Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын сериялық өлтірушісі (1909–1949)
сериялық өлтіруші
English serial killer (1909–1949)
the serial killer
Джон Джордж Хей (/h//eɪ//ɡ/; 24 шілде 1909 – 10 тамыз 1949), көбінесе "Қышқыл ваннадағы өлтіруші" деп танылатын, алты адамды өлтіргені үшін сотталған ағылшын сериялық өлтірушісі. Ол тоғыз адамды өлтіргенін мәлімдеген. Хей құрбандарын ұрып өлтірген немесе атып өлтірген, содан кейін олардың денелерін күкірт қышқылында ерітіп, мүліктерін сату және көп ақша алу үшін қолтаңбаларын жалғандаған. Оның іс-әрекеттері "Ацид үшін" атты телефильмге негіз болды.
John George Haigh (/h//eɪ//ɡ/; 24 July 1909 – 10 August 1949), commonly known as the Acid Bath Murderer, was an English serial killer convicted for the murder of six people, although he claimed to have killed nine. Haigh battered to death or shot his victims and disposed of their bodies using sulphuric acid before forging their signatures so he could sell their possessions and collect large sums of money. His actions were the subject of the television film A Is for Acid.
Ерте өмір
Джон Хей Линкольнширдің Стэмфорд қаласында дүниеге келді және Йоркширдің Батыс Ридингіндегі Аутвуд ауылында өсті. Оның ата-анасы инженер Джон Роберт Хей және оның әйелі Эмили (туған есімі Хадсон) болды, олар консервативті протестанттық секта – Плимут ағайындарының мүшелері еді. Ол жалғыз бала еді. Кейіннен Хей бала кезінде қайта-қайта келетін діни кошмарларға тап болғанын айтты. Ол үйде үйренген фортепианоны жақсы меңгерді. Ол классикалық музыканы ұнататын және концерттерге жиі қатысатын. Хей Уэйкфилдтегі Королева Елизавета атындағы грамматикалық мектебіне, содан кейін Уэйкфилд кафедралық соборына шәкірттік грант бойынша қабылданды, онда хорға қатысты. Мектепті бітіргеннен кейін, ол бір инженерлік фирмада оқушы болып жұмыс істеді. Бір жылдан соң ол бұл жұмысты тастап, сақтандыру және жарнама салаларында жұмыс істеді. 21 жасында ол ақша жәшігінен ұрлық жасады деген күдікпен жұмыстан шығарылды. Жұмыстан босатылғаннан кейін, ол автокөлік құжаттарын жалғандаумен айналысты.
John Haigh was born in Stamford, Lincolnshire, and raised in the village of Outwood, West Riding of Yorkshire. His parents were engineer John Robert Haigh and his wife Emily (née Hudson), members of the Plymouth Brethren, a conservative Protestant sect. He was an only child. Haigh later claimed that he suffered from recurring religious nightmares in his childhood. He developed great proficiency at the piano, which he learned at home. He was fond of classical music and often attended concerts. Haigh won a scholarship to Queen Elizabeth Grammar School, Wakefield, then to Wakefield Cathedral, where he became a choirboy. After school, he was apprenticed to a firm of motor engineers. After a year, he left that job and took jobs in insurance and advertising. Aged 21, he was dismissed after being suspected of stealing from a cash box. After being fired, he moved on to forging car documents.
Неке және түрмеге қамау
1934 жылы 6 шілдеде Хей 23 жасар Беатрис "Бетти" Хамерге үйленді. Бірақ некелері көп ұзамай бұзылып кетті. 1936 жылы Хей Лондонға көшіп, ойын автоматтарының бай иесі Уильям МакСванның шофері болды. Ол сонымен қатар МакСванның ойын автоматтарына да қызмет көрсетті. Кейін ол Уильям Като Адамсон деген заңгермін деп жалған ақпарат таратты, кеңселері Лондонның Чансери-Лейн, Гилфорд (Суррей), және Гастингс (Сассекс) қалаларында орналасқан. Өз клиенттерінің қайтыс болғандарының мүлігінен шыққан акцияларды нарық бағасынан төмен сатты. Оның алаяқтығын бір адам байқады, ол Хейдің әріпхаттарында Гилфордты "Гилфорд" деп қате жазғанын көрді. Хей алаяқтық жасағаны үшін төрт жылға түрмеге отырды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін ғана босатылып, алдау ісімен айналысуын жалғастырды және бірнеше рет түрмеге қамалды. Құрбандарын тірі қалдырып, олардың өзін айыптауына өкініп, француз қылмыскері Жорж Александр Сарреге қызығушылық танытты, ол мәйіттерді күкірт қышқылымен жоюға тырысқан.
On 6 July 1934, Haigh married 23 year old Beatrice 'Betty' Hamer. The marriage soon disintegrated. Haigh moved to London in 1936, and became chauffeur to William McSwan, a wealthy owner of amusement arcades. He also maintained McSwan's amusement machines. Thereafter he pretended to be a solicitor named William Cato Adamson with offices in Chancery Lane, London; Guildford, Surrey; and Hastings, Sussex. He sold fraudulent stock shares, purportedly from the estates of his deceased clients, at below market rates. His scam was uncovered by someone who noticed he had misspelled Guildford as "Guilford" on his letterhead. Haigh received a four year prison sentence for fraud. He was released just after the start of the Second World War; he continued as a fraudster and was sentenced to several further terms of imprisonment. Regretting that he had left victims alive to accuse him, he became intrigued by French murderer Georges Alexandre Sarret, who had disposed of bodies using sulphuric acid.
"Қышқыл ванна" қылмыстары
1943 жылы Хейг түрмеден босатылып, инженерлік фирмада бухгалтер болып жұмыс істеді. Біраз уақыттан кейін, Кенсингтондағы бір пабта ол бұрынғы жұмыс берушісі Уильям Максуанмен кездейсоқ кездесті. Максуан Хейгті ата-анасы Дональд пен Эмиге таныстырды. Максуан олар үшін Лондондағы үйлерінен жалдау ақысын жинап жұмыс істеді, ал Хейг оның өмір салтына қызғанышпен қарады. 1948 жылдың 12 ақпанында ол Арчибальд Хендерсонды өзінің шеберханасына жаңа өнертабысын көрсету сылтауымен алып барды. Олар келгенде Хейг ұрланған револьвермен Хендерсонды басына атты. Содан кейін Хейг Роза Хендерсонды шеберханаға шақырып, күйеуінің ауырғанын айтып, оны да атқылады. Хендерсондардың денелерін қышқылға толы май барабандарына тығып, олардың қолтаңбаларымен хат жасап, барлық мүлкін 8000 фунт стерлингке сатты, тек олардың машинасы мен итін қалдырып алды.
Haigh was freed from prison in 1943 and became an accountant with an engineering firm. Soon after, by chance, he encountered his former employer William McSwan in a Kensington pub. McSwan introduced Haigh to his parents, Donald and Amy. McSwan worked for them by collecting rents on their London properties, and Haigh became envious of his lifestyle. On 12 February 1948, he drove Archibald Henderson to his workshop on the pretext of showing him an invention. When they arrived, Haigh shot Henderson in the head with the stolen revolver. Haigh then lured Rose Henderson to the workshop, claiming that her husband had fallen ill, and he shot her as well. After disposing of the Hendersons' bodies in oil drums filled with acid, he forged a letter with their signatures and sold all of their possessions for £8,000, except for their car and dog, which he kept.
Соңғы құрбан және тұтқындау
Хейдің келесі және соңғы құрбаны 69 жастағы Олив Дюранд Дикон болды, ол адвокат Джон Дюранд Диконның бай жесірі және Онслоу Корт қонақ үйінің тұрғыны еді. Ол кезде Хей өзін инженер деп таныстырып жүрген, Оливтің жасанды шегелер туралы достарымен әңгімелескенін естіп қалған. Ол оны 1949 жылдың 18 ақпанында Леопольд жолындағы шеберханасына шақырды. Ішке кірген соң, Арчибальд Хендерсоннан ұрлаған .38 калибрлі Вебли револьверімен мойнынан атып, құнды заттарын, соның ішінде парсы қой терісінен тігілген пальтосын алып, қышқыл ваннаға салды. Екі күннен кейін Дюран Диконның досы Констанс Лейн оның жоғалып кеткенін хабарлады. Детективтер Хейдің ұрлық және алаяқтық жасағандығы туралы мәліметтерді тауып, шеберхананы тінтіп қарады. Полиция Хейдің портфелінен Олив Дюран Диконның пальтосын тазалаған квитанциясын, сондай-ақ Хендерсон және Максван туралы құжаттарды тапты. Хей жалдаған Сассекс облысындағы шеберханада, Лондонның Глостер-роудтағы шеберханадан айырмашылығы, еденде су ағызу жүйесі болмады. Сондықтан ол дене қалдықтарын мүлікке жақын жердегі қиыршық тауларына құйып жіберді. Патолог Кит Симпсон жасаған зерттеулер нәтижесінде адам дене майы, адам аяғының бөлігі, адамның өт тастары және сотта Олив Дюран Диконның тіс дәрігері анықтаған протездің бөлігі табылды. Тергеу кезінде Хей детектив-инспектор Альберт Уэббке: "Шын айтыңызшы, Broadmoor түрмесінен босатылудың қандай мүмкіндігі бар?" деп сұрады. (Broadmoor – қауіпті психикалық аурулары бар қылмыскерлерге арналған қауіпсіздік деңгейі жоғары түрме). Инспектор мұндай мәселелерді талқылауға құқығы жоқ екенін айтты, сонда Хей: "Егер мен сізге шындықты айтсам, сіз маған сенбессіз. Бұл сенуге тым қиын болар еді" деді. Содан кейін Хей Дюран Диконды, Максвандарды және Хендерсонды, сондай-ақ тағы үш адамды: Макс есімді жас жігітті, Истборн қаласынан келген қызды және Хаммерсмиттен келген әйелді өлтіргенін мойындады. Алайда, бұл мәлімдемелер расталмады.
Haigh's next and last victim was Olive Durand Deacon, 69, the wealthy widow of solicitor John Durand Deacon and a fellow resident at the Onslow Court Hotel. Haigh by then was calling himself an engineer, and he heard Olive talk to her friends about her idea for artificial fingernails. He invited her down to the Leopold Road workshop on 18 February 1949 and, once inside, he shot her in the back of the neck with the .38 calibre Webley revolver that he had stolen from Archibald Henderson, stripped her of her valuables, including a Persian lamb coat, and put her into the acid bath. Two days later, Durand Deacon's friend Constance Lane reported her missing. Detectives soon discovered Haigh's record of theft and fraud and searched the workshop. Police found Haigh's attaché case containing a dry cleaner's receipt for Olive Durand Deacon's coat, and also papers referring to the Hendersons and McSwans. The workshop in Sussex rented by Haigh did not contain a floor drain, unlike the workshop he had rented at Gloucester Road in London. He, therefore, disposed of the remains by pouring out the container on a rubble pile at the back of the property. Investigation of the area by pathologist Keith Simpson revealed of human body fat, part of a human foot, human gallstones and part of a denture which was later identified by Olive Durand Deacon's dentist during the trial. Haigh asked Detective Inspector Albert Webb during questioning, "Tell me, frankly, what are the chances of anybody being released from Broadmoor?" (a high security psychiatric hospital). The inspector said that he could not discuss that sort of thing, so Haigh replied, "Well if I told you the truth, you would not believe me. It sounds too fantastic to believe." Haigh then confessed that he had killed Durand Deacon, the McSwans, and the Hendersons—as well as three other people: a young man called Max, a girl from Eastbourne, and a woman from Hammersmith. These claims could not be substantiated.
Сот және өлім жазасы
Хейдің соты Льюес ассизисінде өтті. Соттың дәлелдемелері қазір Нью-Скотланд-Ярдтағы Қылмыс мұражайында сақталуда. Хейг ақыл-есі салмақты емес деп мойындады, құрбандарының қанын ішкенін айтты. Ол бала кезінде қанға толы армандар көріп өскенін мәлімдеді. 1944 жылғы наурыз айында болған автомобиль апатында оның арманы қайта оралды: «Мен алдымда бірте-бірте ағаштарға айнала бастаған айқыш белгілердің орманын көрдім. Алғашқыда бұтақтардан тамған нәрсе шұғыла немесе жаңбыр сияқты көрінді, бірақ жақындағанда оның қан екенін түсіндім. Барлық орман дірілдеп, қараңғы, тік ағаштар қанды сіңіріп алды. Әр ағаштан бір адам шығып, қанды жинады. Ол толысқан соң, маған жақындап: «Іш», – деді, бірақ мен қимылдай алмадым». Бас прокурор, сэр Хартли Шоукросс (кейін Лорд Шоукросс), айыптау тарапынан сөз сөйлеп, қазылар алқасын Хейдің ақылсыздық қорғанысын қабылдамауға шақырды, себебі ол алдын ала ойластырылған қастандықпен әрекет еткен. Қорғаушы, сэр Дэвид Максвелл Файф, Хейдің психикалық жағдайын куәландыру үшін көптеген куәгерлерді шақырды, олардың ішінде Генри Йеллоулиз де болды. Ол Хейдің параноид мінезі бар екенін айтып, былай деді: «Айыпталушының жасаған қылмыстарын ашық мойындауына қарамастан, қылмыстарға деген абсолюттік бейжайлығы, көңілділігі, жайбас мінезі және тіпті достық сезімсіздігі менің тәжірибемде бірегей». Хейг (бұл қате болды) құрбандарының денелерін таба алмаса, оны адам өлтіруде айыптау мүмкін емес деп сенген. Қазылар алқасының шешімін шығаруға бірнеше минут уақыт кетті. Төреші М. Хамфрис оны өлім жазасына кесті. 1949 жылғы 10 тамызда Хейгті жобалаушы Альберт Пьерпойнт дарға асты. Бұл іс 1945 жылдан кейінгі көп шу көтерген істердің бірі болды, тіпті Хейгтің кінәсі даусыз болғанына қарамастан. Daily Mirror газетінің редакторы Сильвестр Болам сот процесі кезінде Хейгті «кісі өлтіруші» деп атағаны үшін сотқа сыяқысыздық жасады және үш айға бас бостандығынан айырылды.
Haigh's trial was held at Lewes assizes – evidence from the trial is now in the Crime Museum at New Scotland Yard. Haigh pleaded insanity, claiming that he had drunk the blood of his victims. He said he had dreams dominated by blood as a young boy. When he was involved in a car accident in March 1944, his dream returned to him: "I saw before me a forest of crucifixes which gradually turned into trees. At first, there appeared to be dew or rain, dripping from the branches, but as I approached I realized it was blood. The whole forest began to writhe and the trees, dark and erect, to ooze blood A man went from each tree catching the blood When the cup was full, he approached me. 'Drink,' he said, but I was unable to move." The Attorney General, Sir Hartley Shawcross KC (later Lord Shawcross), led for the prosecution, and urged the jury to reject Haigh's defence of insanity because he had acted with malice aforethought. Sir David Maxwell Fyfe KC, defending, called many witnesses to attest to Haigh's mental state, including Henry Yellowlees, who claimed Haigh had a paranoid constitution, adding: "The absolute callous, cheerful, bland and almost friendly indifference of the accused to the crimes which he freely admits having committed is unique in my experience." Haigh apparently had believed (mistakenly) that if the bodies of his victims could not be found, a murder conviction would not be possible. It took only minutes for the jury to find him guilty. Mr Justice Humphreys sentenced him to death. On 10 August 1949, Haigh was hanged by executioner Albert Pierrepoint. The case was one of the post 1945 cases which gained considerable coverage in the newspapers even though Haigh's guilt was not questioned. The editor of the Daily Mirror, Silvester Bolam, was sentenced to a three month prison term for contempt of court for describing Haigh as a "murderer" while the trial was still underway.
Танымал мәдениетте
1949 жылғы британдық нуар фильмі "Obsession" фильмінің шығуы британдық киноцензура кеңесі тарапынан Хейг ісімен сюжеттік ұқсастықтарға байланысты кейінге шегерілді. Хейгтің соңғы құрбанының "Минерва Баннеман ханымның ісі" атты аздаған көркемдеулі нұсқасы 1952 жылы NBC-нің деректерге негізделген Whitehall 1212 қылмыстық сериясының бөлігі ретінде көрсетілді. Хейг ісі 1951 жылы "Қара мұражай" радио сериясындағы "Қышқыл құмырасы" атты эпизодта бейнеленді. Марджери Аллингхемнің 1958 жылы жазылған "Көзімді жасыра көр" романы Хейг ісіне тікелей емес, бірақ ұқсас. 1960 жылдардың ортасында жасалмаған Хитчкок жобасы "Калейдоскоп" Хейг пен серийлі кісі өлтіруші Невилл Хиттан шабыттанды. Хейгтің рөлін ITV-нің "A Is for Acid" драмасында Мартин Клунес ойнады. Найджел Фейрс Хейгті "In Conversation with an Acid Bath Murderer" (2011) аудиодрамасында ойнады, сонымен қатар оның сценарийін де жазды. Актерлік құрамында Арчи Хендерсон рөлін Ричард Франклин, Олив Дюранд Дикон рөлін Манди Саймондс және Роза Хендерсон рөлін Луиза Джеймсон (сонымен қатар режиссерлік етті) сомдады. Ол Drama Showcase антологиялық сериясының төртінші бөлімі ретінде жарық көрді. Бірнеше жыл бойы Хейгтің балауыз мүсіні Лондонның Мадам Тюссо музейіндегі "Үрей бөлмесінде" қойылды. Майкл Пунтердің "WAX" пьесасы Хейг пен Мадам Тюссодан келген суретші Аннаның (көркемдемеші) арасындағы ойдан туған кездесуге негізделген, ол оның балауыз мүсінін "Үрей бөлмесінде" көрмеге қою үшін жасады, ал ол өлім жазасын күтіп отырған түрмеде болды. "Criminal Minds" эпизодының "Шедевр" Хейгтің өмірінен шабыт алды.
The release of the 1949 British film noir Obsession was delayed by the British Board of Film Censors due to similarities in its plot to the Haigh case. A thinly fictionalised version of Haigh's last murder, "The Case of Mrs Minerva Banneman", was broadcast in 1952 as part of the NBC fact based crime series Whitehall 1212. The Haigh case was dramatised in the episode "The Jar of Acid" on the 1951 radio series The Black Museum. Hide My Eyes by Margery Allingham written in 1958 mirrors the Haigh case though indirectly. The mid 1960s unproduced Hitchcock project Kaleidoscope had been inspired by Haigh and serial killer Neville Heath. The role of Haigh was played by Martin Clunes in the ITV drama A Is for Acid. Nigel Fairs played Haigh in the Big Finish audio drama In Conversation with an Acid Bath Murderer (2011), which he also wrote. The cast included Richard Franklin as Archie Henderson, Mandi Symonds as Olive Durand Deacon and Louise Jameson (who also directed) as Rose Henderson. It was released as the fourth instalment in their Drama Showcase anthology series. For some years, Haigh's waxwork was exhibited in the "Chamber of Horrors" at Madame Tussauds in London. Stage play WAX by Micheal Punter is based upon a fictional meeting between Haigh and a woman (Anna), an artist from Madame Tussauds, who models his wax work for exhibition in the 'Chamber of Horrors' while he is in the condemned cell. The Criminal Minds episode "Masterpiece" is inspired by Haigh.