Кіріспе

Панабо қаласы (; ), Филиппиннің Давао-дель-Норте провинциясындағы 3-ші сыныпты құрамдас қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 209 230 адамды құрайды. Панабо, Давао қаласымен шектесетін болғандықтан, Давао метрополиялық аймағының бір бөлігі болып табылады. Панабо қалалық әкімдігі Давао қаласымен шекарасынан шамамен 2,23 километр қашықтықта орналасқан. Этимология
Панабо атауы "pana sa boboy" фразасынан шыққан, мұнда "pana" сөзі "жебе" дегенді білдіреді – бұл жердің түпкілікті тұрғындары, айта тайпасы, жабайы жануарларды аулау үшін қолданған құрал. 1900 жылдардың басында Висая және Лусон аралдарынан келген қоныс аударушылар мен пионерлер аймақта жаңа өмір іздеп, осы жерге ағыла бастады. Қоныс аударушылардың алғашқы тобы қазіргі қаланың орталық бөлігіне келгенде, мұнда дамыған қауымдастық бар екенін анықтады және оны "Табоан", яғни сауда орталығы деп атады. Аймаққа қоныс аударушылардың көптеп келуінен шеттетілген сезімге тоналған айта тайпасы батысқа қарай, шеткері аймақтарға көшіп кетті, осылайша қоныс аударушылардың халықтың басым бөлігін құрауына мүмкіндік берді. Жаңа қоныс аударушылар осы жерді Панабо деп атады, атау айта тайпасының әрдайым қолданатын садақ пен жебесінен алынған. Панабо, сол кезде Магугпо деп аталған Тагум ауылының бір бөлігі болған, 1949 жылдың 19 шілдесінде Президент Мануэль А. Роксастың №236 Президенттік жарлығымен қала мәртебесін алды. Тагум ауылшаруашылық дамыту компаниясы, кеңінен TADECO деп танылатын, 1950 жылдың 20 желтоқсанында Панабода құрылды. Бұл әлемдегі ең ірі Кавендиш бананы плантациясының пайда болуы болды, ол жұмыс іздеген жергілікті тұрғындарды жаппай жұмысқа қабылдады және қаланың бұрын-соңды болмаған өсуінің бастамасы болды, себебі висайлық көшіп келушілердің одан да көп тобы плантацияның жұмыс күшіне қосылуға құштар болды. TADECO үшін банан ағаштарына орын ашу үшін орманның кең аумақтары кесілді. TADECO құрылғаннан бері ондаған жылдар өткен сайын Панабо қаласы экономикалық және демографиялық тұрғыдан өсті, көптеген кәсіпорындар жергілікті жерде құрылды, содан кейін қала мәртебесіне ие болуына жағдай жасалды.

Қалалық аудан

Панабоның жергілікті басқару бірлігі 9015-ші Республика заңымен Давао-дель-Норте облысының құрамына кіретін қала болып құрылды және 2001 жылдың 31 наурызында өткен референдумда тұрғындармен бекітілді. Алайда, оның муниципалдық корпорация ретіндегі ресми мәртебесі жаңа шенеуніктер тағайындалғаннан кейін күшіне енді.

География

Панабо қаласының жалпы жер аумағы 251,23 км² құрайды. Ол шығысынан Давао шығанағының жағалауымен, батысынан және оңтүстігінен Давао қаласымен, ал солтүстігінен Давао-дель-Норте облысының бірқатар муниципалитеттерімен шектеседі. Қаланың батыс бөлігінде төбелер орналасқан, ал қалған бөлігі жазық далалармен ерекшеленеді.

Экономика

Агроөнеркәсіптік қала болғандықтан, Панабо қаланың ішінде кеңінен орналасқан көптеген банан плантацияларының арқасында "Филиппиннің банан астанасы" деп белгілі. Шындығында, Панабода Тагум ауыл шаруашылығын дамыту компаниясының (TADECO) меншігіндегі әлемдегі ең ірі банан плантациясы бар, ол шамамен 6900 гектар банан егістіктерін алып жатыр және жыл сайын экспорттық сапалы бананның миллиондаған қораптарын өндіреді. Қаланың өзі жерінің 40 пайызын, яғни шамамен 10 000 гектарды экспорттық сапалы Кавендиш бананын өсіруге пайдаланады. Осылайша, банан өсіру және экспорттау қаланың басты экономикалық қызметі болып табылады.

Инфрақұрылым

Қалада екі жеке меншік порты бар, олар банан, манго, папайя және ананас сияқты әртүрлі жемістерді Жапония, Оңтүстік Корея, Қытай және Таяу Шығыс пен Еуропалық Одақ елдеріне экспорттауға мүмкіндік берді. Қоғамдық инфрақұрылымға әлемдік деңгейдегі суретші Кублай Миллан салған ерекше банан нысаналы су тасқыны кіреді. Қалалық әкімдіктің қасында орналасқан Панабо көп мақсатты кооперативтік туризм гимназиясы да қоғамдық инфрақұрылым болып табылады. Гимназия шамамен он мың адамды қабылдайды, сонымен қатар Филиппин баскетбол қауымдастығының ойын өткізілетін алаңы ретінде және қала үшін концерттер өткізу орны ретінде қызмет етеді.

Көлік

Панабо 6 қатарлы Махарлика тас жолымен байланыстырылған және TADECO банан плантациясына, сондай-ақ Давао-дель-Норте облысының басқа аймақтарына және Давао қаласының ең солтүстік бөліктеріне қатынайтын тас жолдар торабы болып табылады. Қала ішіндегі негізгі көлік құралдары – мототакси және джипнилер, ал жолаушылар автобустары мен қоғамдық микроавтобустар қала ішінде және одан тыс жерлерге қатынайтын қатынастарды қамтамасыз етеді.