1828 жылғы Эдинбургтағы қылмыстар: Берк пен Хэрдің ісі
Burke and Hare murders
Эдинбургта 1828 ж. болған қылмыстар: Уильям Бёрк пен Уильям Хэрдің дене сату үшін жасаған 16 қанышты қылмысы. Медициналық зерттеулер, анатомия, қабір қазу.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1828 жылы Эдинбургте болған кісі өлтірулер сериясы
1828 series of killings in Edinburgh, Scotland
Берк пен Хейрдің кісі өлтірулері – 1828 жылы Шотландияның Эдинбург қаласында он айдың ішінде жасалған он алты кісі өлтіруден тұратын серия. Бұл қылмыстар Уильям Берк пен Уильям Хейр жасады, олар мәйіттерді Роберт Ноксқа анатомиялық дәрістері үшін диссекциялауға сатты. Эдинбург 19 ғасырдың басында анатомиялық зерттеулердің жетекші еуропалық орталығы болды, сол кезде мәйіттерге деген сұраныс заңды түрде алу мүмкіндігінің жетіспеушілігіне әкелді. Шотландия заңына сәйкес, медициналық зерттеулер үшін қолданылатын мәйіттер тек түрмеде өлгендерден, өз-өзіне қол жұмсағандардан, немесе жетімдер мен тасталандардан болуы керек еді. Мәйіттердің жетіспеуі "тірілтушілер" деп аталған адамдардың мәйіттерді ұрлауына әкелді. Қабірлердің бұзылмауын қамтамасыз ету шаралары, мысалы, мәйіттерді сақтауға арналған құрылымдар, жағдайды одан бетерлетті. Хейрдің үйіндегі бір тұрғын қайтыс болғанда, ол кеңес алу үшін досы Беркке жүгінді, және олар мәйітті Ноксқа сатуға келісті. Олар үшін жомарт сома – 7 фунт 10 шиллинг алды. Екі айдан кейін, Хейр қызуы бар тұрғынның болуы үйге басқаларды келтірмейтінінен қорқып, Беркпен бірге оны өлтіріп, мәйітін Ноксқа сатты. Олар әйелдерінің білуімен кісі өлтіруді жалғастырды. Берк пен Хейрдің іс-әрекеттері басқа пәтер тұрғындары соңғы құрбан, Маргарет Дочертиді тауып, полицияға хабарласқаннан кейін ашылды. Дочертидің денесіне жасалған сот-медициналық сараптама оның тұншықтырылып өлтірілгенін көрсетті, бірақ бұл дәлелденбеді. Полиция Берк пен Хейрді басқа кісі өлтірулерде күдікпен қараса да, оларға қарсы шара қолдануға жеткілікті дәлел болмады. Хейрге патша куәлігін беру шартымен қудалаудан босатылатыны ұсынылды. Ол Дочертидің өлтірілуінің егжей-тегжейін берді және барлық он алты өлімге кінәлі екенін мойындады; Берк пен оның әйеліне үш кісі өлтіру бойынша ресми айыптар қойылды. Келесі сот процесінде Берк бір кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. Оның әйеліне қарсы іс дәлелденбеді деп танылды – шотландтық заң бойынша, адамды кінәсіз деп жарияламай ақтау туралы шешім. Берк көп ұзамай дарға асылды; оның денесі диссекцияланды, ал қаңқасы Эдинбург Медицина мектебінің Анатомиялық мұражайында қойылды, онда ол 2024 жылға дейін сақталып тұр. Бұл кісі өлтірулер медициналық зерттеулер үшін денелердің қажеттілігі туралы қоғамдық назарды арттырып, 1832 жылғы Анатомия заңының қабылдануына ықпал етті. Оқиғалар әдебиетте бейнеленді және экранға түсірілді, көбінесе қатты көркемделіп немесе көркем шығармаларға шабыт көзі ретінде пайдаланылды.
The Burke and Hare murders were a series of sixteen murders committed over a period of about ten months in 1828 in Edinburgh, Scotland. They were undertaken by William Burke and William Hare, who sold the corpses to Robert Knox for dissection at his anatomy lectures. Edinburgh was a leading European centre of anatomical study in the early 19th century, in a time when the demand for cadavers led to a shortfall in legal supply. Scottish law required that corpses used for medical research should only come from those who had died in prison, suicide victims, or from foundlings and orphans. The shortage of corpses led to an increase in body snatching by what were known as "resurrection men". Measures to ensure graves were left undisturbed—such as the use of mortsafes—exacerbated the shortage. When a lodger in Hare's house died, he turned to his friend Burke for advice and they decided to sell the body to Knox. They received what was, for them, the generous sum of £7 10s. A little over two months later, when Hare was concerned that a lodger with a fever would deter others from staying in the house, he and Burke murdered her and sold the body to Knox. The men continued their murder spree, probably with the knowledge of their wives. Burke and Hare's actions were uncovered after other lodgers discovered their last victim, Margaret Docherty, and contacted the police. A forensic examination of Docherty's body indicated she had probably been suffocated, but this could not be proven. Although the police suspected Burke and Hare of other murders, there was no evidence on which they could take action. An offer was put to Hare granting immunity from prosecution if he turned king's evidence. He provided the details of Docherty's murder and confessed to all sixteen deaths; formal charges were made against Burke and his wife for three murders. At the subsequent trial Burke was found guilty of one murder and sentenced to death. The case against his wife was found not proven—a Scottish legal verdict to acquit an individual but not declare them innocent. Burke was hanged shortly afterwards; his corpse was dissected and his skeleton displayed at the Anatomical Museum of Edinburgh Medical School where, as at 2024, it remains. The murders raised public awareness of the need for bodies for medical research and contributed to the passing of the Anatomy Act 1832. The events have made appearances in literature, and been portrayed on screen, either in heavily fictionalised accounts or as the inspiration for fictional works.
19-ғасырдағы Эдинбургтегі анатомия
XIX ғасырдың басында Эдинбургте Александр Монро, оның ұлы, сондай-ақ Александр аталған, Джон Белл, Джон Гудсир және Роберт Нокс сияқты анатомияны жаңағы заманауи ғылымға дамытқан бірнеше белгілі анатомия оқытушылары болды.
In the early 19th century Edinburgh had several pioneering anatomy teachers, including Alexander Monro, his son who was also called Alexander, John Bell, John Goodsir and Robert Knox, all of whom developed the subject into a modern science.
БАҚ бейнелеуі мен танымал мәдениетте
Батыс Порттағы кісі өлтіру оқиғалары көркем әдебиетте де кездеседі. Олар Роберт Луис Стивенсонның 1884 жылғы "Дене ұрлаушы" әңгімесінде еске алынады, ал Марсель Швоб өз оқиғаларын "Қиял өмірлері" (1896) кітабының соңғы тарауында баяндады. Эдинбургта тұратын автор Элизабет Бёрд осы оқиғаларды "Тыныштық жоқ демалыс" (1974) және "Мэги Харьді іздеу" (1976) романдарында қолданды. Бұл кісі өлтірулер сахнада және экранда да бейнеленді, көбінесе еркіндікпен өңделген түрінде.
The events of the West Port murders have made appearances in fiction. They are referred to in Robert Louis Stevenson's 1884 short story "The Body Snatcher" and Marcel Schwob told their story in the last chapter of Imaginary Lives (1896), while the Edinburgh based author Elizabeth Byrd used the events in her novels Rest Without Peace (1974) and The Search for Maggie Hare (1976). The murders have also been portrayed on stage and screen, usually in heavily fictionalised form.