Кіріспе

Әскери музыкант

Барабан майоры немесе дала командирі – марш-оркестрдің, барабан және керней корпусының немесе сыбызғы тобының жетекшісі, әдетте топтың немесе корпустың алдында орналасады. Барабан майоры көбінесе оркестрдің немесе корпустың қалған бөлігіне қарағанда әсем киім киеді және ансамбльге команда беруге, оларды марш кезінде басқаруға, не ойнау керектігін, қашан ойнау керектігін, ойнаудың динамикасын немесе дыбыс деңгейін және қандай темпті ұстау керектігін түсіндіруге жауапты. Командалар ауызша, қол сигналдары арқылы, сыбызғымен, таяқшамен немесе машамен беріледі. Барабан майоры бүкіл топтың көруі үшін және уақытты ұстау үшін дирижерлік жасағанымен, ол уақты ұстау үшін орталық барабанның аяқтарына қарайды. Орталық барабан – барабан тобының жетекшісі және марш кезінде топты уақытында ұстап тұратын адам. Олар әдетте топтың жылдамдығын белгілеу үшін ойнайды, соққы береді және/немесе барабан соғады. Сонымен қатар, барабан майоры оркестр директоры мен оркестр арасындағы байланысшы болып табылады. Қысқасы, барабан майоры – таяқшаны немесе басқа да уақытты сақтау құралдарын, мысалы, дирижерлік жасау арқылы темпті ұстайтын жетекші. Барабан майоры топтың ұйымдастырылуы мен құрылымын сақтауға жауапты.

Кондуктор

Барабан жетекшілері ансамбльдің музыкасын жақсы біліп, оны тиісті түрде дирижерлік жасауға жауапты. Олар темпті ғана емес, физикалық төзімділікті ескере отырып немесе музыкалық стильге сәйкес қандай қимылдар орындау керектігін де білуі керек.

Үлгілер

Барабан шеберлерінің әрқайсысының дирижерлік стилі әртүрлі болуы мүмкін. Кейбіреулері жұмсақ, ал кейбіреулері қатаң болады. Ең көп қолданылатын үлгі "Төмен-ішке-сыртқа-жоғары" деп аталады. Үлгінің бірінші уақыты тік төмен және қалыпты болып көрсетіледі. Екінші уақыт төмен қарай жүріп, фокус нүктесінен кейін 45 градус бұрышпен ішке қарай бағады. Үшінші уақыт – қол бұрыштан фокус нүктесіне қайтып келіп, нүктеге тиіп, содан кейін сол 45 градус бұрышпен сыртқа қарай қозғалады. Соңғы, төртінші уақыт сыртқы бұрыштан фокус нүктесіне қайта оралады. Содан кейін процесс қайталанады. Барабан шеберлерінің жылдам темпте төзімділік пен айқындық үшін 1-ші және 3-ші уақыттарды баса көрсетіп, 2-ші және 4-ші уақыттарды азайту үшін кішірек, қарапайым үлгілерді қолдануы жиі кездеседі.

Темпіне бақылау жасау

Дирижерлік өнердің "қалыпқа келтірілуі" ондаған жылдар бойы өзгеріп келді. 1970-ші жылдарға дейін барабан майордың подиумда дыбыстық және визуалды темп беру үшін жоғары көтеріліп, марш жасауы жиі кездесетін. Бірақ барабан майорларға арналған платформалардың биіктігі артып, көріну мүмкіндігі жақсарған сайын, мұндай әрекет қауіпті және қажетсіз болып кетті. Қазіргі барабан майорлар өздерінің марш-орталықтарының және/немесе барабан корпустарының қажеттіліктеріне сай келетін түрлі дирижерлік үлгілер мен стильдерді қолданады.

Музыкаға көмек көрсету

Музыканы жаттап алудан бөлек (жоғары мектептердегі марш-орталықтары үшін әдетте алты мен тоғыз минут аралығында музыка болады, ал колледж бендтері мен барабан корпустарында одан да көп, тіпті он бір минуттан астам музыка болуы мүмкін), барабан майоры дұрыс бағыт беру және белгі беру үшін динамиканы да, тембрді де жаттап алуы керек, әсіресе барабан майорының өздігінен шешім қабылдауы мүмкін жағдайларда, мысалы, ритардандо немесе ферматада.

Орындаушы

Барабаншылар дәстүрлі шоу-топтар әлемінде аздап ерекше рөл атқарады. Көптеген жоғары оқу орындарының оркестрлерінде барабаншылар болады, олар далалық шоудың көрнекі бөлігінің маңызды құрамына кіреді. Корпус стиліндегі барабан майоры сияқты дирижерлік етпей, дәстүрлі барабан майоры көбінесе оркестрмен бірге алаңға шығады, уақытты сақтау және өзінің қимыл-қозғалыстарын көркейту үшін соқпақ немесе таяқ қолданады. Big Ten және HBCU оркестрлеріндегі барабан майорының рөлі ерекше маңызды. Олардың көпшілігі корпус стиліндегі барабан майоры сияқты көп дирижерлік жасамайды, бірақ оркестрді алаңға шығарады, көбінесе алдымен өзіндік шағын қойылым жасауға бірнеше секунд уақыт беріледі (көптеген мектептерде барабан майорының артқа мойын бұруы дәстүрлі саналады). Би кезінде олар көбінесе оркестрмен бірге қимылдайды. Дәстүрлі барабан майорының корпустық барабан майорына қарағанда көріністік рөлі басым болғандықтан, олардың саны көп, кейде бір оркестрге он барабан майорыға дейін жетеді.

Басшы

Барабан майоры – басшылық, оқыту және ұжымдық өкілдік позициясы, бірақ көбінесе әкімшілік міндеттерге жатпайды. Ойын оркестрінің немесе корпустың директоры әкімшілік жауапкершілікті өз мойнына алады. Ойын оркестрінің директоры болмаған жағдайда, барабан майоры көбінесе директордың немесе оқытушының құқығын иеленеді және оркестрге толық басшылық етеді.

Жабдық

Барабан шеберлері өз қызметтерін жақсырақ атқару үшін бірнеше арнайы құралдарды пайдаланады. Оларға үскірік, сопақ немесе таяқ, формасы және трибуна(лар) кіреді.

Униформа

Британдық және еуропалық дәстүрде барабан майоры әдетте топтың қалған бөлігі сияқты бірдей киім киеді, бірақ оған диагональды лента қосылады. АҚШ-тағы марш-топтардың барабан майорлары көбінесе топтың қалған бөлігінен өзгеше киім киеді (ол шоуға арналған жеке киім немесе мектептің формасына немесе түстеріне негізделген арнайы киім болуы мүмкін) және бұл стандартты формаға енгізілген шағын өзгеріс болып табылады. Бұл иыққа қосымша әшекейлер, плащ, әртүрлі түсті қауырсындар немесе бас киімге тізбек сияқты қарапайым немесе арнайы кеуде бөлігі сияқты күрделі болуы мүмкін. Мұның мақсаты – барабан майорының алаңға шыққанда көзге түсуіне көмектесу және топ жетекшісіне ерекшелік беру. Кейбір жоғары сынып барабан майорлары басқаша форма кимейді, олар алаңдағы немесе шерудегі орнымен танылады. Бұл көбінесе директордың шешімімен жасалады және негізінен жоғары сыныптарда кездеседі.

Масса

Азаматтық духовой оркестрлер мен волынщиктер тобы әдетте марш кезінде сигналдар мен командалар беру үшін скипетрді пайдаланады. АҚШ-тағы марш-оркестрлер жартылай уақыттық шоуларға көбірек және парадтарға аз назар аудара бастағандықтан, жоғары мектептер мен колледждердің марш-оркестрлерінде скипетрді дәстүрлі түрде қолдану іріктеп қалды, оның орнына қол қимылдары, кейде дирижерлік таяқша немесе сыбызғы қолданылады.

Сабақ

Марш орындалмаса, барабан соққышы сахнадан дирижерлік таяқшаны қолданып, оркестрге жетекшілік ете алады.

АҚШ-тың марш оркестрлері

Барабан майоры АҚШ-та топтар мен барабан-керней корпустарын басқарады. Барабан-керней корпустары Еуропа мен Жапонияда кең таралған. АҚШ – жоғары мектептерде, колледждерде және университеттерде марш-оркестрлер мен барабан майоры болатын жалғыз ел. Бұл дәстүр, әрине, американдық марш музыкасынан туындаған – Джон Филип Соузаның (1854–1932 жж.) керемет әскери стильдегі музыкалық шығармаларынан шабыттанған. Барабан майоры негізгі түрде, жоспарланған өнернамаға сәйкес оркестрдің шеруін және/немесе ойнауын бастау үшін сыбызғы мен жездем (батон) немесе соққымен командалар береді. Бұл үшін, оркестр дұрыс аула сызықтарында басталып, аяқталуын қамтамасыз ету үшін, алаңда уақытты дұрыс бағдарлау қажет. Аталымынан көрініп тұрғандай, барабан майоры оркестрдің барабан бөлімін басқарады. Бірінші сыбызғы командалары естіледі, содан кейін барабанның үні, және одан соң музыка ауаға толады. Бұл көрермендерге қатты ұнайды. Барабан майоры әдетте, далалық командирдің құқығы мен жауапкершілігін көрсететін, әсем киім киеді. Биік бас киім, мысалы, бусби, көбінесе киімнің бөлігі болып табылады. Оркестрдің беделді жетекшісі көптеген адамдардың санасын және жүрегін жаулайды, олар барабан майорында өзінің бір бөлігін көреді. Марш-оркестрдің (орта мектеп және колледж) өнернамасы әдетте барабан майорының (барған майорларының) салютымен басталады. Салют қарапайым қол қимылынан бастап, оркестрдің көптеген мүшелерін қамтитын күрделі өнернамаға дейін болуы мүмкін. Салют – бұл дәстүрлі түрде жарыста төрешіліктің басталуы және оркестр өнернамасының аяқталуын білдіреді. Барабан майоры сондай-ақ оркестрдің назарын аударуға, бастауға және өнернаманы жүргізуге жауапты. Бұл үшін барабан майоры сыбызғы, дауыс немесе қол командаларын қолданады. Бұл практика марш-оркестрдің әскери тарихына дейін жетеді. Марш-шеру (парад) далалық өнернама сияқты басталады. Көшедегі жағдайға байланысты, формациялар әдетте өзгермейді. Бағалау далалық өнернамаға ұқсас, бірақ барабан майорының өнернамасына арналған қосымша бөлім бар. Барабан майоры ашылу өнернамасы, салют өнернамасы, уақытты дұрыс бағдарлау, дауыс, сыбызғы және қол командалары, сондай-ақ оркестрдің жалпы басқаруы бойынша бағаланады. Көптеген топтарда бір-үш барабан майорын кездестіру қалыпты жағдай. Кейбір топтарда барабан майоры өнернама кезінде барлық адамға орталық подиумнан жүргізу мүмкіндігін беру үшін орын ауыстырады. Кейде олар соло орындау сияқты басқа да міндеттерді орындайды, онда бір немесе екі оркестр жетекшісі барабан майоры өз солосын аяқтағанша оркестрді уақытша басқарады. Марш-оркестр немесе барабан корпусы барабан майоры (далалық дирижер) оркестрді немесе корпусты біріктіріп, өнернамалар мен жарыстар кезінде басқарады. Бұл барабан майоры орындаушы топтың кез келген бөлімінен – соққы аспаптардан, желді аспаптардан немесе түстік топтан шығуы мүмкін. Оларды музыкалық қабілеттері, көшбасшылық қасиеттері, мінез-құлқы және спортқа деген құштарлығы бойынша таңдайды. Барабан майоры – оркестрдің ең жоғары дәрежелі қатысушысы, одан кейін барабан тобының капитаны, күзет капитаны, шұңқыр капитаны, бөлім жетекшілері және оркестр офицерлері келеді. Fightin' Texas Aggie Band немесе Highty Tighties сияқты әскери топтарда барабан майоры – бұл орындаушылық міндеттерден басқа, алаңнан тыс оркестрдің тәртібі мен ұйымшылдығы үшін жауапты аға офицерлер. Олар көбінесе алаңнан тыс жерде де өздерінің жеке бірлігі ретінде оркестрге басшылық етеді және оларға дәрежесіне сәйкес қарастырылады. Бұл топтарда барабан майоры да алаңға шығады және көбінесе соққыларды қолданады. Киімдер дәстүрлі әскери стильде; сондықтан барабан майоры дәрежесі мен бөлім белгілерімен немесе киім үлгісінің ерекшеліктерімен ерекшеленеді. (Басқа топтардағы ұқсас киімдерге белбеулер, ерекше бас киімдер немесе әр түрлі түсті формалар кіруі мүмкін.) Мұны мысал ретінде қарастыруға болады.

Жоғары мектеп

Оркестрдің мөлшеріне байланысты, орта мектептердегі марш-оркестрлерде бірден төртке дейін барабан майоры болуы мүмкін, олар оркестрді дирижерлік етуге және басқаруға жауапты. Барабан майорлары көбінесе дәрежеленеді, сондықтан бас барабан майоры бүкіл қойылым бойында орталық позицияны иеленеді, немесе әр барабан майоры 50 ярд сызығында орналасқан платформада тұрып, "орталық" барабан майоры ретінде кезекпен шығады, ал қалған екеуі 30 ярд немесе 40 ярд сызықтарында орналасады. Басқа барабан майорлары эндзонаға жақын немесе оркестрдің арт жағына, кернеу маневрлері үшін орналастырылады. Оркестрдің мүшесі, егер оркестрдің қозғалысы алдыңғы немесе артқы жағынан қосымша барабан майорын қажет етсе немесе бас барабан майоры өнер көрсетсе, уақытша барабан майоры болып тағайындалуы мүмкін. Кейбір барабан майорлары басшылық қызметтерді атқарады, дирижерлік ете алады, бірақ шеруді ұнатады. Бұл барабан майорлары тұрақты барабан майорларының (әдетте оркестрдің ересек мүшелері) қойылымға қатыса алмаған жағдайында ауыстырушы ретінде қызмет етеді, бірақ дирижерлік дағдыларын жаттықтыруды жалғастырады. Аймаққа байланысты, далалық дирижерлікті оркестр директоры жүзеге асыруы мүмкін, бұл барабан майорына оркестрдің қалған бөлігімен бірге шеру арқылы қойылымда маңызды рөл атқаруға мүмкіндік береді.

Іріктеу және байқаулар

Жоғары мектептердегі барабан тобының жетекшісін тағайындау процесі мектептен мектепке өзгеше болуы мүмкін, алайда кімді таңдау директордың қалауына байланысты екені анық, және бұл әдетте үміткерлердің дирижерлік шеберлігін, командаларды дұрыс беру және орындау қабілетін көрсетуі қажетті аудиция арқылы жүзеге асырылады. Сондай-ақ, олар қандай лидер екенін және топқа қандай үлес қоса алатынын көрсететін сұрақтарға жауап беруі керек. Мұндай жағдайларда директор, бұл шешімді қабылдауға көмектесу үшін, өткен маусымның жетекшісінің бірін аудицияға қатысуға шақыруы мүмкін (әдетте бұл мүмкіндік бас жетекшіге ұсынылады). Сонымен қатар, барабан тобының жетекшісі болу мүмкіндігі барлық мүшеге берілмейді, себебі үміткер алдымен секция жетекшісі, капитан немесе офицер болып қызмет етуі қажет болуы мүмкін. Басқа жағдайда, бұл мүмкіндік тек жоғары сыныптардың (11-12 сынып) оқушыларына ғана ашық болуы мүмкін.

Оқыту

Барабан майорының дағдыларын үйрету жолдары, оның үй бағдарламасының мүмкіндіктеріне және барабан майорының өзінің тәжірибесіне байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Көптеген мектептерде оркестр директоры барабан майорына жеке дирижерлік және басшылықты үйретуден бас тартады (өйткені оркестр директорының жұмысын жеңілдету – барабан майорының міндеті саналады). Көптеген барабан майорлары өз тобын басқаруды және дирижерлік өнерді үйрену үшін барабан майорлары лагерьлеріне қатысады. Барабан майорлық, көбінесе басшылық жауапкершілік ретінде қарастырылады, оны толығымен үйрету мүмкін емес, ал лауазымға таңдалған адам осы жауапкершілікті қабылдауға дайын (немесе дайын болуға ең жақын). Жақсы барабан майор болуды бір адамға толығымен үйрету немесе даярлау мүмкін емес. Джордж Н. Паркс атындағы Барабан майор академиясы (ДМА) – жоғары сынып оқушылары үшін бүкіл ел бойынша жазғы лагерь. Ол 1978 жылы Джордж Н. Паркспен құрылған. Drum Major Academy Америка Құрама Штаттарының әртүрлі аймақтарында өткізіледі, 2010 жылға қарай академия жыл сайын 3000-ға дейін студенттерді тартты. ДМА студенттерге алдағы маусымдарға дайындық ретінде шеру, дирижерлік және басшылық бойынша жаттығулар ұсынады. Паркс, барабан майорлық бойынша ұлттық саяхатшы саналатын, 2010 жылдың қыркүйегінде қайтыс болғанға дейін осы лагерьлердің көпшілігін жеке басқарды. Смит Уолбридж клиникасы (SWC) 1952 жылдан бері Барабан майор клиникасын ұсынады және ол елдегі алғашқы барабан майор лагері екенін мәлімдейді. Клиникада барабан майорлығының үш стилі оқытылады: дәстүрлі, корпустық және мацет. Басқа оқу әдістеріне үш деңгейлі дирижерлік, үш деңгейлі шоумендік, жаттығу дизайнының негіздері, ауызша командалар, бейнежазбаларды пайдаланып күнделікті жеке бағалаулар, басшылықты оқыту, ноталарды зерттеу, жаттығуларды оқыту және жетілдіру, бірнеше барабан майорларына көмек көрсету, салют және мацет жатады. Клиника жыл сайын Иллинойс штатының Чарльстон қаласындағы Шығыс Иллинойс университетінің кампусында өткізіледі.

Танымал мәдениетте

Қасиетті доктор Мартин Лютер Кинг өзінің танымал "Барабан майорының инстинкті" уағызында өзімшілдік, тұтынушылық, қарақшылық және махаббат туралы сөйлесу үшін барабан майорының рөлін пайдаланды. Ол білім беру, дін және тіпті жарнама салаларында қолданылып келеді.