Эйнар Эневольдсон: Американдық ұшқыш-сынаушының өмірі мен еңбектері
Einar Enevoldson
Эйнар К. Эневольдсон (1932-2021) – NASA-ның тәжірибелі ұшқышы, Perlan жобасының директоры. Ұшқыш, инженер, зерттеуші ретіндегі еңбектері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық сынақ ұшқышы (1932–2021)
American test pilot (1932–2021)
Эйнар К. Эневольдсон (15 маусым 1932, Сиэтл, Вашингтон – 14 сәуір 2021) – «Перлан» жобасының директоры. 1968 жылдан 1986 жылға дейін ол Калифорния штатының Эдвардс қаласындағы НАСА-ның Хью Л. Драйден ұшу зерттеу орталығында азаматтық зерттеуші ұшқышы болып жұмыс істеді. Ол тәжірибелік қанаттар, қозғалтқыштар және цифрлық компьютерлік ұшуды басқару жүйелері сияқты көптеген зерттеу бағдарламаларына қатысты.
Einar K. Enevoldson (June 15, 1932, in Seattle, WashingtonApril 14, 2021) was the director of the Perlan Project. He was a civilian research pilot for NASA's Hugh L. Dryden Flight Research Center, Edwards, California, from 1968 until 1986. He was involved in many research programs, including those with experimental wings, propulsion and digital computer flight control systems.
Мансап
Эневольдсон бірнеше колледжге оқуға түсті. 1963 жылы Вайоминг университетінен механикалық инженерлік және әуе-ғарыш инженериясы бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін алды. Ол АҚШ Әуе күштерінде реактивтік истребитель ұшқышы болды, ал Корольдік Әуе күштерінде алмасу офицері ретінде Англияның Гэмпшир графтығындағы Фарнборо қаласындағы Империялық сынақ ұшқыштары мектебінде оқыды. Бітіргеннен кейін 1966 жылдан 1967 жылға дейін Боскомб Даунда Hawker Hunter, English Electric Lightning және Gloster Javelin британдық истребительдерін сынақтан өткізуші ретінде қызмет етті. 1959 жылы Эневольдсон Lockheed F-104 Starfighter ұшағындағы рекордтық ұшулары үшін АҚШ Әуе күштерінің Ерекше ұшу кресімен марапатталды. 1974 жылы F-111 Суперкритикалық қанат бағдарламасы және F-15 қашықтан басқарылатын зерттеу машинасы жобаларындағы NASA жобалық ұшқышы ретіндегі үлесі үшін NASA-ның Ерекше қызмет медалімен марапатталды. 1980 жылы F-14 ұшағының тоқтау және айналуға төзімділігін сынау жобасындағы жұмысы үшін тағы бір NASA Ерекше қызмет медалімен марапатталды. 1986 жылы NASA-дан зейнеткерлікке шығып, 1988 жылы Германияның Миндельхайм қаласында Grob Egrett ұшағының бас сынақ ұшқышы лауазымына орналасты. Egrett – неміс әуе күштері үшін жоғары биіктіктегі барлау ұшағы. 1988 жылы Эневольдсон Egrett прототипімен барлық турбовинтті ұшақтар арасында абсолюттік биіктік және жылдам көтерілу рекордтарын орнатты. 1989 жылы Берлин қабырғасының құлауынан кейін Egrett жобасына деген қажеттілік азайды және 6 ұшақ салынғаннан кейін жоба тоқтатылды. Кейіннен ол Grob Strato 2C ұшағының сынақ ұшқышы болды. Бұл екі ұшқыш, екі ғалым және 80 000 фут (24 384 м) биіктікке 8 сағатқа немесе 60 000 фут (18 288 м) биіктікке 60 сағатқа ғылыми құралдарды тасымалдауға арналған, жоғары жетілген, толығымен карбоннан жасалған, өте жоғары биіктіктегі винтті ұшақ болды. 29-шы және соңғы рейсінде Эневольдсон 60 700 футтан (18 501 м) астам биіктікке көтерілді, бұл барлық винтті ұшақтар арасындағы ресми биіктік рекордын 5 000 футтан (1524 м) асырды. Неміс аэроғарыш орталығы (DLR) ұшақты миссияға дайын ету үшін қажетті соңғы модификациялардың құнына байланысты жобаны тоқтатты. Эневольдсон ұшқан NASA ұшақтарының арасында F-111, F-14, F-8 Digital Fly By Wire және Суперкритикалық қанат, YF-12A, көлбеу қанатты AD-1, басқарылатын терең тоқтау желкенді ұшағы, F-15-тің кіші масштабты қашықтан басқарылатын айналу зерттеу машинасы және X-24B көтергіш корпусы болды. Ол ұшқан қысымды костюмдердің арасында US MC-4, US A/P22S-6, US S-1000, US 1030/1034, Ұлыбританияның қысымды желеті және Тейлор шлемі, ресейлік KK0-15, P маскасы бар Ұлыбританияның қысымды желетісінің АҚШ-тағы көшірмесі бар. Эневольдсон жоғары биіктіктегі сынақтарға мамандануды жоспарламағанын, бірақ ұзақ мансабында ол осы саладағы кез келген адамнан гөрі көбірек тәжірибе жинағанын айтты. Ол 14 түрлі реактивтік ұшақ, бір турбовинтті ұшақ (рекордтық биіктік), бір поршендік қозғалтқышты ұшақ (рекордтық биіктіктен 5000 фут (1524 м) жоғары), бір желкенді ұшақ (рекордтық биіктік) және бір ракеталық ұшақ (көрінетін ұшулар) ұшақтарымен 50 000 футтан (15 240 м) астам биіктікте ұшқан. Ол сондай-ақ F-104 ұшағында бірнеше жылдам көтерілу рекордтарын орнатқан (3, 6, 9, 12, 15, 20, 25 км), бірақ олар кейін бұзылған. Сонымен қатар, ол рекордтық ұшулар арасындағы ең ұзақ уақыт аралығының рекордын ұстауы мүмкін – 48 жыл.
Enevoldson attended several colleges. He received his B. S. degree in Mechanical Engineering and his M. S. degree in Aeronautical Engineering from the University of Wyoming in 1963. He was a jet fighter pilot in the United States Air Force, and as an exchange officer with the Royal Air Force attended the Empire Test Pilot's School in Farnborough, Hampshire, England. Following graduation, he served at Boscombe Down as a test pilot on the Hawker Hunter, English Electric Lightning, and Gloster Javelin British fighter aircraft from 1966 to 1967. Enevoldson was awarded the USAF Distinguished Flying Cross in 1959 for his record flights in a Lockheed F 104 Starfighter. In 1974 he was awarded the NASA Exceptional Service Medal, for his contributions as NASA Project Pilot on the F 111 Supercritical Wing Program and on the F 15 Remotely Piloted Research Vehicle. In 1980 he was awarded a second NASA Exceptional Service Medal for contributions as project pilot on F 14 stall and spin resistance tests. In 1986 he retired from NASA and accepted a full time position as the chief test pilot for the Grob Egrett in Mindelheim, Germany in 1988. The Egrett was a high altitude reconnaissance aircraft for the German Air Force. Enevoldson set the absolute altitude record for all turboprop aircraft in the prototype Egrett in 1988, as well as time to climb. With the fall of the Berlin Wall in 1989 the requirement for the Egrett diminished, and the project was cancelled after 6 aircraft had been built. Subsequently, he was the test pilot for the Grob Strato 2C. This was an extremely advanced, all carbon, very high altitude, propeller driven aircraft, built to carry two pilots, two scientists, and of scientific instruments to an altitude of 80,000 feet (24384 m) for 8 hours, or to 60,000 feet (18288 m) for 60 hours. On its 29th and final flight, Enevoldson reached an altitude of over 60,700 feet (18501 m), which exceeded the official altitude record for all propeller driven aircraft by over 5,000 feet (1524 m). The German Aerospace Research Center, DLR, cancelled the project due to the cost of proposed final modifications necessary to make the aircraft mission ready. Among the NASA aircraft that Enevoldson flew were the F 111, F 14, F 8 Digital Fly By Wire and Supercritical Wing, YF 12A, the oblique wing AD 1, Controlled Deep Stall Sailplane, sub scale F 15 remotely piloted spin research vehicle and the X 24B lifting body. Among the pressure suits in which he flew are the US MC 4, US A/P22S 6, US S 1000, US 1030/1034, UK pressure jerkin with Taylor helmet, the Russian KK0 15, the US copy of the UK pressure jerkin with P mask. Enevoldson said that he had never intended to specialize in high altitude testing, but over a long career he probably accumulated more diverse experience there than anyone. He flew above 50,000 feet (15240 m) in 14 different types of jet aircraft, one turboprop (record altitude), one reciprocating engine (5000 feet (1524 m) above record altitude), one sailplane (record altitude), and one rocket aircraft (glide flights). He also held several time to climb records in the F104 (3, 6, 9, 12, 15, 20, 25 km — which have since been broken). He may also hold the record for longest time between record flights — 48 years.
Перлан жобасы
Германияда DLR-де жұмыс істеген кезінде ол Перлан жобасының метеорологиялық негізін жасады. Теория, қысқаша айтқанда, стратосфералық полярлық түн ағысы мен полярлық ағыстың тау кедергісінің үстінде кездесуі, Элиассен-Палм теоремасына сәйкес, тропопауза арқылы тұрған тау толқындарын күшейтуге қажетті жағдайларды тудырады. Enevoldson жобаны қаржыландыру іздеуді бастады. Ұшқыш және кәсіпкер Стив Фоссет досы Барон Хилтоннан бұл туралы естіген соң, жобаға ынталы түрде демеуші болып қосылды. NASA және USAF толық қысымды костюмдерін пайдаланып, Фоссет пен Эневольдсон планерлік ұшақтың абсолюттік биіктік бойынша әлемдік рекордын – 50,724 фут (15461 метр) орнатты. Олар Аргентинаның Патагонияның оңтүстігіндегі Эль-Калафатеден, Анд тауларының үстінен, стратосфералық полярлық түн ағысының жел аймағында ұшты. Enevoldson "Перлан II" жобасының ұшқышы болып таңдалды.
While working in Germany with the DLR he developed the meteorological basis for the Perlan Project. The theory, briefly, posits that the coincidence of the stratospheric polar night jet and the polar jet stream, when occurring over a mountain barrier, creates the necessary conditions for the amplification of standing mountain waves through the tropopause, in accordance with the Eliassen Palm theorem. Enevoldson initiated a search for funding for the project. When balloonist and adventurer Steve Fossett heard about it from his friend Barron Hilton, Fossett enthusiastically joined the project as its sponsor. Using NASA and USAF full pressure suits Fossett and Enevoldson set the world sailplane absolute altitude record of 50,724 feet (15461 m), flying from El Calafate in the south of Argentine Patagonia, above the Andes mountains in the wind field of the stratospheric polar night jet. Enevoldson was chosen to be the pilot for the Perlan II follow up project aircraft.