Кіріспе
Джон Вейл Нейтан (John Weil Nathan, 1940 жылдың наурыз айында туған) – американдық аудармашы, жазушы, ғалым, кинорежиссер және жапонолог. Оның жапон тілінен ағылшын тіліне аударған еңбектерінің ішінде Юкио Мисима, Кензабуро Оэ, Кобо Абэ және Нацуме Сосекидің шығармалары бар. Нейтан – сонымен қатар «Эмми» сыйлығының иегері, жапон мәдениеті мен қоғамы, сондай-ақ американдық бизнес туралы көптеген фильмдердің продюсері, сценарийшісі және режиссері. Қазіргі таңда Калифорния университетінің Санта-Барбара бөлімшесінде жапон мәдениетін зерттеу профессоры қызметін атқарады.
John Weil Nathan (born March 1940) is an American translator, writer, scholar, filmmaker, and Japanologist. His translations from Japanese into English include the works of Yukio Mishima, Kenzaburō Ōe, Kōbō Abe, and Natsume Sōseki. Nathan is also an Emmy Award winning producer, writer and director of many films about Japanese culture and society and American business. He is Professor Emeritus of Japanese Cultural Studies at the University of California, Santa Barbara.
Ерте өмір
Нейтан Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және балалық шағының бір бөлігін Аризона штатының Тусон қаласында өткізді. Ол дінге қатыспайтын яһуди отбасында туған. Әкесі суретші болған, Натан Гарвард колледжін бітірді, онда Эдвин О. Рейшауэрден дәріс алды.
Мансап
Мектепті бітіргеннен кейінгі жылы Нью-Йорктегі Nomura Securities компаниясында жұмыс істеді. Содан кейін Жапонияға көшіп, Токиода жаңа ашылған, Ford Foundation қорымен қаржыланған ағылшын тілінде сөйлейтін мектепте жапон тілінде сөйлейтін адамдарға ағылшын тілін екінші тіл ретінде үйретті. Бұған қоса, ол жас қыздарға арналған Цуда колледжінде ағылшын әдебиетінен сабақ берді. Токиода шамамен бес жыл тұрғаннан кейін, 1966 жылы Нью-Йорктегі Колумбия университетінде докторлық диссертациясын қорғауға түсу үшін Жапониядан кетті. Колумбия университетін бітірмей, Принстон университетінде қазіргі жапон әдебиетінен сабақ бере бастады. 1968 жылдың қыркүйегінде Нейтан Массачусетс штатының Кембридж қаласына көшіп барды. Ол Гарвард университетінің Society of Fellows қоғамының кіші ғылыми қызметкері болып тағайындалды. Қоғам берген мәртебе Натанға аспирантурада оқымай-ақ докторлық диссертацияға емтихан тапсыруға мүмкіндік берді. Нейтан Гарвард университетінен Шығыс тілдері бойынша доктор ғылымын алды. 1972 жылы Принстон университетінде толық уақытты оқытушы болып жұмысқа орналасты, ал 1979 жылы қызметінен кетті. Қазіргі уақытта Натан Калифорния университетінің Санта-Барбара бөлімшесінде (UCSB) жапон мәдениетін зерттеу профессоры-эмиритусы. Натанның зерттеулері жапон мәдениетіне, жапон әдебиетіне, жапон киносына, аударма теориясы мен практикасына, сондай-ақ бизнес мәдениетінің социологиясына арналған. Натан Юкио Мисимамен алғаш рет 1963 жылы танысты. 1965 жылы, 25 жасында, Натан Мисиманың «Теңізден құлаған теңізші» романын аударды. Натанның аудармасына риза болған Мисима оны өзінің аудармашысы ретінде жұмысқа алуды және Әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алуға көмектесуді сұрады. Бірақ Натан Кензабуро Оэдің шығармаларын аударуға көбірек қызығушылық танытты. Соңында Натан Мисиманың 1964 жылғы «Жібек және айқындық» (絹と明察) романын аударудан бас тартып, Кензабуро Оэдің 1964 жылғы «Жеке тәжірибе» (個人的な体験) романын аударды. Оэдің басты қарсыласы саналған Мисима осыдан кейін Натанмен қарым-қатынасын тоқтатты. 1974 жылы Натан Юкио Мисиманың өмірбаянын жазған «Мисима: Өмірбаян» (1974) кітабының авторы болды. 1994 жылы Кензабуро Оэ Әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алды, ал Натан оны Стокгольмге сүйемелдеді. 1972 жылы Натан Хироси Тешигахараның «Жазғы сарбаздар» фильмінің сценарийін жазды. 1970 жылдардың соңында Принстон университеті мен Жапонияны тастап, кино жасаумен айналысып, жапондықтар туралы үш деректі фильм түсірді. 1999 жылы Натан Sony: The Private Life, Sony корпорациясының өмірбаянын жариялады. Бұл кітапта Натан Sony компаниясының қазіргі және бұрынғы басшыларымен жүргізген 115 сұхбаттың нәтижелері жинақталған. 2004 жылы «Жапония шектеусіз: мақтаныш пен мақсатты іздеген құпиялы ұлт» атты ғылыми еңбегі жарық көрді. 2008 жылы Натан «Токиода және басқа жерлерде бейжай өмір сүру» атты естеліктер кітабын жариялады. 2013 жылы Натан Натсуме Сосекидің аяқталмаған «Жарық пен қараңғылық» романын аударды. 2018 жылы Натан Сосекидің «Сосеки: Қазіргі Жапонияның ең ұлы романы» атты өмірбаянын жариялады.
Қабылдау
Нейтанды "The Japan Times" газетінде Дамиан Фланаган "жапон әдебиетіне қатысты сыншылардың арасында ең біліктісі" деп сипаттады.
Жеке өмір
Нейтан 1962 жылы жапон суретшісі Майуми Одамен Акасакадағы Принс қонақ үйінде синто дінінің рәсімі бойынша үйленді. Олардың екі ұлы болды, бірақ бірнеше жыл тұрғаннан кейін ажырасты. 1984 жылы Нейтан Диана Сигельманға үйленді, олардан бір қызы мен бір ұлы дүниеге келді.
Сценарий
Жазғы сарбаздар (1972), реж. Хироси Тешигахара