Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шаманизмнің жаңа түрлері
New forms of shamanism
Неошаманизм – шаманизмнің жаңа формаларына қатысты. Көбінесе ол батыс адамдары дәстүрлі шамандық қоғамдармен байланысы жоқ, Жаңа дәуір руханилығының бір түрі ретінде танымындағы шаманизмді білдіреді. Кейде бұл өз бастауын алған дәстүрлі қоғамдармен байланысы бар болғанымен, қазіргі заманғы жағдайларға бейімделген қазіргі шамандық рәсімдер мен тәжірибелерді де қамтиды. Мұнда сахнада немесе шамандық туризм мақсатында көрсетілім түрінде өткізілетін "шамандық" рәсімдер де кіруі мүмкін.
Neoshamanism refers to new forms of shamanism. It usually means shamanism practiced by Western people as a type of New Age spirituality, without a connection to traditional shamanic societies. It is sometimes also used for modern shamanic rituals and practices which, although they have some connection to the traditional societies in which they originated, have been adapted somehow to modern circumstances. This can include "shamanic" rituals performed as an exhibition, either on stage or for shamanic tourism,
Тарих
Джон Ди сияқты антикварлар неошаманизмнің бастапқы формаларын қолданған болуы мүмкін. Неошамандық қозғалыстардың пайда болуының тамыры ХХ ғасырдың екінші жартысына, әсіресе контрмәдениет қозғалыстарына және постмодернизмге дейін жетеді. Кастанеданың еңбектері жарық көрген сәттен бастап олардың шындығына күмән туды, ал "Дон Хуанның үйретімі" және Кастанеданың кейінгі шығармалары қазір көбінесе көркем әдебиет ретінде қарастырылады. Кастанеданың еңбектері көптеп сынға ұшырағанымен, олар "оның (шамамен) әмбебап дәстүрлі шамандық элементтерін қазіргі шамандық ізденуші және қатысушы үшін мәдениеттен тыс практикалар жиынтығына енгізді". Харнер өзінің "Түйін шаманизм" деп атаған мәдениеттен тыс шаманизм жүйесін жасады (төменде қараңыз), ол Оңтүстік Америкадағы Конибо және Хиваро шамандарымен болған тәжірибесіне, соның ішінде галлюциногендерді қолдануға негізделгенін айтты. Харнердің айтуынша, оған Сибір шаманизмі, Мексика және Гватемала мәдениеті, Австралия дәстүрлері, сондай-ақ еуропалық оккультизмнің белгілі рухтары да әсер еткен, олар оккультистерге метафизикалық жұмыста көмектеседі.
Antiquarians such as John Dee may have practiced forerunner forms of neoshamanism. The origin of neoshamanic movements has been traced to the second half of the twentieth century, especially to counterculture movements and post modernism. Doubts existed about the veracity of Castaneda's work from the time of their publication, and the Teaching of Don Juan, along with Castaneda's subsequent works, are now widely regarded as works of fiction. Although Castaneda's works have been extensively debunked, they nevertheless brought " what he considered (nearly) universal traditional shamanic elements into an acultural package of practices for the modern shamanic seeker and participant." Harner developed his own system of acultural shamanism that he called "Core Shamanism" (see below), which he wrote was based on his experiences with Conibo and Jívaro shamans in South America, including the consumption of hallucinogens. Influences cited by Harner also included Siberian shamanism, Mexican and Guatemalan culture, and Australian traditions, as well as the familiar spirits of European occultism, which aid the occultist in their metaphysical work.
Сенімдер мен тәжірибелер
Неошаманизм – өзгертілген санаға жету және барабан, сыңғырлау, би, ән салу, музыка немесе энтеогендерді қолдану арқылы рухтар әлемімен байланыс орнатуға бағытталған, әртүрлі сенімдер мен амалдар жиынтығы, бірақ соңғысы кейбір неошамандық тәжірибешілер арасында дау тудырады. Неошамандар "жанды қайтару" рәсімдерін жүргізеді, сондай-ақ тер дөңгелегі рәсімдерін өздерінің түсініктеріне сәйкес өткізеді. Археолог Уоллис, өзін "неошаман" деп таныстырады және неопагандық және неошаманизм қауымдастықтарында қатысады, Core Shamanic саяхаттарындағы синестезия құбылысын дәстүрлі шамандық тәжірибелермен салыстыруға болатынын айтады. Неошамандық әңгімелерде көбінесе жағымсыз сезімдерден гөрі махаббатқа басымдық беріледі. Марк Хейдің сөзіне қарағанда, Амазонияда аяуаска рәсімдерін іздеушілер "өздерін араластырғысы келетін мәдениеттердің коммерциялық пайдалануы мен құлшынысқа ұшырауына себепкер болады", әсіресе дәстүрлі түрде қолданған барлық мәдениеттерде ортақ аяуаска рәсімі болмайды; әрқайсысының өзіндік рәсімдері мен сусынды қолдану тәсілдері бар. Бұған қоса, мұндай рәсімдерді өткізушілерге ешқандай бақылау жоқ және олардың біліктілігін растайтын құжаттары да жоқ. 2011 жылы Рей үш рет сақтықсыздықтан адам өліміне кінәлі деп танылды. Үндістандық рухани көшбасшылар бұл тәжірибеге, білімсіз және біліктілігі жоқ адамдар жүргізгеніне қарсы шығып, "ол өткізген рәсім нағыз тер дөңгелегінен мүлдем өзгеше" екенін мәлімдеді.
Neoshamanism comprises an eclectic range of beliefs and practices that involve attempts to attain altered states and communicate with a spirit world through drumming, rattling, dancing, chanting, music, or the use of entheogens, although the last is controversial among some neoshamanic practitioners. Neoshamans may also conduct "soul retrievals", participate in rituals based on their interpretations of sweat lodge ceremonies, Wallis, an archaeologist who self identifies as a "neo Shaman" and participates in the neopagan and neoshamanism communities, has written that he believes the experiences of synesthesia reported by Core Shamanic journeyers are comparable with traditional shamanic practices. while neoshamanic narratives tend to emphasize love over negative emotions. According to Mark Hay, those seeking out ayahuasca ceremonies in the Amazon "contribute to the wanton commodification and fetishization of the cultures whose practices they wish to insinuate themselves into ," especially given that there is no one ayahuasca ceremony shared by all the cultures that traditionally used it; each has unique ceremonies and uses of the brew. Additionally, the practitioners that offer such ceremonies are not regulated and none have proof of credentials. In 2011, Ray was convicted of three counts of negligent homicide. Spiritual leaders in Indian Country spoke out against these experiences led by untrained, unqualified people, clarifying that "the ceremony which he was selling bore little if any resemblance to an actual sweat lodge ceremony."
Сындар
Американың түпкілікті халықтарын зерттеушілер өздерінің ілімдері мен тәжірибелерін түпкілікті американдық мәдениеттерден алынған деп бұрмалайтын неошамандық тәжірибешілерді сынап, мұның мәдени иеленудің заңсыз түрі екенін және бұл ақшалай пайда табу мақсатында олардың рәсімдерінде жасалған, білімі жоқ және/немесе қауіпті элементтерді жасыру немесе оларға заңдылық беру үшін алаяқтық рухани көшбасшылардың алдауынан басқа ештеңе емес деп санайды. Мысалы, Гиари Хобсон "шаманизм" терминінің Жаңа Эра қолданысын (неошамандар көбінесе өздерін сипаттау үшін "неошаманизм" емес, осы терминді қолданады) өз тарихынан алысқан ақ адамдардың түпкілікті американдық мәдениетті мәдени иелену ретінде қарастырады. Дэниел К. Ноэль Негізгі шаманизмді мәдени иеленуге негізделген және Харнер шабыттанған түрлі мәдениеттерді бұрмалаған деп санайды. Роберт Дж. Уоллис Негізгі шаманизмнің тәжірибелері бастапқы мәдениеттерінен бөлінгендіктен, Харнердің дәстүрлі шамандарды атауы – оның әдістерін заңды ету әрекеті екенін, сонымен қатар "туған халықтарды теңдеуден шығарып тастау", соның ішінде Негізгі шаманизмді ұстанатындардың "көбінесе қатал қазіргі заманғы түпкілікті өмірдің шындықтарымен" бетпе-бет келуін талап етпеу болып табылады.
Native American scholars have been critical of neoshamanic practitioners who misrepresent their teachings and practices as having been derived from Native American cultures, asserting that it represents an illegitimate form of cultural appropriation and that it is nothing more than a ruse by fraudulent spiritual leaders to disguise or lend legitimacy to fabricated, ignorant, and/or unsafe elements in their ceremonies in order to reap financial benefits. For example, Geary Hobson sees the New Age use of the term "shamanism" (which most neoshamans use to self describe, rather than "neoshamanism") as a cultural appropriation of Native American culture by white people who have distanced themselves from their own history. Daniel C. Noel sees Core Shamanism as based on cultural appropriation and a misrepresentation of the various cultures by which Harner said he had been inspired. Robert J. Wallis asserts that, because the practices of Core Shamanism have been divorced from their original cultures, the mention of traditional shamans by Harner is an attempt to legitimate his techniques while "remov[ing] indigenous people from the equation," including not requiring that those practicing Core Shamanism to confront the "often harsh realities of modern indigenous life."