Жылаңдық (glabrousness) – адамдардағы шаштың жоқтығын сипаттайтын ғылыми термин. Өсімдіктерде де кездеседі, терінің тегіс болуын білдіреді. Жылаңдық туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамда шаштың жоқтығын сипаттау үшін қолданылатын техникалық термин – глабрустық (лат. glaber – "жалаңаш", "шашсыз", "қырылған", "тегіс"). Глабрустық – шаш, жүн, сеталар, трихомалар немесе осы сияқты жабындылардың жоқтығын білдіретін техникалық термин. Глабрус бет өсімдіктердің немесе жануарлардың толық немесе бір бөлігінің табиғи қасиеті болуы мүмкін, немесе адамдарда шаштың түсуіне немесе қайта өспеуіне себеп болатын, мысалы, жалпы алопеция сияқты физикалық жағдайдың салдарынан туындауы мүмкін.
Technical term for a lack of hair
glabrousness in humans
Glabrousness (from the Latin glaber meaning "bald", "hairless", "shaved", "smooth") is the technical term for a lack of hair, down, setae, trichomes or other such covering. A glabrous surface may be a natural characteristic of all or part of a plant or animal, or be due to loss because of a physical condition, such as alopecia universalis in humans, which causes hair to fall out or not regrow.
Ботаникада
Жапырақтардың, сабақтардың және жемістердің тегіс болуы немесе оның болмауы – өсімдіктерді анықтауда жиі кездесетін ерекшелік. Ботаника және микологияда тегіс морфологиялық белгі – жылтыр және тегіс болуы мүмкін. Онда трихомалар сияқты қылшықтар немесе түктер жоқ. Зоологиялық мағынада ешбір өсімдік немесе саңырауқұлақтың шашы немесе жұны болмайды, бірақ кейбір құрылымдары осы материалдарға ұқсауы мүмкін. "Глабрус" термині тек трихомалары жоқ белгілерге ғана қатысты қолданылады. Егер органда алғашқыда трихомалар болса, бірақ олар жасы ұлғайғанда жоғалса, онда ол "глабресцентті" деп аталады. Arabidopsis thaliana үлгі өсімдігінде трихомалардың қалыптасуын GLABROUS1 ақуызы бастайды. Тиісті геннің жойылуы (нокаут) глабрус өсімдіктердің пайда болуына әкеледі. Бұл фенотип бұрын гендік өңдеу эксперименттерінде қолданылған және CRISPR/Cas9 сияқты гендік өңдеу әдістерін жақсарту үшін өсімдіктерді зерттеуде визуальды маркер ретінде пайдалы болуы мүмкін.
Glabrousness or otherwise, of leaves, stems, and fruit is a feature commonly mentioned in plant keys; in botany and mycology, a glabrous morphological feature is one that is smooth and may be glossy. It has no bristles or hair like structures such as trichomes. In anything like the zoological sense, no plants or fungi have hair or wool, although some structures may resemble such materials. The term "glabrous" strictly applies only to features that lack trichomes at all times. When an organ bears trichomes at first, but loses them with age, the term used is glabrescent. In the model plant Arabidopsis thaliana, trichome formation is initiated by the GLABROUS1 protein. Knockouts of the corresponding gene lead to glabrous plants. This phenotype has already been used in gene editing experiments and might be of interest as visual marker for plant research to improve gene editing methods such as CRISPR/Cas9.
Зоологияда
Көптеген сүтқоректілердің терісінің әртүрлі деңгейде кейбір бөліктерінде табиғи түк болмайды. Адам денесінде терісі түксіз саусақтың күндізгі жағы, алақан, табан және еріндерде кездеседі, бұл дене бөліктері бізді қоршаған әлеммен байланысумен ең тығыз байланысты, сондай-ақ кіші ерін және қапшық да осыған жатады. Адамның түксіз терісінде төрт түрлі механорецептор бар: Пачини денешіктері, Мейснер денешіктері, Меркель дискілері және Руффини денешіктері. Жылаңаш тышқан (Heterocephalus glaber) жалпылай алғанда, түк жамылғысы жоқ теріге эволюциялық бейімделген, бірақ денесінде сирек орналасқан ұзын сезімтал түктерін сақтап қалған.
In varying degrees most mammals have some skin areas without natural hair. On the human body, glabrous skin is found on the ventral portion of the fingers, palms, soles of feet and lips, which are all parts of the body most closely associated with interacting with the world around us, as are the labia minora and glans penis. There are four main types of mechanoreceptors in the glabrous skin of humans: Pacinian corpuscles, Meissner's corpuscles, Merkel's discs, and Ruffini corpuscles. The Naked mole rat (Heterocephalus glaber) has evolved skin lacking in general, pelagic hair covering, yet has retained long, very sparsely scattered tactile hairs over its body.