Кіріспе

Құрал және кескіш ұнтағын майдалау станогы, фрезалар мен құрал-саймандарды, сондай-ақ көптеген басқа кескіш құралдарды қайрау үшін қолданылады. Бұл өте әмбебап машина, ол әртүрлі ұнтақтау операцияларын жүзеге асыруға мүмкіндік береді: беттік, цилиндрлік немесе күрделі пішіндерді жасау. Суретте қолмен басқарылатын құрылғы көрсетілген, бірақ процестің күрделілігіне байланысты жоғары автоматтандырылған компьютерлік сандық басқару (CNC) машиналары көбірек таралған. Бұл машинаны пайдалану (әсіресе қолмен басқарылатын түрін) жоғары деңгейдегі шеберлікті қажет етеді. Екі негізгі қажетті дағды – ұнтақтау дөңгелегі мен кесілетін металл арасындағы байланысты түсіну және құралдың геометриясын білу. Суретте көрсетілген құрылғы – қолданылатын көптеген комбинациялардың тек бірі ғана. Кескіштердің пішіндері мен түрлерінің кең ауқымы пайдалануда икемділікті талап етеді. Цилиндрлік ұнтақтау операцияларын немесе күрделі бұрыштарды ұнтақтауға мүмкіндік беретін арнайы бекіткіштер ұсынылады. Суретте көрсетілген тіреуіш үш жазықтықта айналуға қабілетті. Үстел бойлық және көлденең бағытта жылжиды, ал станоктың басы айналуға және көлденең жазықтықта реттелуге болады, бұл бірінші суретте жақсы көрініп тұр. Бұл икемділік түрлі кескіштерге қажетті маңызды аралық бұрыштарға қол жеткізуге мүмкіндік береді.

CNC құрал және кескіш ұнтақтағыш

Бүгінгі құрал және кескіш ұнтақтау машинасы әдетте 5 білікті CNC станогы болып табылады, ол ұңғы ұнтақтарын, бұрғыларды, қадамдық құралдарды және т.б. өндіреді, бұл металл кесу және ағаш өңдеу салаларында кеңінен қолданылады. Қазіргі заманғы CNC құрал және кескіш ұнтақтау машиналары өнімділікті арттырады, әдетте автоматты құралдарды жүктеу және бірнеше ұнтақтау дөңгелектерін қолдау мүмкіндіктерін ұсынады. Жоғары деңгейдегі автоматтандыру, сондай-ақ станокта автоматты өлшеу және компенсация жүйесі, ұзақ мерзімді автономды өндіріске мүмкіндік береді. Нақты процесті конфигурациялау және тиісті құралдарды қолдану арқылы тіпті ең күрделі бөлшектерде 5 микрометрден (0.0002") төмен толеранстылыққа тұрақты түрде қол жеткізуге болады. Өндірістен басқа, сенсорлық зонд немесе лазер технологиясын қолдана отырып, станокта өлшеу кесу құралдарын жаңартуға мүмкіндік береді. Қалыпты пайдалану кезінде кесу жиектері тозығып немесе сызады. Кесу құралдарының геометриялық ерекшеліктері CNC құрал ұнтақтау станогында автоматты түрде өлшеніп, кесу беттерін оңтайлы жағдайға қайтаруға болады. Бағдарламалық жасақтаманың маңызды жетістіктері CNC құрал және кескіш ұнтақтау машиналарынң көптеген салаларда қолданылуына мүмкіндік берді. Жаңартылған CNC ұнтақтау машиналарында геометриялық тұрғыдан күрделі бөлшектерді параметрлік түрде немесе үшінші тараптың CAD/CAM бағдарламалық жасақтамасын пайдалану арқылы жобалауға мүмкіндік беретін күрделі бағдарламалық жасақтама бар. Бүкіл ұнтақтау процесінің және дайын бөлшектің 3D симуляциясы, сондай-ақ кез келген ықтимал механикалық соқтығыстарды анықтау және өндіріс уақытын есептеу мүмкін. Мұндай мүмкіндіктер бөлшектерді жобалауға және тексеруге, сондай-ақ өндіріс процесін толығымен бағдарламалық ортада оңтайландыруға мүмкіндік береді. Құрал және кескіш ұнтақтау машиналарын дәлдік машиналарын жасауға бейімделуге болады. Осы мақсаттар үшін қолданылатын машина көбінесе CNC ұнтақтау жүйесі деп аталады. CNC ұнтақтау жүйелері кеңінен әуе-ғарыш, медициналық, автомобиль және басқа да салалар үшін бөлшектер өндіруде қолданылады. Өте қатты және экзотикалық материалдар қазіргі ұнтақтау жүйелері үшін көбінесе қиындық тудырмайды, ал көп осьті машиналар өте күрделі геометрияларды жасауға қабілетті.

Радиус ұнтағы

Радиуслы ұнтақтағыш (немесе радиуслы құрал ұнтақтағыш) – ең күрделі құрал пішіндерін ұнтақтауға арналған арнайы ұнтақтағыш. Ол CNC құрал және кескіш ұнтақтағыштарының тарихи алдағысы болып табылады. CNC ұнтақтағыш сияқты, оны шар тәрізді беттерді ұнтақтау қажет болған басқа да жұмыстар үшін де пайдалануға болады. Құралдың өзі үш бөліктен тұрады: ұнтақтағыш басы, жұмыс үстелі және бекіткіш. Ұнтақтағыш басы үш дәрежелі қозғалысқа ие: тік қозғалыс, дайындамаға ену және еңіс. Бұл параметрлер әдетте статикалық түрде орнатылады және операциялар кезінде өзгеріссіз қалады. Жұмыс үстелі – радиалды бекіткіште орнатылған, Т-тәрізді ойықтары бар X осінің үстелі. X осін радиус үстелінің үстіне орнату, керісінше емес, күрделі және дәл радиусты ұнтақтауға мүмкіндік береді. Бекіткіштер ойықты үстелге орнатуға болатын кез келген құрылғы болуы мүмкін, бірақ көбінесе колет немесе патрон қолданылады, ол дәл тереңдікті орнатуға және фрезаны кескілеп қайталауға мүмкіндік беретін жеке Y қозғалысына ие. Бұл ұнтақтағыштарда қолданылатын киімдер әдетте өте қымбат болады және ұнтақтау дөңгелегін белгілі бір радиус бойынша өңдей алады.

D-биттік ұнтақ

D биті (Фридрих Деккельдің атымен, бастапқы өндірушінің таңбасы) – пантографтық фрезерлеу машиналары үшін бір жапырақты кескіштер жасауға арналған құрал-саймандарды ұнтақтау станогы. Пантографтар – қалыптау процесінде қолданылатын матрицаларға ойыстар жасау үшін қолданылатын фрезерлеу машиналарының бір түрі; олар көбінесе ескірген және қазіргі заманғы өнеркәсіпте CNC өңдеу орталықтарымен алмастырылған. Қосымша ұстағыштарды пайдалану арқылы, бір жапырақты ұнтақтау мүмкіндігін токарлық кескіштерді ұнтақтауға, сондай-ақ бұрғылау биттерінің немесе ұштық фрезерлердің ұштарындағы қарапайым көп қырлы профильдерді жасауға да қолдануға болады. Бұл станок кейде "әмбебап кескіш ұнтақтағыш" деп жарнамаланады, бірақ "әмбебап" термині тек қол жетімді күрделі бұрыштардың диапазонына қатысты, станоктың барлық құралдарды қайрауға қабілетті екендігіне емес. Станок стандартты профильдегі бұрғылау биттерін қайрауға немесе дөңгелек немесе спиральді профильдерді жасауға қабілетсіз.