Хорватиядағы христиан демократиялық партиялардың бірігуі мен тарихы

Кіріспе

Хорватиялық христиандық демократиялық одақ (немесе ХКДО) — Хорватиядағы ұсақ оңшыл христиандық демократиялық саяси партия. Ол 1992 жылы Хорватия демократиялық партиясы (ХДП) мен Хорватия христиандық демократиялық партиясының (ХХДП) бірігуі нәтижесінде құрылды.

Шығу тегі

Хорват христиандық демократиялық партиясы (Hrvatska kršćanska demokratska stranka, HKDS) 1989 жылы құрылды және Батыс Еуропаның христиандық демократиялық партияларының үлгісімен жасалды. Алайда, 1990-жылдардың басындағы Хорватияның ерекше жағдайларына байланысты, оның риторикасы оң ортадан гөрі оң жаққа қарай ықпалданды. 1990 жылғы Хорватия парламенті сайлауында, ол «Халықтық келісім коалициясы» деп аталатын орташа ұлтшылдар блогына қосылды. Бұл блоктың барлық партиялары сияқты, ол да жақсы нәтиже көрсетпеді, бірақ бір жылдан кейін Франьо Грегуричтің «Ұлттық бірлік» үкіметінде министрлік лауазымын иеленді. 1992 жылғы Хорватия парламенті сайлауында HKDS жеке бағдарламамен қатысып, Хорватия парламентіне өте алмады, ал оның басшысы Иван Цезар президенттік жарыста жетінші орынды иеленді. Бұл сәтсіздік HKDS-ті Хорват демократиялық партиясымен (HDS) біріктіруге алып келді. HKDS-тің диссиденттік тобы партияның бұрынғы атауымен қызметін жалғастырды. Хорват демократиялық партиясы (Hrvatska demokratska stranka, HDS) – Хорватияда көппартиялық демократия орнағаннан кейін құрылған алғашқы оңшыл партиялардың бірі. Бұрынғы коммунисттік дәуірдегі диссидент Марко Веселица басқарған HDS, ең радикалды хорват ұлтшылдарының орталығы болуы тиіс еді. Алайда, бұл орынды Франьо Туджман мен оның Хорват демократиялық одағы иеленді. HDS орнына «Халықтық келісімнің» орташа коалициясына қосылды және нәтижесінде 1990 жылғы Хорватия парламенті сайлауында жақсы нәтиже көрсетпеді. 1990 жылғы сайлаудан кейін HDS өзінің радикалды беделіне сай болуға тырысып, Хорватия соғысының бастапқы кезеңдерінде Сербия мен Югослав халық армиясын мойынсұнуы үшін Туджман үкіметін қатты сынады. 1991 жылдың жазында соғыс күшейген кезде, HDS Франьо Грегуричтің «Ұлттық бірлік» үкіметіне қабылданды. Бір жыл ішінде HDS Хорватияның ең радикалды партиясы ретіндегі беделін Хорват құқық партиясына жоғалтты. Бұл 1992 жылғы президенттік және парламенттік сайлауларда көрінді, нәтижесінде HDS Хорват христиандық демократиялық партиясымен (HKDS) бірікті.

The Croatian Christian Democratic Party (Hrvatska kršćanska demokratska stranka, HKDS) was created in 1989 and modelled after the Christian democratic parties of Western Europe, although, due to specific circumstances of early 1990s Croatia, it had more right wing than centre right rhetoric. In the 1990 Croatian parliamentary election, it joined a bloc of moderate nationalists called the Coalition of People's Accord. Like all parties of that bloc, it fared badly, but one year later it held a ministerial post in the "National Unity" government of Franjo Gregurić. In the 1992 Croatian parliamentary election, HKDS, running on its own ticket, failed to enter Croatian Parliament, while its leader Ivan Cesar finished seventh in presidential race. This fiasco led HKDS to unite with Croatian Democratic Party (HDS). A dissident faction of the HKDS continued to operate under the party's old name. The Croatian Democratic Party (Hrvatska demokratska stranka, HDS) was a right wing party that was among the first to be founded after the arrival of multi party democracy in Croatia. Led by veteran Communist era dissident Marko Veselica, HDS was supposed to be the focal point for the most radical Croatian nationalists. This spot was, however, taken by Franjo Tuđman and his Croatian Democratic Union. HDS instead joined moderate Coalition of People's Accord and, consequently, fared badly in the 1990 Croatian parliamentary election. After the 1990 election, HDS tried to live to its radical reputation by harshly criticising Tuđman's government for the perceived appeasement of Serbia and Yugoslav People's Army during the opening stages of the Croatian war. When the war escalated in the summer of 1991, HDS was nevertheless admitted into the "National Unity" government of Franjo Gregurić. In less than a year, HDS lost its reputation as the most radical Croatian party to the Croatian Party of Rights. This was reflected on the 1992 presidential and parliamentary elections, which led HDS to merge with the Croatian Christian Democratic Party (HKDS).