 200 фут солтүстікке орналасқандығын хабарлады. Бұл оны Пикс Пик кітапханасы ауданының құжаттарында көрсетілгендей, Е. Киова көшесі мен Н. Фут даңғылының қиылысындағы төбенің үстіне қойды (батысқа қарап).