Кіріспе
1964 жылы Бернард Рудофскийдің "Архитекторсыз архитектура: тектік архитектура емес архитектураға қысқаша кіріспе" кітабы – Бернард Рудофскийдің 1964 жылы жарық көрген Нью-Йорк МОМА-ның осы аттас көрмесіне негізделген еңбек. Ол халықтық архитектураның көркемдік, пайдалылық және мәдени байлығын көрсетеді.
Architecture Without Architects: A Short Introduction to Non Pedigreed Architecture is a book based on the NYC MoMA exhibition of the same name by Bernard Rudofsky originally published in 1964. It provides a demonstration of the artistic, functional, and cultural richness of vernacular architecture.
Бұрынғы зерттеулер
Рудофский көптен бері халық сәулетіне қызығушылық танытып келген. 1931 жылы ол грек Киклада аралдарындағы халықтық бетон сәулеті туралы диссертациясын аяқтады. Ол модернизм, әсіресе заманауи архитектура адамзаттың қажеттіліктерінен және сезімталдығынан алыс кеткеніне сенді.
MoMA көрмесі
Рудофский өте даулы Нью-Йорк MoMA көрмесі «Киімдер заманауи ма?» кураторы болғаннан кейін, онда Рудофский киімнің пайдалы еместігін, тіпті оның өте жасанды табиғаты адам ағзасына зиян келтіретінін дәлелдеген, ол «Сәулетшілерсіз сәулет» көрмесін жасады, ол MoMA-да 1964 жылдың 11 қарашасынан 1965 жылдың 7 ақпанына дейін жұмыс істеді. 200 ұлғайтылған қара-ақ фотосуретте ол әртүрлі сәулет нысандары, ландшафттар мен сәулетпен қатар немесе оның ішінде өмір сүретін адамдарды көрсетті. Кез келген мәтін немесе түсіндірмелерсіз, келушілер жергілікті құрылыс дәстүрлерін көрсететін суреттермен ғана танысты, бұл суреттер Нью-Йорк MoMA-ның Филип Джонсон 1932 жылғы танымал «Заманауи сәулет. Халықаралық көрмесі» арқылы насияттаған сәулеттік модернизм идеяларына қарама-қарсы болды. Көрмеге көп сын айтылса да, ол Нью-Йорк MoMA тарихындағы ең сәтті көрмелердің біріне айналды.