Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Любомирскийлер әулеті – Польша княздарының әулеті. Любомирскийлер отбасының гербі – Дружина гербі, ол Шреньява гербіне ұқсас, бірақ одан айырмасы – крест жоқ.
The House of Lubomirski is a Polish princely family. The Lubomirski family's coat of arms is the Drużyna coat of arms, which is similar to the Szreniawa coat of arms but without a cross.
Шығуы және гербі
Любомирскийлер отбасы Польша тарихында 10 ғасырдан бері белгілі. Отбасының шығу тегіне қатысты екі теория бар. Адам Бониецкийдің, поляк геральдисінің бір еңбегінде, отбасының екі тармағы болған деп болжайды. Бірі Прошовице округінің Шреньява өзенінде, ал екіншісі Шчыржиц округінде қоныстанды. Отбасының осы бөліну уақыты белгісіз, бірақ бұл Польшаның христиан дінін қабылдауынан бұрын болған болуы мүмкін. Шреньявичи отбасы ұқсас герб қолданған, яғни екі отбасы бірдей шыққан. Миешко I кезінде Любомирскийлер отбасы пұтқа табынушыларға қарсы соғыста батылдық көрсетті. Осының үшін олар рыцарь дәрежесі мен гербке ие болды, онда Шреньява өзенінің иілгендері қызыл түстегі ақ түсті S әрпі түрінде бейнеленген, Шреньявици айқасының орнына, «Patriam Versus» (Отанға адал) ұранымен. Бұл гербті отбасы өкілдері қазіргі уақытқа дейін пайдаланып келеді. Отбасының шығу тегі туралы екінші теорияның авторы – ортағасырлық Владыслав Семкович. «Білімдестік және Среньява. Геральдикалық зерттеу» (Drużyna i Śreniawa. Studyum heraldyczne) атты еңбегінде ол отбасының Шчыржицкий повятында (аудан) Шреньява өзенінің жағалауында, Раба және Страдомка өзендері, Трччаньский бұлағы, Лососина және Крыжоворзека ағындарымен қоршалған аймақта өмір сүргенін жазады. Семковичтің айтуынша, бұл жерде Дружинниктер (Любомирский, Виеруски, Рупневский және Ласоцкий отбасыларының ата-бабалары) тұрған. Семкович гербте өзеннің иілгендері емес, иілген таяқ бейнеленгенін айтады – бұл епископтық немесе әскери биліктің белгісі, отбасы есімді қабылдамас бұрын ғасырлар бойы маңызды билікке ие болғанын көрсетеді. Бұл теорияның соңғы бөлігінде 15 ғасырда поляк шежірешісі Ян Длугош қауым гербінің (айқассыз Среньява) шығу тегін дұрыс жасамаған, ал басқа геральдистер бұл көзқарасты қабылдаған деп болжайды. Шреньявицтер немесе Дружинниктер отбасының тарихы Пиаст әулетінің билеушілерімен тығыз байланысты. Шреньявиктердің бірі Вавель сотының каноны болды, ал Ян Длугоштің «Польшаның атақты Корольдігінің Жылнамалары» (Roczniki czyli Kronikisławnego Królestwa Polskiego) еңбегінде айтылғандай, бұл гербті пайдаланған адамдар Болеслав II Щедрыйдың ішкі шеңберіне жатқан. Любомирскийлер туралы ең көне дерек 11 ғасырдан келеді. Ол 1682 жылы Краковтағы Корольдік тізілімнің мүлік бөлімінде тіркелген. Алғашқы құжаты қазір жоқ, тек тізілімде белгілі бір жыл бойынша жазба бар. Отбасының кезекті мүшелері епископ лауазымдарын иеленді, мысалы, Гнезно архиепископы Петр 1180 жылы Ленчицадағы съезде Пиаст әулеті князьдері арасында делдалдық жасады. Отбасы Пиаст әулетінің сотында маңызды қызметтер атқарды және негізінен Малопольска провинциясының аумағында жерге инвестиция салу арқылы өз иеліктерін кеңейтті. Якуб Любомирский 14 ғасырда қала хатшысы болды.
The Lubomirski family have been actors in the history of Poland since the 10th century. There are two theories regarding the family's origin. One, by Adam Boniecki, a Polish heraldist, assumes that there were two branches of the family. One settled at the Szreniawa River in Proszowice County while the other established itself in Szczyrzyc County. The time of this division of the family is not known, but most likely it was before the adoption of Christianity by Poland. The Szreniawici family used a similar coat of arms, which means that the two families had the same ancestry. At the time of Mieszko I, the members of the Lubomirski family demonstrated bravery in battle against pagans. For this they were awarded the rank of knight and a coat of arms, which depicts bends of the Szreniawa River in the form of a letter S of white colour on a red background, instead of the Szreniawici cross, with the motto Patriam Versus (Turned to the Homeland). This coat of arms has been used by the representatives of the family to the present time. The author of the second theory of the family's origins is the medievalist Władysław Semkowicz. In his article "The fellowship and Śreniawa. Heraldic study" („Drużyna i Śreniawa. Studyum heraldyczne”) he writes that the family used to live on the banks of the Szreniawa River in Szczyrzycki poviat (county), in the area surrounded by the Raba and Stradomka rivers, the Trzciański brook, and the Łososina and Krzyworzeka streams. Semkowicz says that the original territory of the Drużynnici family (ancestors of the Lubomirski, Wieruski, Rupniewski, and Lasocki families) was located there. Semkowicz says that the coat of arms does not show bends of a river, but a curved rod – a sign of episcopal or secular power, signifying that for many centuries before the adoption of the name, the family had exercised significant power. This theory assumes, in its later part, that, in the 15th century, the Polish chronicler Jan Długosz incorrectly ascribed the origin of the coat of arms of the fellowship (Szreniawa without a cross), and other heraldists accepted this view. The history of the Szreniawici, or Drużynnici, family is closely linked with the rulers of the Piast dynasty. One of the Szreniawici was a canon at the Wawel court, and people using this coat of arms belonged to the inner circle of Bolesław II the Generous, according to Jan Długosz, in Annals or Chronicles of the Famous Kingdom of Poland (Roczniki czyli Kronikisławnego Królestwa Polskiego). The oldest document mentioning the Lubomirski family comes from the 11th century. It is in the property section of the Crown Register of 1682 in Kraków. The original no longer exists. There is only a mention in the register under a given year. Successive members of the family took up positions of bishops, for example, Piotr, Archbishop of Gniezno mediated between the princes of the Piast dynasty during the congress in Łęczyca in 1180. The family performed important functions at the court of the Piast dynasty and extended their estates through investing in land, mainly within the territory of the Małopolska province. Jakub Lubomirski served as a borough writer in the 14th century.
Экономикалық күшінің негіздері
Любомирскийдің тегінің негізін құрайтын Любомирскийдің мұрагері Петр (1480 ж. қайтыс болды) Любомирский әулетінің бабасы саналады. Әулеттің экономикалық негізі Краков провинциясындағы тұз кендерін пайдалануға негізделген, ал кендер Польша билеушілеріне жалға берілген. Любомирскийлер Малопольск провинциясында жеке кен орындарын да ашты. 1581 жылы Краков кен басқармасына тағайындалған Себастьян (шамамен 1546-1613 ж.) осы экономикалық күштің құрушысы болды. Бұл әулет өкілінің бас қалада атқаратын алғашқы әкімшілік лауазымы еді. Себастьян қызметін бастағанда Стефан Батори оған қолдау көрсетті. 1595 жылы Себастьян император Рудольф II-ден Вишняк графы титулын алды; 1591 жылы Малогощц губернаторы ретінде Сенатқа енді. Ол Сиерцада "Кунегунда" жеке тұз кенін ашты, ол шамамен 100 жыл бойы игерілді. Тұз саудасынан түскен табыс Любомирский әулетіне тіпті ең бай адамдарға да ақша қарызға беруге мүмкіндік берді. Бұл оларға жылжымайтын мүлікті сатып алуға немесе оны төлей алмаған қарыздардан иеленуге мүмкіндік берді. Әулет көптеген буын бойы экономикалық жағдайын нығайтып, ғасырлар бойы сақтап келген мүлікті жинады.
Piotr (d. 1480), the heir of Lubomierz, the territorial designation that is the basis of the family name, is regarded as the progenitor of the Lubomirski family. The economic foundation of the family rested on the exploitation of salt mines in Kraków province, the mineshafts being leased from rulers of Poland. The Lubomirski family also established private mines in Małopolska province. Sebastian (c. 1546 – 1613), who in 1581 became a mine administrator of Kraków, was the creator of this economic power. This was the first administrative position in the capital city occupied by a member of the family. While taking up his duties, Sebastian had the support of Stefan Batory. In 1595, Sebastian received the title of Count of Wiśnicz from the Emperor Rudolf II; in 1591, he entered the Senate as governor of Małogoszcz. He opened a private salt mine shaft "Kunegunda" in Siercza, which was exploited for about 100 years. Money gained from the salt trade allowed the Lubomirski family to lend money to even the wealthiest people in the country. This enabled them to purchase properties or take them over from insolvent debtors. The family built up its economic position over many generations, accumulating assets that they held for centuries.
Тұрғын үйлер
Любомирцтегі үй туралы алғашқы жазбалар 1398 жылға дейін жетеді. 13 ғасырда отбасы иеленген Гдов және Щижица сияқты отбасылық иеліктердің саны айтарлықтай артты. 17 және 18 ғасырларда олар Любомирц, Новый-Вишниц, Бохня, Величка, Ланкут, Баранув-Сандомирский, Пулавы, Жешув, Ровно, Тарнув, Ярослав, Пшеворск және Висла өзені бойындағы Яновец, соның ішінде басқа да жерлерде орналасқан. Бүгінгі күнге дейін Новый-Вишництегі қамал Любомирский княздарының отбасылық бірлестігінің меншігінде сақталып келеді. Көптеген иеліктер Польшаның ірі қалаларының аумағында орналасқан: Варшава (мысалы, Мокотув, Уяздув, Чернякув), Краков (Воля-Юстовская, Барандары бар үй), Жешув (қамал), Сандомирж және Львов (сол кездегі Львув). Дрезден, Вена және Париж қалаларындағы шетелдік резиденцияларды ұстау отбасының беделін арттырды. Отбасы мүшелерін "Днепр өзенінің жағалауларын иеленушілер" деп атады, себебі олардың көптеген иеліктері қазіргі Украина мен Словакияда орналасқан. Любомирский отбасы саяси, әскери және экономикалық ықпалға ие болды, ол Краков, Сандомир, Станислав және Рутения провинцияларында шоғырландырылып, ақырында Польша-Литва одағының барлық аумағын қамтыды. Олар Польша мемлекетінің құлауына дейін осы меншік жағдайын сақтап келді, содан кейін тәуелсіздік қозғалысына қатысқандары үшін жаза ретінде көптеген иеліктерден айырылды. Любомирский отбасы үлкен иеліктерді сатып алып, инвестиция жасауға тырысты. Олар оларды біртұтас территорияға біріктіруге ұмтылды. Территориялық кеңею Краковтың оңтүстігіндегі атамекендік жерлерден басталды және шығысқа қарай бағытталды. Біріккен иеліктер Станиславтың (1649 жылы қайтыс болған) тұсында ең үлкен көлемге жетті. Бұл Польша Республикасындағы үшінші ірі иелік болды, Острогтың және Радзивилл отбасының иеліктерінен ғана кішірек болды. Мүлікті сатып алудан басқа, Любомирский отбасы Спиш, Сандомирж және Сач староствалары сияқты бай патшалық иеліктерді жалға алды. Патшадан жалға алынған жерден түскен табыс жеке меншіктерден түскен табысқа тең болды. Отбасы өз иеліктеріне бірнеше инновациялық құрылғылар мен процестерді енгізді. Олардың егістік шаруашылықтары өнеркәсіптік өндіріс әдістерін қабылдады; қант фабрикалары, спиртзауыттары және фабрикалар салынды. Сонымен қатар, олар азаматтарға тең құқық беру, еврейлерге жеке қалаларда мүлік сатып алуға және үй салуға рұқсат беру, сондай-ақ оларға сот билігін беру сияқты прогрессивті әлеуметтік тәжірибелерді енгізді. Ежи Себастьян демократиялық реформаларға белсенді қатысты. Ол барлық поддандыларының экономикалық құқықтарының артуының өзіне де байлық әкелетініне сенді. Шаруалар үшін жеке отбасылық қаражат есебінен мектептер мен ауруханалар ашылды. Отбасылық иеліктер көбінесе ең төменгі таптан шыққан адамдарды жұмысқа алды, олардың біліміне көңіл бөлді, тұратын жер, киім және жылына екі рет жалақы төледі. Адал қызмет еткен жұмысшыларға жер иелігі мәңгілік немесе мұрагерлік құқықпен берілді.
The first mentions of the home in Lubomierz were recorded in 1398. The number of family estates, starting with Gdów and Szczyrzyca which the family also possessed in the 13th century, increased significantly. In the 17th and 18th centuries they were located in Lubomierz, Nowy Wiśnicz, Bochnia, Wieliczka, Łańcut, Baranów Sandomierski, Puławy, Rzeszów, Równe, Tarnów, Jarosław, Przeworsk, and Janowiec upon the Vistula, among others. To this day, the castle in Nowy Wiśnicz has been the property of the Family Association of the Princes Lubomirski. Many estates were located in the territories of the largest Polish cities: Warsaw (e. g. Mokotów, Ujazdów, Czerniaków), Kraków (Wola Justowska, Kamienica Pod Baranami), Rzeszów (castle), Sandomierz, and Lviv (then Lwów). Maintaining foreign residences in Dresden, Vienna, and Paris enhanced family prestige. The members of the family were referred to as "the owners of the bank of the Dnieper River" because many of their estates were located in what is now Ukraine and Slovakia. The Lubomirski family enjoyed political, military, and economic influence, which was concentrated in the provinces of Kraków, Sandomierz, Stanisławów, and Ruthenia, to eventually cover the whole area of the Polish–Lithuanian Commonwealth. They kept this state of ownership until the collapse of the Polish state, when they were deprived of many estates as a result of penalties for pro independence activities. The Lubomirski family looked to invest by buying large estate complexes. They consciously strived to gather them into one contiguous whole. Territorial expansion began in the ancestral territory located south of Kraków and was directed toward the east. The combined estates reached their largest size at the time of Stanisław (d. 1649). It was the third largest holding in the Republic of Poland, only smaller than the entail of Ostróg and the estates of the Radziwiłł family. In addition to purchasing properties, the Lubomirski family leased rich royal estates, such as the Starosties of Spisz, Sandomierz, and Sącz. Income from the land leased from the king was comparable to that from private estates. The family introduced several innovative facilities and processes to their estates. Their arable farms adopted methods of industrial production; sugar factories, distilleries, and factories were built. They also introduced enlightened social practices, such as granting equal rights for subjects, allowing Jews to buy properties in private towns and to build houses, and vesting them with judicial powers. Jerzy Sebastian was particularly involved in the activities of democratization. He believed that the increase in economic rights of all his subjects would make him get richer, too. Schools and hospitals for the peasant population were founded, which were maintained with private family income. The family estates often hired people from the lowest class, caring about their education, offering a place of residence, clothing, and a salary paid twice a year. For faithful service, workers were given ownership of land in perpetual or inheritable possession.
Бөлім
Бастапқыда аз санда болған отбасы едәуір өсті, бұл материалдық байлықты бөлуге әкелді, бірақ Сеймде, Сенатта немесе патша сарайында көбірек адамдардың қолдауына ие болғандықтан саяси ықпалын күшейтті. Отбасы мүшелері саяси немесе сарай ісінде туыстарының қолдауына сене білді. Отбасы бес негізгі тармаққа бөлінді: Вишнюц (Александр Михал, 1614 – 1677), Ланкут (Станислав Гераклий, 1642 – 1702), Пржеворск (Александр Михал, – 1675 ж.ө.), Ржешув (Ероним Августин, шамамен 1647 – 1706), және Яновец (Ежи Доминик, 1665 – 1727). Ең көп таралғаны – Пржеворск тармағы, ол одан әрі үш буынға бөлінді: дубровьеңско-крушынская, рувьеңско-пржеворская және дубьеңская. Осы тармақтың көптеген мүшелері қазір де тірі.
The family, originally small in number, grew considerably, which led to divisions of material wealth but enhanced political influence, due to having the support of more people in the Sejms, in the Senate, or at the royal court. Members of the family were able to count on the support of their relatives in political or court activities. The family split into five major lineages: of Wiśnicz (from Aleksander Michał, 1614 – 1677), Łańcut (from Stanisław Herakliusz, 1642 – 1702), Przeworsk (from Aleksander Michał, – d. 1675), Rzeszów (from Hieronim Augustyn, c. 1647 – 1706), and Janowiec (from Jerzy Dominik, 1665 – 1727). The most numerous was that of Przeworsk, which was further divided into three branches: dubrowieńsko kruszyńska, równieńsko przeworska, and dubieńska. Many members of this line are alive now.
Польшаның алғашқы азаматтары
Отбасы мүшелері маршал, старшина, губернатор және гетман қызметтерін атқарды. Любомирскийлердің төртеуі Корольдің бас маршалы лауазымын иеленді: Ежи Себастьян, Йозеф Карол, Станислав Гераклиус және Станислав. Олар саясатта белсенділік танытып, Сеймдерге төрағалық етті, жеке армия құрды және патшаны Еуропа аясындағы соттарда өкілдік етті. Олар монархтарды таңдауда көптеген рет шешуші ықпалға ие болды. Олар ақсүйектердің қорғаушылары болды, олар Сеймдерде және патша сайлауда өздерінің сенім білдірген дауыстарын отбасына тапсырды. Ежи Себастьян Корольдің бас маршалы және әскери гетманы болғанымен, ол көтерілісшілерді қолдады. Некелер де маңызды рөл атқарды. Любомирский отбасының мүшелері теңдей күшті және бай отбасылармен туыстық байланыс орнатты. Бұл оларға жеке меншіктерін кеңейтуге және тіпті 1753 жылғы Колбушова келісімі арқылы Острогтың мүлігінің бір бөлігін иеленуге мүмкіндік берді. Станислав Любомирский (1583 – 1649) Зофия Острогскаға үйленді; Александр Михал Любомирский Хелена Текла Осолиньскаға үйленді; Кристина Любомирская Альбрихт Станислав Радзивиллға үйленді. Йозеф Карол (1638 – 1702) Теофилия Людвика Заславскаяның күйеуі болды; Тереза Любомирская (1712 ж.с.) Нойбург князі Карол Филиппен, ал Марианна Любомирская (1693 – 1729) Литваның бас маршалы Павел Карол Сангушкомен үйленді.
The members of the family served the state as marshals, starosts, governors, and hetmans. Four of the princes Lubomirski held the office of Grand Marshal of the Crown: Jerzy Sebastian, Józef Karol, Stanisław Herakliusz and Stanisław. They were active in the politics, chairing the Sejms, forming a private army, representing the king at the courts Europe. Many times they had a decisive influence on the choice of monarchs. They were defenders of the nobility, who often entrusted the family with their proxy vote at the Sejms and in the election of kings. Although Jerzy Sebastian was Grand Marshal and Field Hetman of the Crown, he supported the nobility in rebellion. Marriages were also important. Members of the Lubomirski family became linked with equally powerful and wealthy families. It enabled them to extend their private estates, and even take over a part of the estate of Ostróg under the Kolbuszowa transaction of 1753. Stanisław Lubomirski (1583 – 1649) married Zofia Ostrogska; Aleksander Michał Lubomirski married Helena Tekla Ossolińska; Krystyna Lubomirska married Albrycht Stanisław Radziwiłł. Józef Karol (1638 – 1702) was Teofilia Ludwika Zasławska’s husband; Teresa Lubomirska (d. 1712) married Karol Filip, the Prince of Neuburg, and Marianna Lubomirska (1693 – 1729) married Paweł Karol Sanguszko, the Grand Marshal of Lithuania.
Патшалық қан
1647 жылы Станислав Любомирский император Фердинанд III-ден Киелі Рим империясының князі атағын алды. Любомирскийлер отбасының өзі Польша тағына үміткер болды. Жоғарғы гетман, князь Иероним Августин, Иоанн III Собиескийдің қайтысынан кейін Польша тағына ең басты үміткер болды. Краков губернаторы, князь Теодор Константин (1683-1745), Август II қайтысынан кейін таққа үміткерлік танытты. Киев губернаторы және Радом қазыналық трибуналының төрағасы князь Станислав Любомирский 1764 жылы тақ үшін күресті. Любомирский князьдері сондай-ақ Чехия және Венгрия тақтарына да үміткер болды; Ежи Игнацы Любомирский (1687-1753) Венгрия тағына талапкер болды. Бұл күш-жігердің шыңы – 1917 жылдан 1918 жылға дейін Ждислав Любомирскийдің регент князі қызметін атқаруы. Любомирскийлер отбасы Еуропада билік құрған Капетин, Бурбон, Людольф, Виттельсбах, Гогенцоллерн және Рюрикович әулеттерінің барлығымен туысқандық байланыста болды. Отбасы аналық тарапынан Мазовиялық Пиаст әулетімен байланысты. Зофия Любомирская – Анна Любомирскаяның шөбересі, Мазовия князі Конрад III Рудидің қызы. Катажина Любомирская (шамамен 1585-1620) – Константи Базилий II, Острог князінің әйелі, ол Конрад Мазовецкийдің ұрпағы Болеслав IV-ке жақын туыс болды. Любомирский әулетінің ұрпағы, Ладислав Жан Любомирский (фотограф Алекси Любомирскийдің әкесі) FamilyTreeDNA-да тексерілді. Ол Y гаплотобына жатады: J2b L283 > PH1602.
In 1647, Stanisław Lubomirski received the hereditary title of Prince of the Holy Roman Empire from Emperor Ferdinand III. The Lubomirski family itself was a candidate for Poland's crown. Grand Hetman of the Crown Prince Hieronim Augustyn was the most serious candidate for the Polish crown after the death of John III Sobieski. Prince Teodor Konstanty (1683 1745), governor of Kraków, submitted his candidacy for the Crown after the death of Augustus II the Strong. Prince Stanisław Lubomirski, governor of Kiev and Speaker of the Radom treasury tribunal, campaigned for the throne in 1764. Lubomirski princes were also candidates for the Czech and Hungarian crowns; Jerzy Ignacy Lubomirski (1687 1753) sought the throne of Hungary. The culmination of these efforts was Zdzislaw Lubomirski's serving as prince regent from 1917 to 1918. The Lubomirski family was related to almost all the dynasties ruling in Europe, the Capetien, Bourbon, Liudolfing, Wittelsbach, Hohenzollern, and Rurykowicz dynasties. The family is maternally related to the Piast of Masovia family. Zofia Lubomirska was the great granddaughter of Anna Lubomirska, the daughter of Konrad III Rudy, the prince of Mazovia. Katarzyna Lubomirska (c. 1585 – 1620) was the wife of Konstanty Bazyli II, Prince of Ostróg, who was closely related to Bolesław IV, a descendant of Konrad Mazowiecki. A descendant of the House of Lubomirski, reportedly Ladislas Jean Lubomirski (father of the photographer Alexi Lubomirski), tested at FamilyTreeDNA. He belongs to Y haplogroup J2b L283 > PH1602.
Әскери ерліктер
Принц Станислав Любомирский 1621 жылы Хочим шайқасында түрік-татар әскерлеріне қарсы соғысқандығымен танымал. Станислав бастапқыда жеке полк басшылығымен шайқасқа қатысты, бірақ гетман Кароль Ходкевич қаза болғаннан және гетман Коньепольский тұтқынға алынғаннан кейін, Станислав басқаруды өз қолына алып, бірнеше күндік шайқасты жылдам аяқтады, түріктерді 1621 жылдың 10 қазанында ығыстырып шығарды. Принц Ежи Себастьян Любомирский (1616 – 1667) Топан су кезінде Карл X Густавқа адалудан бас тартқан жалғыз поляк аристократы болды. Ежи король Ян II Казимирге Лубовлядағы (қазіргі Словакия) иелігінде пана берді және поляк әскерлерінің қарсы шабуылын бастады. Ол жеке армиясын берді, Варка шайқасында күресті және шведтер басып алған Варшава мен Торунь қалаларын қайта басып алды. Стефан Чарнецкий бұл жорықты қолдады. 1660 жылы жеке және патшалық армиялардың басында князь Ежи Себастьян Любомирский орыс әскерлерін Куднов пен Полонкада жеңіп, жылдам жорыс жасады. 1661 жылы корольмен қарым-қатынастың нашарлауы көтеріліске әкелді. Князь Силезияға тартылып, Сейм сотында беделсіздікке ұшырады және саяси жаңғыртуы үшін күресті. Оның ұлдары бұл мәселеде табысқа жетті. Принц Иероним Августин, госпитальерлер орденінің мүшесі, өмірін Еуропа цивилизациясының мәдени қауіп-қатері саналған Осман түріктерімен күресуге арнады. Ол сондай-ақ Польшаға қарсы казак көтерілісінде украин командирі Петро Дорошенконы жеңді. 1670 жылы Винница облысындағы Брацлав және Кальникте Қырым Ордасына қарсы шайқасты. 1683 жылы Вена шайқасы кезінде оның әскерлері бірінші болып қала қақпаларына жетті. Польша-Литва одақтастығы кезінде отбасының сегіз мүшесі генерал қызметін атқарды. Олардың екеуі Ресей империясымен соғысқа қатысып, Костюшко көтерілісіне себепкер болды.
Prince Stanisław Lubomirski was famous for commanding at the Battle of Chocim in 1621, fought against Turkish Tatar forces. Stanisław initially took part in the battle at the head of a private regiment, but when hetman Karol Chodkiewicz died, and hetman Koniecpolski was taken captive, Stanisław took command and ended the multi day battle quickly, with the Turks being repelled on October 10, 1621. Prince Jerzy Sebastian Lubomirski (1616 – 1667) was the only Polish aristocrat during the Deluge to not take the oath to Charles X Gustav. Jerzy gave shelter to king John II Casimir on his estate in Lubowla (today’s Slovakia) and launched a counteroffensive of Polish troops. He lent his private army, which fought the Battle of Warka, and recaptured Warsaw and Toruń, which had been occupied by the Swedes. Stefan Czarniecki supported the campaign. In 1660, at the head of private and royal armies, Prince Jerzy Sebastian Lubomirski conducted a lightning campaign that ended with the defeat of Russian forces at Cudnów and Połonka. In 1661, a worsening of relations with the king resulted in rebellion. The prince withdrew to Silesia; and, degraded by the Sejm court, fought for his political rehabilitation. His sons succeeded in this matter. Prince Hieronim Augustyn, a member of the Order of Hospitallers, devoted his life to fighting the Ottoman Turks, who were considered a cultural threat to European civilization. He also defeated Ukrainian commander Petro Doroshenko in a Cossack Uprising against Poland. In 1670, he fought against the Crimean Horde at Bracław and Kalnyk, Vinnytsia Oblast. In 1683, during the Battle of Vienna, his troops were the first to reach the city gates. Under the Polish–Lithuanian Commonwealth, eight members of the family served as generals. Two of them took part in the war with the Russian Empire, which gave rise to the Kościuszko Insurrection.
Любомирскийлер отбасы Варшава тарихында
Өзінің көптеген резиденцияларын салу үшін князь Станислав Гераклиус Любомирский (1642 – 1702) Гамереннің Тайльманын, кейіннен король Михал Корыбут Висьниовецкийдің сарай архитекторы ретінде шақырды. Станислав Любомирский Пулави, Черняков (онда ол монастырь мен Бернардиндер шіркеуін құрды) және Уяздовта (қазіргі Варшаваның бөлігі) резиденцияларға ие болды. 17 ғасырдың соңында ол судағы Станислав Август Пониатовский сарайына айналған моншақ үйін және медитация мен демалыс орны ретінде жоспарланған Эрмитажды салды. Станислав Гераклиус көптеген еуропалық суретшілермен және өнер меценаттарымен дос болған, бұл туралы хат-хабарлар дәлелдейді. Ол француз және испан сарайларымен, сондай-ақ Медичи отбасы мүшелерімен қарым-қатынаста болды. Бұл оған Польша патшасының атынан бірқатар тапсырмалар мен келіссөздер жүргізуге мүмкіндік берді. Станислав Гераклиус талантты жазушы, поляк бароккосының әдебиетіндегі бастауышы болды. Ол бірнеше тілде сөйлеген және өзінің шығармаларында әдебиеттің барлық түрлерін қолданған. Алайда, ол көбінесе Италиядан келетін жаңа үрдістерге қызығушылық танытты. Оның "Артакс пен Эвандер диалогтары" философиялық еңбегі ескі поляк әдебиетінің канонына еніп, міндетті оқуға айналды. Варшаваның орталығындағы ғимараттың мысалы – 18 ғасырдың басында Ежи Доминик Любомирский тапсырған Мыс шатырлы сарайдың (Pałac Pod Blachą) қайта жаңартылуы. Патша сарайының оңтүстік жағында орналасқан классикалық сарайды 1777 жылы патша өзі сатып алып, кейіннен кітапхананы қосты. Бұл ғимараттың бұрынғы иесі поляк театрына қызмет еткен князь Ежи Марцин Любомирский (1738 – 1811) болды. Ол отбасылық және еуропалық өнер көрмесін қаржыландырып, көптеген концерттер, кештер мен кездесулер ұйымдастырды. Ол ұйымдастырған мерекелер бүкіл Еуропадан келген суретшілер мен аристократтардың кездесу орны болды, ал жергілікті жадында ол сауық-сауықпен қоғамдық іс-шараларды ұйымдастырушы ретінде есте қалды. Принц Ежи Марцин де авантюрист және Бар конфедерациясының мүшесі болды. 1758 жылдан бастап ол Пруссия мен Ресей әскерлерінде қызмет етті. Ол Польшадағы саяси өмірден отбасымен шеттетілді, бірақ тарихқа музыка мен театр сүйіктісі ретінде кірді. 1777 жылы ол Мольердің "Тартуф" қойылымын қаржыландырды; 1783 жылы театрдың артықшылығын жалға алып, Войцех Богославскийді оның директоры етті. Сонымен қатар, 1000 адамға арналған балет-драма мектебін ашты. Принц Станислав Любомирский тарихқа Варшаваның әкімшісі ретінде кірді. Ол көшелерді тұрақты жарықтандыруды енгізді және жеке қаражатымен полиция бөлімін қолдады. Ең бастысы, ол варшавалықтардың денсаулығына қамқорлық жасағысы келді, сондықтан ол қаланың екі жағында да Висланың екі жағында да балшықты бөгеттермен қоршауға шешім қабылдады, алдымен, талай індеттен қорғау үшін. Қалаға кіретін және қаладан шығатын көлік қозғалысы тек үш жолмен ғана бақыланатын. Кейіннен, қамал қақпасы, қарумен нығайтылған, Костюшко көтерілісі мен қараша көтерілісі кезінде астананы қорғауға пайдаланылды. 19 ғасыр бойы бөгет қаланың шекарасын белгіледі. 1770 жылғы заң бойынша Станислав тұрақты көше атауларын енгізді, бұл қаланың әкімшілігін және оның жұмысын жеңілдетті, әсіресе тіркеу мен хат алмасуды жеңілдетті. Станиславтың әйелі ханшайым Изабелла Любомирская (1736 – 1816), Ланкут қалмағын қайта салып, әлемнің түкпір-түкпірінен өнер мен кітаптарды жинады. Ол саяси белсенді болды; революция кезінде ол француз сотының бір бөлігін Ланкуттегі қожалығында баспана етті. Ол өзінің резиденцияларын кеңейтіп, көбінесе соңғы сәулет шешімдерін қолданды. Ол өзінің Мокотовтағы қожалығында сарай салдырды, Варшаваның ауданы оның есімімен аталған, Мон Котео (Менің төбем). Ол театр сүйіктісі болды және Варшавадағы Ұлттық театрдың іргетасын қалады, сондай-ақ өзінің сарайларында бірқатар театрларды ұстады. Театр ұғымы қазіргіден әлдеқайда кең мағынаға ие болды. Ол тек театр қойылымдарын ғана емес, опера, кабаре және акробатика қойылымдарын да қамтыды. Франциск Карпинский оған арнап "Құдай дүниеге келді" деген атпен танымал "Исаның тууы туралы ән" жазды. Қызының құрметіне Киприан Камил Норвид пенегирик жазды. Тадеуш Костюшко Ланкуттағы резиденциядан Краковқа жолға шықты, ол Костюшко көтерілісін қоздырды. Сонымен қатар олар Вишнич пен Ярослав графтарының атағын да алып жүрді.
To build his numerous residences, Prince Stanisław Herakliusz Lubomirski (1642 – 1702) hired Tylman of Gameren, later court architect to King Michał Korybut Wiśniowiecki. Stanisław Lubomirski owned residences in Puławy, Czerniaków, (where he founded a monastery and church of the Bernardines), and in Ujazdów (now part of Warsaw), where, at the end of the 17th century, he built a bathhouse that became the Palace on the Water of Stanisław August Poniatowski, and the Ermitage, which was planned as a place of meditation and relaxation. Stanisław Herakliusz was a friend of many European artists and patrons of the arts, as evidenced by correspondence. He had relations with the French and Spanish courts, as well as members of the Medici family. These facilitated his carrying out a number of missions and negotiations on behalf of the Polish king. Stanisław Herakliusz was a talented author, a precursor of the Polish Baroque in literature. He spoke several languages and made use almost all known literary forms in his works. However, he was interested mostly in the new trends coming from Italy. His philosophical work "Dialogues of Artakses and Ewander" entered the canon of the Old Polish Literature and became required reading. An example of building in the very centre of Warsaw is a reconstruction of the Copper Roof Palace (Pałac Pod Blachą), commissioned in the early 18th century by Jerzy Dominik Lubomirski. The palace, classical in form and situated on the south side of the Royal Castle, was bought by the king himself, in 1777, who later added the library. The previous owner of this building was Prince Jerzy Marcin Lubomirski (1738 – 1811), distinguished in service to the Polish theatre. He financed exhibitions of family and European art and organized numerous concerts, balls, and meetings. Celebrations organized by him were a meeting place for artists and aristocrats from across Europe, while in local memory he was remembered as an organizer of public events with fireworks displays. Prince Jerzy Marcin was also an adventurer and a member of the Bar Confederation. From 1758, he served in the Prussian and Russian armies. He was barred from political life in Poland by his family, but he went down in history as a lover of music and theatre. In 1777, he financed a production of Tartuffe by Molière; in 1783 leased the privilege of the theatre and made Wojciech Bogusławski its director. He also opened a ballet drama school for 1000 people. Prince Stanisław Lubomirski went down in history as an administrator of Warsaw. He introduced permanent street lighting and supported a police unit with his private money. Above all, he wished to care for the health of the Varsovians, wherefore he decided to surround the city, on both sides of the Vistula, with an earthen embankment, initially to protect against the spreading plague epidemic. There were only three crossings in the embankment, by which traffic in and out of the city was controlled. Later, the embankment, reinforced with guns, was used to defend the capital during the Kościuszko Uprising and the November Uprising. Throughout the 19th century, the embankment marked the boundary of the city. By the Act of 1770, Stanisław introduced permanent street names, which greatly facilitated the administration of the city and its functioning, especially facilitating registration and correspondence. Princess Izabela Lubomirska (1736 – 1816), the wife of Stanisław, rebuilt the Łańcut Castle and collected art and books from around the world. She was politically active; during the revolution, she sheltered part of the French court at her estate in Łańcut. She extended her residences, often employing the latest architectural solutions. She built a palace on her estate in Mokotów, the district of Warsaw that gets its name from her estate, Mon Coteau (My Hill). She was a lover of theatre and laid the foundation stone of the National Theatre in Warsaw, as well as maintaining a number of theatres in her palaces. The notion of theatre then had a much broader meaning than now. It included not only the theatre performances, but also opera, cabaret, and acrobatic performances. For her, Franciszek Karpiński wrote the "Song about the Lord’s birth", better known under the title "God is born". In honour of her daughter, Cyprian Kamil Norwid wrote a panegyric. Tadeusz Kościuszko set out from the residence in Łańcut, to Kraków, when he incited the Kościuszko Uprising. They also bore the title of Count of Wisnicz und Jaroslaw.
Қайырымдылық жасаушылар мен меценаттар
Любомирскийлер отбасы, басқа да бай аристократтар отбасылары сияқты, өнер, мәдениет және ғылымға демеушілік жасады. Вишнюч, Виланув, Корольдік ванналар, Ланкут немесе Мокотувта олар жеке театр ұжымдарын қолдады, суретшілерді қаржыландырды, діни ғимараттарды қаржылады және өздерінің резиденцияларын күтіп ұстады. Вишнюч қамалының реконструкциясын архитектор Мацей Трапола жоспарласа, қамал шіркеуін Джованни Баттиста Фальконидің мүсіндік әшекейлерімен безендірді, ал қамалды қайта жаңартуды қаржылаған Станислав Любомирский он екі қасиетті затты орнатты. Марсели Любомирский көп жыл бойы ақын Киприан Камил Норвидтің еңбегін қолдады. Ақын оны «Ақ гүлдер» кітабында мәңгі есте қалдырды. Юзеф Любомирский (1751 – 1817) – индустрияландыру мен реформалардың жақтаушысы, қабілетті әскери қолбасшы, Ақ бұрқут және Әулие Станислав ордендерінің иесі болды. Ол 1791 жылғы 3 мамыр Конституциясын қолдады. Любомирскийлер отбасы өздерінің иеліктерінде оқушыларға арналған жеке мектептер ашты. Олар көбінесе білім беруді кәсіби мамандарға – пиарлықтар мен иезуиттер орденіне тапсырды. Отбасы мүшелері монастырлар, шіркеулер және басқа да діни ғимараттарды салған. Станислав Любомирский Вишнючте Кармелиттер монастырына негіз салды, ол бүгінгі күнге дейін Польшадағы Ренессанс сәулетінің маржаны болып табылады. Вишнюч қамалының тұрғындары көптеген жылдар бойы монастырға түрлі мүліктер сыйлады. Ежи Доминик Любомирский (шамамен 1665 – 1727) Ясна-Гурадағы Паулин монастырына көптеген құнды заттарды, соның ішінде қасиетті ыдыстарды сыйға берді. Монастырға апаратын басты қақпаны салу оның бастамасымен жүзеге асты. Бұл қақпа Любомирскийлер әулетінің қақпасы деп аталады.
The Lubomirski family, like other affluent aristocratic families, engaged in artistic, cultural, and scientific patronage. At Wiśnicz, Wilanów, the Royal Baths, Łańcut, or Mokotów, they supported private theatre groups, financed artists, funded religious buildings, and maintained their residences. The reconstruction of Wiśnicz castle was planned by architect Maciej Trapola, the castle chapel being decorated with stucco by Giovanni Battista Falconi and wherein Stanisław Lubomirski, who financed the renovation of the castle, installed twenty sacred objects. Marceli Lubomirski for many years supported the work of poet Cyprian Kamil Norwid. He was immortalized by the poet in the book White Flowers. Józef Lubomirski (1751 – 1817) was a promoter of industrialization and reforms, a capable military commander, and a knight of the Order of White Eagle and the Order of Saint Stanislaus. He supported the Constitution of May 3, 1791. The Lubomirski family built private schools for pupils on their estates. They often put schooling in the hands of professionals – the Order of Piarists and the Order of Jesuits. The members of the family founded monasteries, churches, and other religious buildings. Stanisław Lubomirski founded the Carmelite Monastery in Wiśnicz, which is still the pearl of Renaissance architecture in Poland. For many decades, residents of the castle in Wiśnicz contributed various legacies to the monastery. Jerzy Dominik Lubomirski (c. 1665 – 1727) gave to the Pauline Monastery at Jasna Góra many valuable objects, including the sacred vessels. It was on his initiative to build the main gate leading to the Monastery. The gate is called the Gate of the Lubomirski Family.
Бөлімше астында
1795 жылдан кейін Любомирский княздары басқыншы орыстарға қарсы жасырын және көтеріліс әрекеттеріне қатысты; нәтижесінде, олардың иеліктерінен айырылды. Розвадовтың иесі, князь Ежи Роман Любомирский (1799–1865), қараша және қаңтар көтерілістерінің шайқастарына қатысып, өз иеліктерінде жарақат алғандарға арналған ауруханалар ұйымдастырды. Көтеріліс күйрегеннен кейін оның сарайы поляк патриоттарының құпия жиындарының орнына айналды. Ежи әлеуметтік және ғылыми салаларда белсенділік танытып, кедейлер үшін гимназия мен кедейлер үйін ұстады, сондай-ақ екі ғылыми қор құрды: біреуі жабдықтарды ғылыми түрде сынауды қаржыландырды, екіншісі ерекше ғылыми еңбектер үшін поляк авторларын марапаттады. Оның інісі Адам Иероним Карол Любомирскийге (1811–1873) қараша көтерілісіне қатысқаны үшін Virtuti Militari ордені табысталды. 1883 жылы князь Генрих Любомирский (1777–1850) өзінің кітаптар, архивтік материалдар, өнер туындылары және басқа да антиквариаттар жинағын Львовтегі Осолиньский ұлттық институтына сыйға берді, ол содан бері маңызды ғылыми және мәдени орталыққа айналды, ал онда жүргізілген гуманитарлық зерттеулердің 19 ғасырлық басылымдары әлі де құнды саналады. Генрихтің материалдық және қаржылық қолдауы болмаса, мекеме қызметінің басында жабылар еді. Генрих көп жылдар бойы осы мекеменің мұрағатшысы болып қызмет етті. Ол сондай-ақ Польша жеріндегі жалпы жұртшылыққа қолжетімді алғашқы жеке музей – Любомирский княздары мұражайын құруға ықпал етті. Ол ақын Зыгмунт Красинскиймен жақын қарым-қатынаста болды, ол князьды өзінің «Құдай емес комедиясында» Орцио кейіпінде бейнеледі. 1823 жылы Генрих Пшеворск иелігін құрды, бірақ оның құлтушылық әрекеттерінің салдарынан, иелік бөлініс билігімен оның қайтысынан кейін ғана заңдастырылды. 1869 жылы оның ұлы князь Анджей Любомирский алғашқы мойындалған иеленуші болды. Князь Александр Любомирский (1802–1893) Краковтың орталығында кедей ұлдар (қазіргі Экономикалық университеттің орнында) және қыздар (Лагиевникиде) үшін орталықтар құрды. Бұл орталықтарда жасөспірімдер ересек өмірге дайындалып, болашақта жұмыс табуға негіз болатын практикалық мамандықтарды тегін үйренді. Князь Ян Тадеуш Любомирский (1826–1908) Варшавалық қайырымдылық қоғамын құрды. Ол Варшавадағы офтальмология институтының ұзақ жылдар бойы президенті болды, ол офтальмологиялық зерттеулерді еуропалық стандарттарға сәйкес жүргізді. Оның бастамасымен кедей адамдарға тегін көз күтімі көрсетуге көмектесетін арнайы топтар құрылды. Қаңтар көтерілісі кезінде князь Ромуальд Траугутттың Ұлттық үкіметінің мүшесі болды, онда ол Ішкі істер департаментінің басшысы болып қызмет етті. Патшаға қарсы әрекеттері үшін ол Ресейдің тереңіне, Нижний Новгородқа жер аударылды. Ол поляк білімін қолдады. Ол поляк кәсіптік ұйымдарын ресейлік және пруссиялық ұйымдармен бәсекелесуден қорғады және несиелік кооперативтер құрды. Ол ресейліктер ұрлаған поляк өнерін қайтарып алуға тырысты және басқалармен бірге Президент сарайының алдында тұрған Понятовский ескерткішін қайта құруға көмектесті. Ол сондай-ақ Зыгмунт бағанасын қалпына келтіріп, жаңартты және оларды бұзудан сақтау үшін Церск пен Илжадағы поляк қамалдарын сатып алды. 1875 жылы Варшавада өнеркәсіп және ауыл шаруашылығы мұражайын құрды. Ол қолөнершілер мен саяхатшылар үшін кешкі мектептерді, сондай-ақ кедейлер үшін үнемдеу банкін құрды. Ол Польша тарихындағы маңызды дереккөздерді, сондай-ақ кәсіби журналдарды басып шығаруға қаржылай көмек көрсетті. Ол тегін кітапханалар ұйымдастырды. В.Э. Любомирский Варшава университетінің зоологиялық кабинетіне көмек көрсетті, оқу құралдарын сатып алуға және университет қызметкерлерінің саяхаттарын қаржыландыруға көмектесті. Ол өзінің қабықшалар жинағын сыйға берді. Ол флористикаға қызығушылық танытып, климаттың өзгеруіне байланысты өсімдіктердің мінез-құлқын зерттеді. Польша Ғылым академиясының (ПАН) Зоология институтының Зоология мұражайы оның жинақтарын осы күнге дейін пайдаланады. Князь Владислав Любомирский (1866–1934) «Жас Польша музыкасы» ұйымының меценаты және негізін қалаушысы болды. Ұйымның жұмысын жеңілдету үшін ол талантты жас поляк суретшілерін насихаттаумен айналысатын компания құрды. Ол музыка білімін қолдады. Ол Кароль Шимановскийді, Артур Рубинштейнді және Греггорц Фительбергті насихаттауға көмектесті. Ол Варшава филармониясын патша шенеуніктерінің жабылуынан сақтауға көмектесті. Владислав және Ян Тадеуш Любомирскийлер Любомирский княздарының отбасылық бірлестігін құруда маңызды рөл атқарды. Князь Станислав Себастьян Любомирский (1875–1932) 1910 жылы Варшава авиациялық қоғамын «Авиата» құрды. Оның мақсаты Польша топырағында алғашқы азаматтық ұшқыштар мектебі мен ұшақ зауытын құру болды. «Авиата»ның алғашқы әуежайы патша шенеуніктерінің рұқсатымен Мокотов даласында орналасқан еді.
After 1795, the princes Lubomirski engaged in clandestine and insurgent activities against the occupying Russians; and, in consequence, they lost estates. Prince Jerzy Roman Lubomirski (1799 – 1865), the owner of Rozwadów, participated in the battles of the November and January uprisings and organized hospitals for the wounded on his estates. After the collapse of the uprising, his palace became a place where secret meetings of Polish patriots were held. Jerzy was active in social and scientific fields, maintaining a grammar school and poorhouse for the poor and establishing two scientific foundations, one funding the scientific testing of equipment, the other rewarding Polish authors of outstanding scientific works. His brother Adam Hieronim Karol Lubomirski (1811 – 1873) was awarded the Virtuti Militari cross, for participating in the November Uprising. In 1883, Prince Henryk Lubomirski (1777–1850) gave his rich collection of books, archive material, works of art, and other antiques to the Ossoliński National Institute in Lvov, which since has become an important scientific and cultural institution, with its 19th century publications, on the humanities research conducted there, being still considered of value. Without the material and financial support of Henryk, the facility would have closed at an early stage of activity. Henryk for many years served as a curator of the facility. He also contributed to the formation of the Museum of the Princes Lubomirski, the first private museum in the Polish land generally available to the public. He was on familiar terms with poet Zygmunt Krasiński, who memorialized the prince in his Non Divine Comedy, in the person of Orcio. In 1823, Henryk created the entail of Przeworsk; but, as a result of his subversive activities, the entail was legalized by the partitioning authorities only after his death. In 1869, his son Prince Andrzej Lubomirski became the first recognized entailer. Prince Aleksander Lubomirski (1802 1893) founded centres for poor boys (at today's seat of the University of Economics) and girls (in Łagiewniki) in the centre of Kraków. At these centres, young poor were prepared for adult life, being instructed for free in practical professions that could be the basis for future employment. Prince Jan Tadeusz Lubomirski (1826 – 1908) founded the Warsaw Charity Society. He was the long standing president of the Ophthalmology Institute in Warsaw, which conducted ophthalmology research according to European standards. On his initiative, special teams were set up which helped poor people to get free eye care. During the January Uprising the prince was a member of the National Government of Romuald Traugutt, where he served as a head of the Department of Internal Affairs. For anti Tsarist activities, he was exiled deep into Russia, to Nizhny Novgorod. He supported Polish education. He protected Polish vocational organizations from competition from Russian and Prussian ones and established credit unions. He tried to regain possession of Polish art stolen by the Russians; and among others, he helped to reconstruct the Poniatowski monument standing in front of the Presidential Palace. He also restored and renovated the Zygmunt's Column, and bought Polish castles in Czersk and Iłża, in order to save them from being demolished. In 1875, he established the Museum of Industry and Agriculture in Warsaw. He established evening schools for craftsmen and journeymen as well as penny saving banks for the poor. He financed the publishing of sources important in the history of Poland, as well as professional magazines. He organized free libraries. Władysław Emanuel Lubomirski supported the Zoological Cabinet of the University of Warsaw, helping to purchase teaching aids and financing travel by employees of the university. He donated his collection of shells. He was interested in floristics and studied the behavior of plants in the changed climate conditions. The Zoological Museum of the Institute of Zoology of the Polish Academy of Sciences (PAN) has been making use of his collections to this day. Prince Władysław Lubomirski (1866 – 1934) was a patron and founder of Music Young Poland. To facilitate the operation of the organization, he founded a company that promoted talented young Polish artists. He supported music education. He helped to promote Karol Szymanowski, Artur Rubinstein, and Grzegorz Fitelberg. He helped to protect the Warsaw Philharmonic from closure by Tsarist officials. Władysław and Jan Tadeusz Lubomirski were important in creating the Family Association of the Princes Lubomirski. Prince Stanisław Sebastian Lubomirski (1875 – 1932) founded the Warsaw aviation association Aviata in 1910. His aim was to establish the first civilian pilot school and aircraft factory on Polish soil. The first airport of Aviata was located at Mokotów Field, with the permission of Tsarist officials.
Тәуелсіз Польша
1918 жылы 7 қазанда, үшінші бөлініске 123 жыл өткен соң, регент-князь Ждислав Любомирскийдің (1865 – 1943) бастамасымен Польшаның тәуелсіздігі жарияланып, «Monitor Polski» басылымында жарияланды. Ждислав – саясаткер, Азаматтық комитеттің төрағасы және Варшава қаласының әкімі болды. Ол жергілікті басқаруды кеңейтті, араласу жұмыстарын ұйымдастырды, несие одақтарын құрды және Варшава тұрғындарының білім алуы мен тұрмыс жағдайларын жақсартуға көмектесті. Оның қызметі тәуелсіз мемлекеттің болашақ саясаткерлеріне жол көрсетті. 1926 жылы ол мамыр төңкерісіне қатысқан тараптар арасында делдалдық рөл атқарды. 1930 жылдары ол сыртқы істер және әскери комитеттерінде сенатор болып қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гестапо тарапынан тұтқындалып, қиналып, түрмеде алған жарақатынан қайтыс болды.
On 7 of October 1918, after 123 years under the third partition, on the initiative of Prince Regent Zdzisław Lubomirski (1865 – 1943), Polish independence was proclaimed and published in the Monitor Polski. Zdzisław was a politician, president of the Civic Committee, and the president of Warsaw. He extended self government, organized intervention works, credit unions, and cared for the education and living conditions of the Varsovians. His activities mapped out the direction that future politicians of the independent state would follow. In 1926, he undertook the role of mediator between the parties to the May coup. In the 1930s, he was a senator on the foreign affairs and military committees. During World War II he was imprisoned and tortured by the Gestapo. He died of wounds sustained in prison.
Соғыс аралық кезең
1919–1939 жылдары Любомирский княздары парламент мүшелері, сенаторлар және министрліктерде қызмет етті. Олар елдің индустрияландыруына да қатысты. Жолдарды, теміржолдарды және авиацияны жаңғыртуға қатысқан негізгі ұйымдарға мүше болды. Поляк армиясын қайта құруға атсалысты. Кедейлерге қолжетімді несиелер ұсынған банк орталықтары мен несиелік кооперативтер құрды, білім беру ұйымдарын қаржыландырып, поляк мәдениетін дамытуға үлес қосты. Князь Стефан Любомирский (1862–1941) Польша Олимпиадалық комитетінің (кейін Польша Олимпиадалық комитеті, ПКОЛ) негізін қалаушы және бірінші президенті (одан кейін оның туысы, князь Казимеж Любомирский президент болды), сондай-ақ Халықаралық Олимпиадалық комитетінің мүшесі болды. Князь Стефан жарыс аттарын өсіруге құштарлық танытып, ағаларымен бірге Польшадағы ең заманауи ат шаруашылығын құрды. Стефан Варшава маңындағы теміржол компаниясының (Warszawska Kolej Dojazdowa) иесі болды, ол Грожец, Яблонна және Виланув қалаларында тар теміржол желісін салды. Бұл теміржолдар елорда тұрғындарына қала сыртындағы зауыттарға, ал қала маңындағы аудандардың тұрғындарына елордаға баруға мүмкіндік берді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Любомирский салған теміржолдар басылып алынған қалаға жабдықтар жеткізіп, жұмысшыларды Варшавадағы кеңселер мен зауыттарға тасыды. Князь Станислав Себастьян Любомирский 1932 жылдан бастап Польша индустриясының «Левиатан» орталық бірлестігін құрды және оның президенті болды. Бұл бірлестік индустрияны дамыту идеяларын ілгерілетуге тырысты – салықтарды төмендету, жұмысшыларға әлеуметтік жәрдемақылар төлеу және индустрияға мемлекеттік қолдауды арттыру. Ұйым мүшелері Сеймге және Сенатқа сайланды, Екінші Польша Республикасы үкіметтерінде қызмет етті және басқа мемлекеттік органдарда жұмыс істеді. Олар «Экономикалық шолу» (Przegląd Gospodarczy), «Польшалық курьер» (Kurier Polski) және «Телеграмма» (Depesza) атты үш журнал шығарды. Станислав Себастьян Варшава Индустриялық банкін (Bank Przemysłowy Warszawski S.A.) және Варшава Коммерциялық банкін (Bank Handlowy), Польша Индустриясының орталық бірлестігін (Centralny Związek Przemysłu Polskiego), Польша Банктер қауымдастығын (Związek Banków Polskich) және Польша Индустриялықтерінің қауымдастығын (Stowarzyszenie Przemysłowców Polskich) құрды және олардың президенті болды. Өмірін Польша экономикасының бөлісшілердің ықпалынан, ал тәуелсіздік алғаннан кейін көрші елдердің ықпалынан құтылуы үшін күреске арнады.
In the years 1919 – 1939, princes Lubomirski served as Members of Parliament, senators, and in the ministries. They were also engaged in the industrialization of the country. They belonged to the key organizations involved in the modernization of roads, railways, and aviation. They took part in the reconstruction of the Polish army. They formed banking centres and credit unions, which provided cheap loans to the poorest, and were active in educational organizations, financing schools, as well as being engaged in Polish culture. Prince Stefan Lubomirski (1862 – 1941) was a founder of the Polish Olympic Games Committee (later the Polish Olympic committee, PKOL), becoming its first president (its next president being his cousin, Prince Kazimierz Lubomirski), and a member of the International Olympic Committee. Prince Stefan was passionate about racehorse breeding, forming with his brothers the most modern horse breeding farm in Poland at Widzów manor near Częstochowa. Stefan was the owner of the Warsaw Commuter Railways (Warszawska Kolej Dojazdowa) company, which created the narrow gauge passenger and freight railways of Grójec, Jabłonków, and Wilanów. Railways allowed capital city dwellers to reach factories located outside the city and residents of suburban areas to get to the capital city. During World War II, the railways built by Lubomirski delivered supplies to the occupied city and brought employees to Warsaw offices and factories. Prince Stanisław Sebastian Lubomirski established the central union of Polish industry Leviatan, where he was the president from 1932. The union promoted the ideas of development of industry – lowering taxes, social security benefits for workers, and increasing state aid to industry. Members of the organization were elected to the Sejm, the Senate, were members of governments of the Second Republic of Poland, and served other state institutions. They published three magazines: Economic Review (Przegląd Gospodarczy), The Polish Courier (Kurier Polski), and The Telegram (Depesza). Stanisław Sebastian established the Industrial Bank of Warsaw SA (Bank Przemysłowy Warszawski S. A.) and was the president of the Commercial Bank (Bank Handlowy) in Warsaw, the Central Union of Polish Industry (Centralny Związek Przemysłu Polskiego), the Polish Bank Association (Związek Banków Polskich), and the Association of Polish Industrialists (Stowarzyszenie Przemysłowców Polskich). He devoted his life to the struggle for the independence of the Polish economy from the influence of the partitioners, and, after regaining independence, from that of neighbouring countries.
Екінші дүниежүзілік соғыс. Қарулы күрес
Принц Стефан Любомирский (1898 – 1948) оккупация кезінде Батыс Одақтың мүшесі болды. Отандық армия үшін дәрі-дәрмектердің құпия қоймасын сақтағаны үшін ол тұтқындалып, Монтелупич түрмесінде қамалды. Ол атылуға тізімде болған, бірақ Краковқа қашып, жасырынып қалды. Немістер оның отбасын Ошвицимге жақын концентрациялық лагерге жіберу күнін белгіледі. Принц Евгений Любомирский (1895 – 1982) НКВД-мен тұтқындалып, Любянка түрмесіне қамалды, онда ол генерал Андерспен танысты, кейін генералдың адъютанты болып, генералдың қасында бүкіл Еуропа бойынша соғысты. Соңында ол Ұлыбританияға жетіп, Польшаның эмиграциядағы президентіне үміткер болды. Принц Иероним Любомирский 17 жасында "Павиак акциясы" ("Akcja Pawiak") аталған Павиак түрмесінен тұтқындарды құтқару кезінде қаза тапты. 1944 жылдың 19-20 шілдесінде украиндық вахмейстер (қараушы) Петренко және бірнеше тұтқын, сырттан шабуылға сүйеніп, жаппай түрмеден қашуға тырысты, бірақ оларға бұл әрекет орын алмады. Петренко және басқалары өз-өзіне қол жұмсады. Қарсылық күресінің шабуыл тобы тұзаққа түсіп, ауыр қатыгездіктерге ұшырады, дерлік тоқтатылды. Жаза ретінде, келесі күні 380-нен астам тұтқын атылды. Князь Ежи Игнатий Любомирский (1882 – 1945) жергілікті қоғамдық өмірде белсенділік танытты. Ол Сан өзені арқылы көпір салу мәселесін талқылау үшін Венаға сапарлады. Соғыс кезінде ең қиын жағдайдағы адамдарға көмектесті. 1944 жылы ол тұтқындалып, Тарнобржег түрмесінде ұсталды және азапталды. Ол Отандық армияның мүшесі болғаны үшін Құпия полиция (Urząd Bezpieczeństwa) қызметкерлерімен өлтірілді.
Prince Stefan Lubomirski (1898 – 1948) during the occupation was a member of the Western Union. For keeping a secret storehouse of medicines for the Home Army, he was arrested and detained in prison in Montelupich. He was on the list to be shot but escaped to Kraków, where he was hidden. The Germans set the date for the transportation of his family to the concentration camp near Oświęcim. Prince Eugeniusz Lubomirski (1895 – 1982) was arrested by the NKVD and put in the Lubyanka Prison, where he met General Anders, later becoming the general's adjutant, fighting at the general's side throughout Europe. He eventually reached the United Kingdom and was a candidate for President of Poland in Exile. Prince Hieronim Lubomirski was killed at the age of 17, during the rescue of prisoners in Pawiak code named Action "Pawiak" ("Akcja Pawiak"). On July 19–20, 1944, a Ukrainian Wachmeister (guard) Petrenko, and some prisoners attempted a mass jailbreak, supported by an attack from the outside, but failed. Petrenko and several others committed suicide. The Resistance attack detachment was ambushed and suffered very heavy casualties, practically ceasing to exist. In reprisal, over 380 prisoners were executed the next day. Prince Jerzy Ignacy Lubomirski (1882 – 1945) was active in the local community. He travelled to Vienna to discuss the construction of the bridge over the San River. He helped people particularly affected during the war. He was arrested in 1944 and detained and tortured in Tarnobrzeg prison. He was murdered by the Secret Police (Urząd Bezpieczeństwa) as a member of the Home Army.
Соңғы кездері
2010 жылы отбасы мүшелері қайырымдылық қызметін жеңілдету мақсатында Принц Любомирский қоры (Fundacja Książąt Lubomirskich) құрды. Қор Польшадағы әртүрлі әлеуметтік және мәдени мұра жобаларын дамытуға көмек көрсетеді. Ян Любомирский Ланкоронский – қазіргі президент.
In 2010, family members established the Princes Lubomirski Foundation (Fundacja Książąt Lubomirskich), to facilitate charitable activities. The foundation supports the development of various social and heritage projects in Poland. Jan Lubomirski Lanckoroński is the current president of the foundation.