Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Непалдың коммунистік партиясы (Бирма), бастапқыда жай ғана Непалдың коммунистік партиясы немесе Непалдың коммунистік партиясы (Раямаджи тобы) деп белгілі болған, Непалдағы коммунистік партия. Бұл партия 1962 жылы Непалдың Коммунистік партиясының араздасуынан туындады, партияның Кеңес Одағын қолдайтын бағытын ұсынды. 1983 жылға дейін партияның басшысы К.Ж. Раямажи болды, ол алғашқы КПН-нің бас хатшысы қызметін атқарған.
Communist Party of Nepal (Burma) , initially known simply as Communist Party of Nepal or Communist Party of Nepal (Rayamajhi Group), was a communist party in Nepal. The party emerged from a split in the original Communist Party of Nepal in 1962, representing the pro Soviet sector of the party. Its main leader until 1983 was Keshar Jung Rayamajhi, who had been the general secretary of the original CPN.
Тарих
1966 жылы топ 17 ауданнан келген делегаттармен "Үшінші орталық конференцияны" ұйымдастырды. Конференция партияның "Ұлттық демократия" бағытын қабылдап, ескі КПН партиясының конституциясын өзгертті. Конференцияда елдегі патшалық төңкеріс демократиялық күштерге жасалған соққы деп бағаланып, Непал Конгресімен біріккен майдан құруға шақырылды. Сонымен қатар, конференция партия съезін өткізуді талап етті. 1967 жылы топ Катмандуда "үшінші съезін" өткізді (алғашқы екі КПН съезін өздерінің съезі деп есептеді). Съезде 21 мүшеден тұратын Орталық Комитет және 5 мүшеден тұратын Политбюро сайланды. Политбюро құрамына Кешар Жунг Раямаджи (бас хатшы), Бишну Бахадур Манандар, Кришна Радж Бурма, Камар Шах және Кришна Прасад Шреста кірді. Ол кезде түрмеде отырған Манмохан Адыкари мен Шамбу Рам Шреста Орталық Комитетке мүшелікке ұсынылды. Съезде Кеңес Одағы социализмнің халықаралық орталығы деп жарияланып, Қытайдың позициясы сынға алынды. Съезд Непалда бейбіт саяси күреске шақырды және қарулы күрес идеясын "авантюризм" деп айыптады. Съезд Тулси Лал Аматия мен Пушпа Лал Шрестханың қарсыласы КПН-ді "экстремистік" деп белгіледі.
In 1966 the group organised a 'Third Central Conference', with delegates from 17 districts. The conference amended the old CPN party constitution, adopting 'National Democracy' as the line of the party. The conference stated that the royal takeover in the country had been a backlash for the democratic forces, and called for a united front to be formed with Nepali Congress. Moreover, the conference made a call for the holding of a party congress. In 1967 the group held its 'third congress' in Kathmandu (considering the two first CPN congresses as theirs). The congress elected a 21 member Central Committee and a five member politburo. The politburo consisted of Keshar Jung Rayamajhi (general secretary), Bishnu Bahadur Manandhar, Krishna Raj Burma, Kamar Shah and Krishna Prasad Shrestha. Manmohan Adhikari and Shambhu Ram Shrestha, both in jail at the time, were nominated to the Central Committee. The congress stated that the Soviet Union was the international centre of socialism, and condemned the positions of China. The congress called for a peaceful political struggle in Nepal, and condemned the idea of armed struggle as 'adventurism'. The congress branded the rival CPN of Tulsi Lal Amatya and Pushpa Lal Shrestha as 'extremist'.
Бөлінеді
Партия 1979 жылға дейін бірлігін сақтап келді. Дегенмен, партия ішінде панчаят жүйесіне қатысты күрделі пікірталастар болды. Бұл дау 1976 жылы король елдің конституциясын өзгерте бастағанда күшейді. 1979 жылғы халық қозғалысынан кейін Бишну Бахадур Манандхар мен Раямажи арасында қарым-қатынас шиеленісіп, айқын дау пайда болды. Манандхар режимге қарсы халық наразылығына қатысуға шақырды және Раямажиді қалыпқа келтіруді жақтауда айыптады. Раямажиді король тағайындаған Радж Сабха мүшесі болғандықтан Манандхар «роялист» деп атады. 1981 жылы партияның маңызды бөлігін құраған Манандхардың жақтастары бөлініп, өздерінің Непал Коммунистік партиясын құрды. Бөліністен кейін Раямажи диссиденттерді ЦРУ-дың ықпалында деп мәлімдеді. Раямажи басқаратын партия 1981 жылғы Растрия Панчаят сайлауына 50-ден астам кандидат тікелей ұсынды. Бірақ ешқайсысы сайланбады. Раямажи басқаратын КПН екі жыл өткен соң партияның бесінші съезін өткізді. 32 ауданнан келген 125 делегат қатысқан съезде Раямажи партия төрағасы, ал Кришна Радж Бурма жаңа бас хатшы болып сайланды. Бесінші съезден кейін партия ішінде қайтадан жік-жіт пайда болды. Раямажидің Радж Сабхаға қатысуы және Панчаят жүйесімен байланысы туралы айыптаулар келіспеушіліктердің негізгі себебіне айналды. 1983 жылдың қыркүйегінде Раямажи ұлттық кеңес отырысында партиядан шығарылды. Раямажидің өзі де, партияның 35 мүшесі бар ұлттық кеңестің кем дегенде 13 мүшесі отырысқа қатыспады. Раямажидің жақтастары қайтадан бірігіп, КПН құрды. Партия Аматья басқаратын КПН-мен жақсы қарым-қатынас орнатты. 1990 жылғы Жана Андолан (Халық қозғалысы) кезінде КПН (Бурма) Біріккен солшыл майданның құрамына кірді. Қозғалыс жеңіске жеткеннен кейін конституцияны жаңадан жазу бойынша келіссөздер кезінде КПН (Бурма) ULF ішіндегі ең орталықтандырылған күштердің бірі болды. Уақытша үкімет пен Конституциялық ұсынымдар комиссиясы құрылғанда КПН (Бурма) ескерілмеді. КПН (Бурма) 1991 жылғы парламенттік сайлауға 35 кандидат тікелей ұсынды. Олар 16698 дауыс (0.23%) жинады, бірақ депутаттардың бірі де сайланбады. Бурма өзі Саптари 5 сайлау округінен үміткер болды.
The party was able to maintain its unity until 1979. However, there were intense debates inside the party on how to relate to the Panchayat system. This dispute intensified in 1976, as the King amended the constitution of the country. In the wake of the people's movement of 1979, sharp differences arouse between Bishnu Bahadur Manandhar and Rayamajhi. Manandhar called for participation in the popular protests against the regime, and accused Rayamajhi of favouring status quo. Manandhar branded Rayamajhi as a 'Royalist', due to his membership in the Raj Sabha appointed by the King. In 1981 the followers of Manandhar, a major section of the party, broke away and formed their own Communist Party of Nepal. After the split, Rayamajhi labelled the dissidents as being under the influence of the CIA. The party led by Rayamajhi contested the 1981 Rastriya Panchayat election, launching over 50 candidates. None of them were elected though. Two years after the split, the Rayamajhi led CPN held its fifth party congress. The congress, attended by 125 delegates from 32 districts, elected Rayamajhi as chairman of the party and Krishna Raj Burma as the new general secretary. Soon after the fifth congress, divisions reappeared inside the party. Again the participation in the Raj Sabha by Rayamajhi and accusations of his workings with the Panchayat system were the focal points of disagreements. In September 1983, Rayamajhi was expelled from the party at a national council meeting. Rayamajhi himself was absent at the meeting as well as a least 13 other members of 35 member national council of the party. Rayamajhi's followers regrouped and formed CPN. The party developed good contacts with the Amatya led CPN. During the 1990 Jana Andolan (People's Movement), CPN (Burma) formed part of the United Left Front. During the negotiations for starting the rewriting the constitution after the victory of the movement, CPN (Burma) was clearly amongst the most moderate elements inside ULF. When the interim government and the Constitution Recommendations Commission were formed, CPN (Burma) was left out. CPN (Burma) had 35 candidates in the 1991 parliamentary election. It got 16698 votes (0.23%), and no MPs. Burma himself contested the Saptari 5 constituency.
Біріктіру және тарату
Партия 1991 жылғы парламент сайлауынан кейін Манадар және Аматия басшылығындағы топтармен бірігіп, Непалдың Коммунистік партиясын (Біріккен) құрды. Бірақ, көп ұзамай Бирма КПН-нан бөлініп, өзінің жеке партиясын қайта құрды. 2001 жылғы 28 маусымда КПН (Бирма) Непалдың Коммунистік партиясына (Біріккен марксистік-лениндік) қосылды.
The party had merged itself with the Manadhar and Amatya led groups to form the Communist Party of Nepal (United) after the 1991 parliamentary election. Soon thereafter, however, Burma split from CPN(United) and re established his own party. On 28 June 2001 CPN (Burma) merged into the Communist Party of Nepal (Unified Marxist Leninist).
Идеология
КПН (Бирма) 1956 жылы Никита Хрущев ұсынған және 1960 жылы Мәскеуде өткен Коммунистік және жұмысшы партияларының халықаралық кездесуінде қабылданған «Ұлттық демократиялық революция» бағдарламалық бағытын қолдады. Партия Непалды жартылай феодалдық және жартылай отаршылдық ел ретінде қарастырды. 1980 жылдарға қарай, ол жұмысшыларды, шаруаларды, кедей және орта шаруаларды, орта тапты және зиялыларды достық күштер ретінде, ал феодалдар мен капиталистерді таптық жаулар деп санады. КПН (Бирма) демократияны қайта орнатуды, яғни көп партиялық жүйеде сөз, баспасөз және жиналыс еркіндігін қалпына келтіруді басты міндет деп есептеді. Экономикалық құрылымдардағы өзгерістерге қатысты партия ел экономикасын кезең-кезеңімен реформалауды қолдады. Партия халық пен панчаят жүйесі арасындағы қайшылықты тікелей қайшылық, ал феодализмменгі қайшылықты жанама қайшылық деп анықтады. Оның бағдарламалық құжаттарында партияның басты жауы нақты көрсетілмеген. Партия панчаят жүйесіне қарсы бейбіт күрес жүргізуді ұсынды, монархияға қарсы қарулы күрес идеясын қабылдамады.
CPN (Burma) upheld the line of 'National Democracy Revolution', a programmatic line presented by Nikita Khrushchev in 1956 and adopted by the 1960 International Meeting of Communist and Workers Parties in Moscow. The party saw Nepal as a semifeudal and semicolonial country. As of the 1980s, it considered workers, agricultural workers, poor and middle peasants, middle class and intellectuals as friendly classes, and feudalists and capitalists as class enemies. CPN (Burma) considered restoration of democracy, i. e. freedom of speech, press and assembly under multi party system, as the main task. Regarding chances in the economic structures, the party favoured gradual reform of the economy of the country. The party identified the contradiction between the people and the panchayat system as a direct contradiction, and the contradiction with feudalism as an indirect contradiction. Its programmatic documents did not specify a single main enemy of the party. The party proposed peaceful struggles against the panchayat system, discarding the idea of armed struggle against monarchy.
Бұқаралық ұйымдар
Партияның студенттік қанаты Непал Ұлттық Студенттер Федерациясы болды. Непал афро-азиялық халықтар бірлігі комитеті және Непал совет достығы мен мәдени қауымдастығы партиямен байланысты болды. Партиядағы жіктер осы құрылымдарға әсер етті. NNSF және NAAPUC екіге бөлінді, ал NSFCA формальды түрде біріктірілгенімен, әртүрлі топтар ұйымға басымдық ету үшін күресін жалғастырды.
The students wing of the party was the Nepal National Students Federation. The Nepal Afro Asian People's Unity Committee and the Nepal Soviet Friendship and Cultural Association were linked to the party. The splits in the party affected these structures. NNSF and NAAPUC were divided, whilst the NSFCA remained formally united but the different groups continued to fight over the influence over the organisation.