1951 ж. Пәкістан премьер-министрін құлатуға жасалған қастандық. Әскери генералдар, ақындар мен жазушылар қатысқан тұңғыш әрекет. Себептері мен толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1951 жылы Пәкістанда төңкеріске талпыныс
1951 attempted coup in Pakistan
Равалпинди қастандығы – 1951 жылдың наурыз айында Пәкістанның тұңғыш премьер-министрі Лиакат Али Ханды құлатуға жасалған төңкеріске талпыныс. Бұл Пәкістан тарихындағы үкіметке қарсы көптеген төңкеріс әрекеттерінің біріншісі болды. Төңкерісті әскери генерал Акбар Хан, ақын Файз Ахмад Файз және жазушы Саджад Захир, сондай-ақ тағы 12 адам бірлесіп жоспарлаған.
The Rawalpindi conspiracy was an attempted coup to overthrow Liaquat Ali Khan, the first prime minister of Pakistan, in March 1951. It was the first of many subsequent coup attempts against governments in the history of Pakistan. The coup was notably planned by military general Akbar Khan, poet Faiz Ahmad Faiz and writer Sajjad Zaheer along with 12 others.
Себептер
Жазушы Хасан Захирдің айтуынша, Равалпинди қастандығының үш негізгі себебі болды. Біріншіден, Пәкістан армиясы офицерлерінің Лиакат Али Хан үкіметінің жұмысына наразылығы, оны олар сыбайлас және тиімсіз деп есептеді. Екіншіден, көптеген пакистандық офицерлердің Пәкістан армиясында британдық офицерлердің қалуын қауіпсіздікке қатер деп қарауы. Үшіншіден, және ең тікелей себебі – үкіметтің Үндістанмен Кашмир соғысын (1947–1948 жж.) басқаруына наразылық. Армия офицерлері үкіметтің БҰҰ-ның делдалына және атысты тоқтатуға келісуін әлсіздік деп санайды және Кашмирдің барлық аймағын басып алу мүмкіндігін жоғалтты деп ойлады.
According to writer Hasan Zaheer, there were three main causes of the Rawalpindi conspiracy. First, general discontent of Pakistani army officers with the performance of the Liaquat Ali Khan government, which they thought of as corrupt and incompetent. Second, the view of many Pakistani officers that the continuing presence of British officers in the Pakistan army was a security threat. Third, and most immediately, discontent with the government's handling of the Kashmir war with India (1947–1948). Army officers thought the government's acceptance of UN mediation and ceasefire was weak and squandered an opportunity to capture the whole of Kashmir.
Қатысушылар
Бұл құлқына 11 әскери офицер және 4 азамат қатысты. Төңкерісті жоспарлауға ең басты жауапкер - Пәкістан армиясының Бас штабының бастығы, генерал-майор Акбар Хан.
Eleven military officers and four civilians were involved in the conspiracy. The main person responsible for planning the coup was Maj. Gen. Akbar Khan, the chief of general staff of the Pakistani army.
Ашылу және сынақ
Ақбар ханның сенімді серіктерінің бірі үкіметке төңкеріс әрекеті туралы хабарлағаннан кейін қастандық жолынан тайды. Үкімет күштері генерал-майор Ақбар Ханды және Файз Ахмет Файзды қоса, басқа да қастандық жасаушыларды дереу тұтқындады. Әскердің бас қолбасшысы генерал Мұхаммед Әйүп хан және қорғаныс министрі генерал-майор Искендер Мырза екеуі де үкіметке адал болды. Әйүп хан дереу әскерге генерал-майор Ақбар хандың орналасқан жері – әскер штабын қоршауға алып, бақылауға алуға бұйрық берді. Премьер-министр Лиакват Али Хан 1951 жылдың 9 наурызында төңкеріс әрекетінің жолынан тайғанын жариялады. Үкімет қастандықты тергеу үшін арнайы трибунал құру мақсатында Равалпинди қастандығы (Арнайы трибунал) заңын қабылдады. Файз өлеңдерін жариялауын жалғастырды және Бхутто үкіметі оны Ұлттық өнер кеңесіне тағайындады.
The conspiracy was foiled after the government was informed of the coup attempt by one of the confidantes of Akbar Khan. Government forces immediately arrested Maj. Gen. Akbar Khan and the other conspirators, including Faiz Ahmed Faiz. The army commander in chief, Gen. Muhammad Ayub Khan and the defence secretary Maj. Gen. Iskander Mirza had both remained loyal to the government. Ayub Khan immediately ordered the army troops to surround and take control of the army headquarters, where Maj. Gen. Akbar Khan was based. Prime Minister Liaquat Ali Khan announced the foiling of the coup on 9 March 1951. The government passed the Rawalpindi Conspiracy (Special Tribunal) Act to set up a special tribunal to investigate the conspiracy. Faiz continued to publish many works of poetry, and was appointed to the National Council for Arts by the Bhutto government.