Бас издеу – мақұлдау, келісім немесе түсінуді білдіретін кең таралған әрекет. Әртүрлі мәдениеттерде мағынасы өзгеше болуы мүмкін. Бас қимылдары туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бастың жоғары-төмен қозғалысы
Up and down movement of the head
Бас иісі – бұл бас сагитталық жазықтықта кезектесіп жоғары және төмен иілген арқа тәрізді қозғалыс. Көптеген мәдениеттерде бұл, әдетте, бірақ міндетті емес, келісім, қабылдау немесе мойындауды білдіреді.
A nod of the head is a gesture in which the head is tilted in alternating up and down arcs along the sagittal plane. In many cultures, it is most commonly, but not universally, used to indicate agreement, acceptance, or acknowledgement.
Қабылдауды көрсету үшін
Әр түрлі мәдениеттер бұл әрекетке әр түрлі мағына береді. "Иә" дегенді білдіру үшін бас издеу кеңінен таралған және көптеген әртүрлі мәдени және тілдік топтарда кездеседі. Бас издеудің осы мағынаны қабылдайтын аймақтар: Үндістан субконтиненті (сол жерде бас қимылдату да келісімді көрсететінін ескеріңіз), Таяу Шығыс, Оңтүстік-Шығыс Азия, Еуропаның көп бөлігі, Оңтүстік Америка және Солтүстік Америка. Кейбір аймақтарда бас издеу танысу белгісі ретінде немесе құрмет көрсету үшін де қолданылуы мүмкін. Егер оған жауап қайтарылмаса, ол қорлау ретінде қабылдануы мүмкін. Грецияда "иә" дегенді білдіретін бас иілу жиі көзді бірден жұмумен бірге жасалады. Бұл бас издеуге басқа оңға немесе солға аздап бұрылу да кіреді. Бас издеу және басқа да әрекеттерді зерттеудің алғашқы жұмыстарының бірі – Чарльз Дарвиннің 1872 жылы жазған "Адам және жануарлардағы эмоциялардың білінуі" атты кітабы. Дарвин әлемнің көптеген бөлігіндегі миссионерлерге жергілікті әрекеттер туралы ақпарат сұрап хат жазып, "иә" дегенді білдіру үшін бас издеудің көптеген топтарда кең таралғанын анықтады. Дарвиннің пікірінше, ашқан нәрестелер сүт іздеу үшін басын тік қозғалса, сүттен бас тарту үшін басын жаққа бұрады.
Different cultures assign different meanings to the gesture. Nodding to indicate "yes" is widespread, and appears in a large number of diverse cultural and linguistic groups. Areas in which nodding generally takes this meaning include the Indian subcontinent (note that the head bobble also shows agreement there), the Middle East, Southeast Asia, most of Europe, South America and North America. Nodding may also be used as a sign of recognition in some areas, or to show respect. An insult may be inferred if it is not returned in kind. In Greece, the single nod of the head down that indicates "yes" is often combined with closing the eyes simultaneously. This nod commonly also includes a very slight, almost unnoticeable, turn of the head to the left or right. An early survey of nodding and other gestures was The Expression of the Emotions in Man and Animals, written by Charles Darwin in 1872. Darwin wrote to missionaries in many parts of the world asking for information on local gestures, and concluded that nodding for "yes" was common to many different groups. Darwin suggested that babies, when hungry, search for milk by moving their heads vertically, but decline milk by turning their head from side to side.
Бас тартуды көрсету үшін
Бірнеше ерекшелік бар: Грекияда, Кипрде, Иранда, Түркияда, Болгарияда, бір ғана жоғары басты издеу, төмен емес, "жоқ" дегенді білдіреді. Кейбір мәдениеттерде бас издеу мен бас шайқаудың мағыналары керісінше болуы мүмкін. Атап айтқанда, Грекия мен Кипрде "жоқ" дегенді білдіретін бір жоғары басты издеу әдетте қас көтерумен және көбінесе көздің сәл (немесе толық) дөңгеленуімен бірге жасалады. Грек тілінде "τσου" (тсу) деп аталатын тіс дыбысы көбінесе осы қимылмен бірге естіледі. Осы дыбыспен жасалған қимыл Сицилияда да жиі кездеседі. Бұл дыбыс британдық тутинг дыбысына өте ұқсас, бірақ толықтай сәйкес келмейді.
There are several exceptions: in Greece, Cyprus, Iran, Turkey, Bulgaria, a single nod of the head up but not down indicates a "no". Some cultures also swap the meanings between nodding and head shaking. Specifically in Greece and in Cyprus, the single nod of the head up that indicates "no" is almost always combined with a simultaneous raise of the eyebrows and most commonly also with a slight (or complete) rolling up of the eyes. The dental click sound, called "τσου" (tsou) in Greek, often accompanies this gesture. This gesture with this sound is also common in Sicily. This sound bears heavy resemblance, but is not identical, to the British tutting sound.
Сәлемдесу ретінде
Бас иелеу, сондай-ақ, сөзсіз сәлемдесу немесе екінші адамның бар екенін мойындау нысаны ретінде де қолданылуы мүмкін; осы ретте, бұл негізінен, артық формальдықсыз құрмет көрсету үшін жеткілікті қозғалыспен жасалатын, өте жұмсақ иілу түрі. Бұл дәстүрлі төмен қарауды немесе жоғары қарауды (бұл көбінесе бейресми және достар немесе төмен тұрғандар арасында қолданылады) қамтиды. Формалдылықты арттыру үшін төмен қарауға сәйкес ауызша сәлемдесу қосылуы мүмкін. АҚШ-та ерлер көзбен байланысқанда басқа ерлерге көбінесе бас иеді. Бұл сәлемдесуді көбінесе "бас шайқау" деп атайды. Ал кейбіреулер "көптеген еркектер осы әрекеттен [ ] түрлі ұсақ-түйектерге толы көп нәрсені сезіне алады" дейді.
Nodding may also be used as a form of nonverbal greeting or acknowledgement of another's presence; in this context, it is essentially an especially mild form of bowing, with just enough movement to show a degree of respect without additional formality. This includes the traditional downwards nod, or the upwards nod (which is more informal and usually used among friends or subordinates). To increase the formality, the downwards nod may also be accompanied by a suitable verbal greeting. In the United States, men often greet other men with whom they make eye contact using a nod. This greeting is often referred to as "the nod". It has been claimed that "many men feel a great deal can be intuited from the gesture [ ] replete with all sorts of little nuances."
Ұйқылау синдромы
Бас иесіздік – бас иесіздік ауруының бір белгісі, бұл әлі түсіндірілмеген ауру. Ол көбінесе 15 жасқа дейінгі балаларға әсер етеді және алғаш рет 1962 жылы Танзанияда анықталған.
Nodding is also a symptom of nodding disease, an as of yet unexplained disease. It affects mostly children under 15, and was first documented in Tanzania in 1962.