Кіріспе

Сингапурдың Орталық аймағындағы Рохор жоспарлау аймағының ішіндегі аудан.

Кампонг Глам (малай: Kampung Gelam; Jawi: کامڤوڠ ڬلم; Тамил: கம்போங் கிளாம்) – Сингапурдың этникалық аймағы және ауданы. Ол Сингапур өзенінің солтүстігінде, Малай мұсылман кварталы ретінде танымал Рохор жоспарлау аймағында орналасқан.

Тарих

Бұл аймақтың атауы малай тілінде "гелам" деп аталатын Melaleuca түріндегі ағаштан шыққан деп саналады. "Кампонг" (қазіргі заманғы "кампунг" деп жазылады) жай ғана "ауыл" дегенді білдіреді. 1819 жылы британдықтардың отарлауына дейін бұл аймақта Сингапурдың малай аристократиясы тұрған. 1819 жылы Британдық Шығыс Үндістан компаниясы, Жохор сұлтаны Хусейн Шах және Темменггонг Абдул Рахман арасындағы келісімге қол қойылғаннан кейін бұл жер маңыздырақ болып, халқы көбейді. Осы келісім бойынша компанияға Сингапурда сауда пост ашу құқығы берілді. Колонияның алғашқы жылдарында, 1822 жылғы Раффлз жоспары бойынша, елді мекен Еуропалық қала, қытай, Чулия, араб және Бугис кампонгтарын қамтитын түрлі этникалық топтарға бөлінді. Кампонг Глам сұлтан мен оның отбасысы, сондай-ақ көптеген саудагерлер болған малай және араб қауымдарына арналды. Ол сол кездегі Еуропалық қаладан шығысқа қарай орналасқан. Темменггонг пен оның ізбасарлары Телок Блангаға қоныстанса, Сұлтан Хусейн, оның отбасы мен ізбасарлары Кампонг Гламға қоныстанды. Келісім бойынша сұлтанға Кампонг Гламда тұруға үлкен жерлер берілді. Бұл жер малайлар мен Сингапурға көшіп келген басқа да мұсылман иммигранттарына, соның ішінде Малаккадан, Риау аралдарынан және Индонезияның Суматрасынан келгендерге бөлінді. Оған бавеанездер, банджарездер, қытайлар мен үндістер де кірді. XIX ғасырдың екінші жартысында Кампонг Гламда иммигранттар қауымдастығының қарқынды өсімі байқалды, бастапқыда Суматрадан, кейін Индонезия мен Малайяның басқа аймақтарынан келгендердің есебінен. Бұл Kampong Malacca, Kampong Java және Kampong Bugis сияқты әртүрлі кампонгтардың құрылуына әкелді. Бұл жерде араб саудагерлерінің шағын, бірақ табысты қауымы да болды. ХХ ғасырдың басында Кампонг Гламдағы коммерциялық белсенділік кеңейді, жаңа дүкен үйлер мен тұрғын үйлер салынды. Көп ұзамай малайлар мен арабтар ғана емес, қытайлар мен үндістер де бар көпұлтты қауым қалыптасты. Кейіннен коммерциялық қызметтің кеңеюі және Кампонг Гламдағы иммигранттардың көбеюіне байланысты арабтар Джу Чиат, Танглин және Букит Тунгал сияқты аймақтарға көшіп кетті (қазіргі Англо-қытай мектебінің (Баркер жолы) жанындағы Балморал жолы мен Шансери-Лейннің қиылысы жанындағы Дюнарн жолының бөлігі Тунгал жолы деп аталды). 1920 жылдардың басында көптеген малайлар Геланг Серай мен Кампонг Юностағы жаңа қоныстандыру аймақтарына көшіп кетті.

Қазіргі

Бүгінде Кампонг Глам жергілікті малай және мұсылман қауымымен тығыз байланысын сақтап, тарихына байланысты кейде "мұсылман кварталы" деп аталады. Мұсылман халқы Кампонг Гламда, әсіресе Буссора көшесінде маңызды үлесін құрайды. Аймақ мұсылмандық шаралардың орталығы болып табылады, ал Сұлтан мешіті Сингапур мұсылмандары үшін маңызды белемі және жиналатын орынға айналған. Кішкентай Үндістан мен Қытай ауданы сияқты Кампонг Глам да қайта жаңартылып, көркейтілді, бұрынғы түсі мен шаттығын қайтаруға қол жеткізілді. Хажи Lane, Arab Street, Бағдад Street және Bussorah Street көшелерінде сақталған дүкендер қатарын кездестіруге болады. Олардың көптеген жалдамалары дизайн және IT фирмалары, өнер галереялары, қолөнер және ескеқыстар дүкендері, тамақ беру қызметтері, кафелер, барлар мен мейрамханаларға берілді. Олар текстиль және кілем дүкендері, теміршілер, мұсылмандар қолданатын діни заттар сататын дүкендер сияқты дәстүрлі бизнестермен үйлеседі. Аймақта малайзиялық кофеханалар мен пештерден бастап, жоғары сапалы еуропалық тағамдарға дейін тамаша мейрамханалар да бар. 2006 жылдың 16 желтоқсанында Сұлтан қақпасындағы төрт дүкен 2145-те (SST) болған өрттен қирады. Екі дүкен бос болды, біреуі темірші шеберханасы, екіншісі аяқ киім шеберханасы еді. Өрт сөндірушілер өрттің шатыр арқылы таралуын тоқтатып, оны қоршап алды. Көзі куәгерлердің айтуынша, өрт темірші шеберханасының екінші қабатынан бастау алған. Бұл темірші дүкені – Сингапурдағы ең көне дүкендердің бірі, ол білім беру сапарлары үшін пайдаланылған. Бұл аймақтағы соңғы темірші шеберханасы. 2014 жылдың 20 маусымында Кампонг Гламды жандандыру және оны мәдени орталық ретінде дамыту мақсатында "Бір Кампонг Гелам" қауымдастығы құрылды. Осыдан кейін қауымдастық жақсырақ тұрақ жүйесін, жолдарды жабуды және Рамазан айын тойлауды ұйымдастырды.

Саяси тарих

1959 жылғы жалпы сайлаудан бастап Кампонг Глам өз алдына Кампонг Глам бір мүшелі сайлау округі болып құрылды, онда Парламент мүшесі (депутат) лауазымын 1988 жылға дейін бұрынғы вице-премьер С. Раджаратнам атқарды, содан кейін Лох Менг Се 2006 жылға дейін қызмет етті. Бірақ 1991 жылғы жалпы сайлаудан кейін Кампонг Глам бір мүшелі сайлау округі бірнеше көршілес округтермен бірге үлкен Кампонг Глам топтық өкілдігі сайлау округіне қосылды, ол бір ғана мерзімге ғана болды және үкіметтік «Халық әрекеті» партиясы сайлау күні-ақ орындарды жеңіп алды. Кейіннен 1997 жылғы жалпы сайлауда Кампонг Глам топтық өкілдігі сайлау округі таратылды және Кампонг Гламның сайлау бөлімі Кампонг Глам бір мүшелі сайлау округіне қайта оралды, бұл 2001 жылғы жалпы сайлауға дейін сақталды, онда сайлау шекараларын қайта белгілеу арқасында ол Джалан Бесар топтық өкілдігі сайлау округіне қосылды, оған қаланың орталық бөлігінің де бір бөлігі кіреді. Лох 2006 жылғы жалпы сайлауға дейін саясаттан кетті, ал қазіргі депутат – Денис Фуа, ол Джалан Бесар топтық өкілдігі сайлау округін ұсынады. 2011 жылғы жалпы сайлауда Джалан Бесар топтық өкілдігі сайлау округі таратылды және жаңадан құрылған Мулмейн Калланг топтық өкілдігі сайлау округінің құрамына кірді; Эдвин Тонг содан бері басшылықты өз қолына алды. Бірақ 2015 жылы Джалан Бесар топтық өкілдігі сайлау округі қайта жаңартылды және Дениз Фуа мен доктор Якоб Ибрагим бүкіл топтық өкілдігі сайлау округінің басшылығын алды, ал Эдвин Тонг Marine Parade GRC-нің Joo Chiat бөліміне ауыстырылды.