Дэниел МакНагтен: Шотландиялық сасқыш және қылмыстық есімдер тарихы
Daniel M'Naghten
Дэниел МакНагтен – шотланд ассасині, 1813 ж. туған. Ақыл-есі дұрыс емес кезінде саяси қызметкерді өлтірген. Қылмыстық ақылсыздыққа қатысты МакНагтен ережесі құрылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық ағаш өңдеуші және қылмыскер (1813–1865)
шотландтық қаскөй
British woodturner and criminal (1813–1865)
the Scottish assassin
Дэниел М'Нагтен (кейде Макнагтан немесе Макнагтон деп жазылады; 1813 – 3 мамыр 1865) – параноидтық сандырақтардан зардап шегіп, ағылшын мемлекеттік қызметкері Эдвард Драммондты өлтірген шотландтық ағаш өңдеуші. Оның соты және одан кейінгі жағдайлар Англияда және басқа да ортақ құқық жүйелерінде қылмыстық ақылсыздық анықтау үшін қолданылатын М'Нагтен ережелері деп аталатын заңдық тестке оның есімін берді.
Daniel M'Naghten (sometimes spelled McNaughtan or McNaughton; 1813 – 3 May 1865) was a Scottish woodturner who assassinated English civil servant Edward Drummond while suffering from paranoid delusions. Following his trial and its aftermath, his name has been given to the legal test of criminal insanity in England and other common law jurisdictions known as the M'Naghten rules.
Атауы және жазылуы
М'Нахтеннің есімін қалай жазу керектігі туралы пікір таласы бар (басында Mc немесе M', ортасында au немесе a, соңында a, e, o немесе u). М'Нагтен ағылшын және американдық құқықтық есептерде жиі кездеседі, бірақ бастапқы сот есебінде М'Нагтон деп жазылған; Бетлем және Бродмур мұрағаттарында МакНагтон және МакНагтон қолданылған. 1981 жылы жарық көрген кітабында Массачусетс штатындағы Маунт-Холиоке колледжінің криминология профессоры Ричард Моран отбасылық жазу бойынша "МкНагтон" деп жазуды ұсынады. 1981 жылға дейін белгілі бір қолтаңба ғана болды: ол М'Нагтеннің Боу-стриттегі судья алдындағы жауап беру кезінде берген антты растау қағазындағы қолтаңбасы еді. Бұл қолтаңба Лондонның Чансери-Лейн көшесіндегі Ұлттық мұражайдың құжаттарында сақталған және 1956 жылы заңгерлердің назарына түскен. Британ мұражайының маманының мәліметінше, бұл қолтаңба МакНоттон деп жазылған.
There is disagreement over how M'Naghten's name should be spelt (Mc or M' at the beginning, au or a in the middle, a, e, o or u at the end). M'Naghten is favoured in both English and American law reports, although the original trial report used M'Naughton; Bethlem and Broadmoor records use McNaughton and McNaughten. In a 1981 book about the case, Richard Moran, Professor of Criminology at Mount Holyoke College, in Massachusetts, United States, uses the spelling McNaughtan, arguing that this was the family spelling. Until 1981, there was only one known signature: that which M'Naghten affixed to a sworn statement given before the magistrate at Bow Street during his arraignment. This signature, preserved in the Metropolitan Police File at the Public Record Office in Chancery Lane, London, first came to the attention of legal scholars in 1956. According to an authority at the British Museum this signature was spelt McNaughtun.
Эдвард Драммондтың өлтірілуі
1843 жылдың қаңтар айында М'Нагтен Лондонның Уайтхолл аймағында күдікті қылықтар жасап жүргені байқалды. 20 қаңтар күні сағат түстен кейін премьер-министрдің жеке хатшысы, мемлекеттік қызметкер Эдвард Драммонд, Чарлинг-Кросттан Даунинг-стритке қарай бара жатқанда, М'Нагтен оған артынан жақындап, тапаншасын шығарып, оның арқасына тым жақыннан оқ атты. М'Нагтен екінші тапаншасын қолдануға үлкермес бұрын полиция қызметкері оны ұстап алды. Бірақ операция кезінде асқынулар туды, мүмкін хирургтардың қан тоқтату әрекеттері нәтижесіз болғандықтан, Драммонд бес күннен кейін көз жұмды. М'Нагтеннің "Драммонд мырзаны қасақана өлтіргені" үшін сот процесі 1843 жылдың 2 және 3 наурызында, бейсенбі және жұма күндері Олд Бейлидегі Орталық қылмыстық сотта өтті. Сот судьясы Тиндал, судья Уильямс және судья Колеридж қатысты. Оған кінәлі екенін немесе кінәлі емесін сұрағанда, М'Нагтен "Мен қудалаудан үмітсіздікке түстім" деді, ал оны сұрағанда "Мен оқ атқандығымда кінәлімін" деді, бұл кінәлі емес деп есептелді. Оның қабылдау қағаздарында оның жай-күйі былай сипатталған: "Торилерді өзінің жауы деп ойлайды, мінез-құлқы ұялшақ және жабық". Бір рет аштық жариялағаннан басқа, күшпен тамақтандырумен аяқталған, М'Нагтеннің Бетлемде өткізген 21 жылы ешқандай оқиғасыз өткен сияқты. Бетлемнің қылмыстық бөліміндегі адамдарға тұрақты жұмыс берілмесе де, оларды сурет салу, сызу, тоқу, үстел ойындары, оқу және музыкалық аспаптармен айналысуға, сондай-ақ ағаш өңдеу және аурухананы безендіруге ынталандырды.
In January 1843, M'Naghten was noticed acting suspiciously around Whitehall in London. On the afternoon of 20 January, the Prime Minister's private secretary, civil servant Edward Drummond, was walking towards Downing Street from Charing Cross when M'Naghten approached him from behind, drew a pistol and fired at point blank range into his back. M'Naghten was overpowered by a police constable before he could fire a second pistol. But complications set in and possibly because of the surgeons' bleeding and leeching, Drummond died five days later. M'Naghten's trial for the "wilful murder of Mr Drummond" took place at the Central Criminal Court, Old Bailey, Thursday and Friday, 2–3 March 1843, before Chief Justice Tindal, Justice Williams and Justice Coleridge. When asked to plead guilty or not guilty, M'Naghten had said "I was driven to desperation by persecution" and, when pressed, "I am guilty of firing", which was taken as a not guilty plea. His admission papers describe him in the following words: "Imagines the Tories are his enemies, shy and retiring in his manner." Apart from one hunger strike, which ended with force feeding, M'Naghten's 21 years at Bethlem appear to have been uneventful. Although no regular employment was provided for the men on the criminal wing of Bethlem, they were encouraged to keep themselves occupied with activities such as painting, drawing, knitting, board games, reading and musical instruments, and also did carpentry and decorating for the hospital.
Маңыздылығы
М'Нагтеннің сотының үкімі баспасөзде және Парламентте қатты наразылық тудырды. Қастандыққа ұшыраған Виктория патшайымы премьер-министрге хат жазып, үкімге деген алаңдаушылығын білдірді, ал Лордтар палатасы судьяларға сұрақ қоюдың ежелгі құқығын қайта жандандырды. 12 судьядан тұратын Жалпы Соттың судьяларына, санасы бұзылған адамдар жасаған қылмыстарға қатысты бес сұрақ қойылды. Бас судья Тиндал 1843 жылдың 19 маусымында Лордтар палатасына 11 судьяның жауабын (Мырза Молл ішінара келіспеді) жеткізді. Сұрақтардың біріне берілген жауап заңда «М'Нагтен ережелері» деп бекітілді және былай делінді:
The verdict in M'Naghten's trial provoked an outcry in the press and Parliament. Queen Victoria, who had been the target of assassination attempts, wrote to the prime minister expressing her concern at the verdict, and the House of Lords revived an ancient right to put questions to judges. Five questions relating to crimes committed by individuals with delusions were put to the 12 judges of the Court of Common Pleas. Chief Justice Tindal delivered the answers of 11 judges (Mr Justice Maule dissented in part) to the House of Lords on 19 June 1843. The answer to one of the questions became enshrined in law as the M'Naghten Rules and stated:
Ақылы бұзылуды негізге ала отырып, қорғаныс тану үшін, айыпталушының сол әрекетті жасаған сәтте, ақыл-есінің ауруынан туындаған ақыл-ойының жетіспеушілігінен, жасап отырған әрекетінің мәнісі мен сипатын білмегені немесе білсе де, жасап отырғанының дұрыс емес екенін білмегені анық дәлелделуі керек. Бұл ережелер 100 жылдан астам уақыт бойы Англия мен Уэльс, АҚШ және Британ Доминионының көптеген елдеріндегі қылмыстық жауапкершілік заңын басып озды. Англия мен Уэльсте бұл ережелерге сәйкес ақылсыздық қорғанысы, кісі өлтіру ісінде, 1957 жылғы Гомицид заңы қабылданғаннан кейін, Шотландиядағы жауапкершіліктің азайтылуы тұжырымдамасымен көбінесе алмастырылды.
To establish a defence on the ground of insanity it must be clearly proved, that, at the time of committing the act, the party accused was labouring under such a defect of reason from disease of the mind, as not to know the nature and quality of the act he was doing, or if he did know it, that he did not know that what he was doing was wrong. The rules dominated the law on criminal responsibility in England and Wales, the United States and many countries throughout the British Commonwealth for over 100 years. In England and Wales, the defence of insanity to which the rules apply was largely superseded, in cases of murder, by the Scottish concept of diminished responsibility following the passage of the Homicide Act 1957.
Альтернативті теориялар
1843 жылы қан құюға қарсы болған хирург, Драммондты М'Нагтеннің атуынан емес, соңынан алған медициналық көмектен өлгенін айтқан анонимді памфлет жариялады. Ол Драммонд алған оқ жарақатының әрқашан өлімге алып келетін емес екенін айтып, Драммондтың дәрігерлерін оқты асығыс алып тастағаны және қайта-қайта қан қыстырғаны үшін сынады. Маунт-Холиок колледжінің әлеуметтану профессоры Ричард Моран "Жақсы мен жаманды ажырату" кітабында М'Нагтен ісінің толыққанды түсіндірілмеген аспектілері бар екенін мәлімдейді. Ол М'Нагтен тұтқындалған кезде табылған £750 (қазіргі шамамен £) ақшаның оның ағаш өңдеу бизнесінен түскенін толығымен мойындамайды және М'Нагтеннің саяси белсенділігі мен оның қуғынға ұшырағаны туралы айтқандарына шындық болуы мүмкін екенін сот назарға алмады. Соңғы кезде ол жаңа дәлелдер М'Нагтеннің премьер-министрді өлтіру үшін қаржыландырылған "саяси белсенді" болғанын және одан кейін психикалық ауруға шалдыққандай әрекет еткенін көрсетеді деді.
In 1843, a surgeon who was opposed to blood letting published an anonymous pamphlet claiming that Drummond was killed not by M'Naghten's shot, but by the medical treatment he received afterwards. He said that a gunshot wound of the type sustained by Drummond was not necessarily fatal and criticised Drummond's doctors for their hasty removal of the bullet and repeated blood lettings. In his book Knowing Right From Wrong, Richard Moran, professor of sociology at Mount Holyoke College, argues that there are aspects of M'Naghten's case which have never been fully explained. He doubts that the money found on M'Naghten at the time of his arrest – £750 (currently worth £) – could have come entirely from his woodturning business, and points out that M'Naghten's political activity and the possibility that there may have been an element of truth to his complaints of persecution were ignored by the court. More recently, he has said that new evidence suggests that M'Naghten was a "political activist who was financed to assassinate the prime minister" and subsequently feigned insanity.