Кіріспе

Француз кәсіпкері және саяси кеңесші Паскаль Лами (8 сәуір 1947 жылы туған) – француз саяси кеңесшісі және кәсіпкер. Ол 2005 жылдың 1 қыркүйегінен 2013 жылдың 1 қыркүйегіне дейін, 8 жыл бойы Дүниежүзілік сауда ұйымының (ДСҰ) бас директоры болды. 2009 жылдың сәуірінде ДСҰ мүшелері Ламиді 2009 жылдың 1 қыркүйегінен бастап екінші төрт жылдық мерзімге қайта тағайындады. Одан кейін оның орнын Роберто Азеведо басты. Паскаль Лами сонымен қатар 1999 жылдың 13 қыркүйегінен 2004 жылдың 22 қарашасына дейін 5 жыл бойы сауда жөніндегі Еуропалық комиссар болды, және трансатлантикалық European Horizons ой-пікірлер тобының кеңесшісі, сондай-ақ қазіргі уақытта Парижде орналасқан Notre Europe ой-пікірлер тобының құрметті президенті қызметін атқарады.

Ерте өмір

Париждің маңындағы Левальуа-Перреде туған Лами Sciences Po Paris, HEC және ÉNA оқу орындарында оқып, экономика саласындағы түлектердің арасында екінші орынды иеленді. Одан кейін ол мемлекеттік қызметке қабылданып, осы қызмет барысында Жак Делордың Экономика және қаржы министрі, ал Пьер Моройдың премьер-министрі болып қызмет атқару кезінде кеңесшісі болды. Лами 1969 жылдан бері Франция социалистік партиясының мүшесі.

Еуропалық комиссияның мүшесі

1979 жылы Паскаль Лами «Mayoux» комитетінің Бас хатшысы лауазымына тағайындалды. 1979-1981 жылдары ол Бас хатшының орынбасары, содан кейін Қазынашылық департаментінде Өнеркәсіптік құрылымдарды қайта құру жөніндегі Министрлер аралық комитетінің (CIASI) Бас хатшысы болып жұмыс істеді. 1981 жылы Паскаль Лами техникалық кеңесші, содан кейін 1982 жылдың маусым айында Экономика және қаржы министрлері кеңсесінің директорының орынбасары (Жак Делор) болды. Лами Бас хатшының орынбасары, содан кейін Қазынашылық департаментіндегі Өнеркәсіптік құрылымдарды қайта құру жөніндегі Министрлер аралық комитетінің (CIASI) Бас хатшысы қызметін атқарды. 1984 жылы Делор Еуропалық Комиссияның президенті болғанда, ол Ламиді өзімен бірге кабинет басшысы ретінде алып, 1994 жылы Делордың өкілеттігі аяқталғанға дейін осы қызметте ұстады. Ол қызмет еткен кезеңде Лами Берлемонттың аңдығы, жандарм және экзоцет деп танылды, себебі ол мемлекеттік қызметкерлерге, тіпті бас директорларға (департамент басшыларына) «не істеу керектігін нақты айтуға» әдеттенген, әйтпесе салдары ауыр болар еді. Ол Делордың кеңсесін «темір таяқпен» басқарған, оны ешкім айналып өте алмайтын немесе манипуляциялай алмайтын, ал оған тырысқандар «Еуропаның ең жағымсыз жерлеріне» жіберіліп, қуылған. Лами қысқа мерзімге «Crédit Lyonnais» банкінде жұмыс істеді. Екінші басшылық лауазымға көтеріліп, банкты қайта құру және жекешелендіру процесіне қатысты. 1999 жылы Еуропалық Комиссияға оралған Ламиді Комиссия президенті Романо Проди сауда жөніндегі Еуропалық комиссар етіп тағайындады. Лами комиссияның өкілеттігі аяқталған 2004 жылға дейін қызмет етті. Оның өз ведомствосындағы ықпалды шенеуніктерді басқару қабілеті ерекше атап өтілді. Ол қызмет еткен кезеңде Дүниежүзілік сауда ұйымында реформаларды жақтады және жаңа Доха раунды әлемдік сауда келіссөздерін ұсынып, оларға қолдау көрсетті.

ДСҰ бас директоры, 2005-2013

2005 жылдың 13 мамырында Лами Дүниежүзілік сауда ұйымының келесі бас директоры болып тағайындалды және 2005 жылдың 1 қыркүйегінде төрт жылдық мерзімге қызметке кірісті. Ол Еуропалық Одақ ұсынған кандидат еді және Уругвай азаматы Карлос Перес дель Кастильо мен Маврикий азаматы Джая Кришна Куттари сияқты үміткерлерді басып өтті. 2009 жылдың 30 сәуірінде Лами ДСҰ Бас Кеңесінде бір ауыздан мақұлдалып, 2009 жылдың 1 қыркүйегінен бастап төрт жылға екінші мерзімге қайта сайланды. Ол сонымен қатар ұйымның Сауда келіссөздері комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Лами ДСҰ-ның бесінші бас директоры болды. 2009 жылы Лами Дүниежүзілік банк тобының басқаруын жаңғырту жөніндегі жоғары деңгейдегі комиссия құрамында жұмыс істеді, бұл комиссия Эрнесто Зедильо басшылығымен Дүниежүзілік банк тобының басқаруын тәуелсіз сараптамадан өткізді.

Кейінгі мансап

2019 жылдан бері Лами Париж бейбітшілік форумының президенті қызметін атқарып келеді. Паскаль Лами – Прага Еуропалық саммитінің кеңесшілер кеңесінің мүшесі.

Жеке өмір

Лами үйленген және үш ұлы бар. Оның хоббилері – жүгіру мен велосипед тебу.

Таңдалған басылымдар

Лами, Паскаль. Женева консенсусы: сауданы баршаға пайдалы ету. Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 2013. Лами, Паскаль. Экономикалық саммит және Еуропалық қауымдастық. Бисселл мақаласы № 5. Торонто: Торонто университеті, Халықаралық зерттеулер орталығы, 1988.