Кіріспе

Феодализмде жерді беру

Орта ғасырларда, әсіресе еуропалық феодалдық жүйеде, феофмент немесе енфеофмент – бұл адамға қызмет көрсету міндеттемесінің орнына жерді беру актісі болатын. Бұл механизм кейіннен жерді иелену құқығының шектеулерін айналып өту үшін қолданылды, яғни жер иесі жерді бір адамға екіншісі пайдалану үшін берген жағдайда. Жерге иелік етудің жалпы құқығы осы принциптен өркендеді.

Этимология

Феофмент сөзі көне француз тіліндегі feofement немесе fieffement сөзінен туындайды; кеш латын тіліндегі feoffamentum сөзімен салыстырыңыз.

Англия

Ағылшын заңы бойынша, феофмент – жерді немесе мүлікті беру болып табылады, ол жаңа иеленушіге оны сатуға, сондай-ақ оны мұрагерлеріне мұра ретінде беруге құқық береді. Бұл – жерді иелену құқығының бір тұлғадан екіншісіне толық берілуі және иеліктен бас тарту. Феодалдық Англияда феофмент тек ақы (немесе "фиф") ретінде ғана жасалуы мүмкін, ол жерді иелену құқығына иелік етуді білдіреді, ал жердің жалғыз нағыз иесі – монарх болды. Эндеффимент әртүрлі феодалдық лауазымдардағы алымдардан, мысалы, мұрагерлік немесе толық иелік алымынан жасалуы мүмкін. "Feoffment" термині "fee" және "off" (ағылш. "алып кету") сөздерінің қосылуынан пайда болған, яғни ол меншік құқығының толық берілуін, иеліктен шығаруды білдіреді. Орта ғасырлардағы ағылшын мүлік құқығы меншік құқығын беру арқылы иеліктен шығару тұжырымдамасына негізделген: жылқымен оңай жасауға болады, бірақ жермен, яғни жылжымайтын мүлікпен мүмкін емес. Сондықтан, жерді жаңа иеленушіге беру (яғни тапсыру) "сейніні беру" деп аталады және әдетте жердің өзінде "сейніні берумен бірге тапсыру" деп аталатын символдық рәсімде жүзеге асырылды. Салтанатты рәсімде тараптар куәгерлермен бірге жерге баратын, содан кейін беруші алушыға топырақ немесе ағаш бұтағын беретін, осы кезде тиісті сөздерді айтатын, ал мүдде шексіз болса, "және оның мұрагерлері" сияқты сиқырлы сөздерді қосатын. Символды тапсыруды растайтын жазбаша құжат (әдетте, берушінің қолы мен мөрі және куәгерлердің қолдары қойылған құжат) әдеттегідей болды және 1677 жылдан кейін міндетті болды. Бірте-бірте, жерді бейнелейтін затты, мысалы, топырақтың бір бөлігін берудің орнына, жаңа иеге осы құжатты беру қолданылды. Feoffee (алушы) енді белгілі бір қызмет үшін "feoffor" мүлкін ұстайды (ақшалай төлемдер көп уақыт өткен соң ғана қолданыла бастады). Берілген қызметтің түрі феодалдық жер иелігінің нақты түріне байланысты болды. Осылайша, әрбір жер учаскесі үшін феодалдық дәуірде феодалдардың тарихи үзілмейтін тізбегі болды, ол үстемдік түрінде, ақыр соңында 1066 жылы Жеңімпаз Уильямның өзі жасаған феодалдық актілерден басталады, ол барлық жердің ең жоғары иесі болды. Бұл жер иелену үлгісі 1066 жылғы Нормандық жаулап алудан кейін Англияның барлық жерлеріне аллодиалдық құқық талап еткен Жеңімпаз Уильямның табиғи нәтижесі болды, ол оны өзінің ізбасарларына феодалдық барондықтар түрінде үлкен алымдар ретінде бөліп берді, содан кейін олар өз кезегінде барондықтарды құрайтын жерлерді өз ізбасарлары мен рыцарьларына (әдетте әскери қызмет үшін) иеленетін усадьбаларға бөлді. Егер феофий иелігін бөліп берсе, мысалы, жаңа иелік құрғанда, ол осылайша иеленген адамның үстемдігіне ие болып, тарихи құқық тізбегінде аралық үстемдікке (месне лорд) айналады. Қазіргі ағылшын жер құқығында осындай ұзақ тарихи құқық тізбегінің теориясы әлі де бар, бірақ практикалық мақсаттар үшін төлемді беру кезінде оның құрылуынан бастап төлемнің түсуін көрсетудің қажеті жоқ. XX ғасырдың басында бұрынғы иелердің тізбесін ең аз дегенде 15 жыл бойы көрсету дәстүрге айналды, өйткені 12 жыл бойы иелікте болу барлық алдыңғы талаптарды жойды. 1925 жылы жердің ұлттық тіркелімі (жердің меншік құқығының ерікті мемлекеттік тіркелімі) құрылғаннан кейін, тіркелген жер учаскелері үшін шығу тегі туралы ескертулердің қажеті болмады. Толық иеліктегі иеліктерді бөліп беру 1290 жылы Quia Emptores жарғысымен Англияда жойылды. Содан кейін жерді тек алмастыру арқылы иеліктен шығаруға болады, онда сатушы жердің барлық мүддесінен бас тартады және сатып алушы жер иесіне феодалдық міндеттемелерді төлейді.

Азия

Қытай мен Шығыс Азияның кейбір елдерінде Жоу әулеті (б.з.д. 1046–256) тұсында билеуші ​​әулеттің туыстары мен ұрпақтары соғыс кезінде патшаға немесе императорға әскери қызмет етуге міндеттенгендігі үшін иеліктер алған. Бұл практика Хан әулеті кезінде де жалғасты, мысалы, Цай Лунь қағаз жасау саласындағы жаңалықтары үшін шағын ауылдың, атақты Longting-тің иесі болып тағайындалды.