Исе классының шайқас кемелері

Кіріспе

Дредноут соғыс кемелері класы

Исе класының соғыс кемелері (伊勢型戦艦) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық әскери-теңіз флоты (IJN) үшін салынған екі дредноут соғыс кемесі. Екі кеме де 1923 жылы болған Ұлы Канто жер сілкінісінен аман қалғандарға көмек жинақтарын жеткізді. Олар 1934–1937 жылдары броняларын және машиналарын жақсарту, сондай-ақ пагода мачта стиліндегі жаңа құрылыспен жаңғыртылды. Кейін олар Екінші қытай-жапон соғысында шағын рөл атқарды. Қымбат жөндеулерге қарамастан, Тынық мұхиты соғысының алдында екі кеме де ескірген деп есептелді және соғыстың алғашқы жылдарында айтарлықтай қатыспады. 1942 жылдың ортасында Мидуэй шайқасында IJN-нің көптеген ірі ұшақ тасымалдаушылары жойылғаннан кейін, олардың артқы бөлігіндегі артиллериялық мұнараларының орнына ұшу палубасы салынды, бұл оларға гидросамолеттардан тұратын әуе тобын пайдалануға мүмкіндік берді. Алайда, жеткілікті ұшақтар мен білікті ұшқыштардың болмауы салдарынан, олар ешқашан ұшақтарын жауынгерлік оқиғаларда қолданбады. Әуе тобын күтіп тұрған кезде, олар кейде жапондық базаларға әскерлер мен материалдарды тасымалдау үшін пайдаланылды. 1944 жылдың соңында олар Энгано мүйісіндегі шайқасқа қатысып, Лейтеге шабуыл жасауға қолдау көрсеткен американдық тасымалдаушылар флотын жағалаудан алшақтатты. Содан кейін екі кеме де Оңтүстік-Шығыс Азияға ауыстырылды; 1945 жылдың басында олар "Кита" операциясына қатысып, Жапонияға бензин және басқа да стратегиялық материалдарды тасымалдады. Кейін олар американдық авиациялық шабуылдар кезінде суға батып, резервке жіберілді. Соғыстан кейін 1946–1947 жылдары бұзылып жатысқан.

Өмірбаян

Исе класындағы линкорлардың дизайны халықаралық қарулану жарысымен және жапондық теңіз жоспарлаушыларының жапондық аумақтық суларда АҚШ Әскери-теңіз күштерін жеңуге жеткілікті күшті капиталдық кемелер флотын сақтау ниетімен қалыптасты. IJN линкорларының флоты 1905 жылы, орыс-жапон соғысының соңғы жылы, Цусима шайқасында Ресейдің Екінші және Үшінші Тынық мұхиты эскадрильяларын жоюмен сәтті аяқталды. Соның салдарынан Жапон империясы бірден Тынық мұхитындағы императорлық үстемдік үшін қалған екі қарсыласына – Ұлыбритания мен АҚШ-қа назар аударды. Сатоның теориясы бойынша, бұл қатынас Жапон императорлық теңіз күштеріне кез келген қақтығыста жапондық суларда АҚШ теңіз күштерін бір маңызды шайқаста жеңуге мүмкіндік береді. Осыдан "Сегіз-сегіз флот" бағдарламасы пайда болды, он алты капиталдық кемеден тұратын біріктірілген шайқас желісін дамыту мақсатында. 1906 жылы Корольдік теңіз күштерінің "Дредноут" кемесін құрылысы басталып, бәсекені күшейтіп, Жапонияның жоспарларын усложнитты. Он 305 мм зеңбірекпен қаруланған "Дредноут" барлық бұрынғы линкорларды салыстырмалы түрде ескіргендей етті. Келесі жылы жауынгерлік крейсердің құрылысы Жапонияның теңдестікке жету талпынысына тағы бір соққы болды. 1911 жылға дейін құрылған екі жаңа "Invincible" және екі броненосстық крейсер британдық әріптестерінен басым болғандықтан, "Сегіз-сегіз флот" бағдарламасы қайта іске қосылды. Жаңа "Сегіз-сегіз флот" бағдарламасы бойынша салынған алғашқы линкорлар – 1907 жылы тапсырыс берілген және 1908 жылы құрылысы басталған "Конго" классының екі дредноуты болды. 1910 жылы Теңіз күштері Diet-ке (парламентке) бағдарламаның барлығын бірден қаржыландыру туралы өтініш ұсынды. Экономикалық шектеулерге байланысты Diet тек төрт жауынгерлік крейсерді және "Фусо" классының бір линкорын мақұлдады. "Фусо" классының тағы үш кемесі ("Ямаширо", "Исе" және "Хюга") 1913 жылдың сәуір айында тапсырыс берілді. "Ямаширо" сол жылы құрылысы басталса, IJN "Исе" мен "Хюга" құрылысын жалғастыру үшін Diet 1914 жылдың шілдесінде кемелерге қосымша қаржы бекіткенге дейін қаржы жеткіліксіз болды.

The design of the Ise class battleships was shaped both by the ongoing international naval arms race and a desire among Japanese naval planners to maintain a fleet of capital ships powerful enough to defeat the United States Navy in an encounter in Japanese territorial waters. The IJN's fleet of battleships had proven highly successful in 1905, the last year of the Russo Japanese War, which culminated in the destruction of the Russian Second and Third Pacific Squadrons at the Battle of Tsushima. In the aftermath, the Japanese Empire immediately turned its focus to the two remaining rivals for imperial dominance in the Pacific Ocean: Britain and the United States. This ratio, Satō theorized, would enable the Imperial Japanese Navy to defeat the US Navy in one major battle in Japanese waters in any eventual conflict. This was the genesis of the Eight Eight Fleet Program, the development of a cohesive battle line of sixteen capital ships. The launch of in 1906 by the Royal Navy raised the stakes, and complicated Japan's plans. Displacing and armed with ten guns, Dreadnought rendered all existing battleships obsolete by comparison. The launch of the battlecruiser the following year was a further setback for Japan's quest for parity. When the two new s and two armoured cruisers, launched by 1911, were outclassed by their British counterparts, the Eight Eight Fleet Program was restarted. The first battleships built for the renewed Eight Eight Fleet Program were the two dreadnoughts of the , ordered in 1907 and laid down in 1908. In 1910, the Navy put forward a request to the Diet (parliament) to secure funding for the entirety of the program at once. Because of economic constraints, only four battlecruisers and a single battleship of the Fusō class were ultimately approved by the Diet. Three more Fusō class ships (Japanese battleship Yamashiro, Japanese battleship Ise, and Japanese battleship Hyūga) were approved and all three were ordered in April 1913. While Yamashiro was laid down later that year, the IJN lacked the funding to proceed with the construction of Ise and Hyūga until the Diet authorized additional funding for the ships in July 1914.

Дизайн және сипаттама

Фусоның құрылысының жоғары жылдамдығы, IJN қаржыландырудың босатылуын және шетелдік жаңалықтарды күткен кезде, IJN-ді Fusō класының дизайнын қайта қарастыруға мәжбүр етті. Кеме ортасындағы артиллериялық мұнаралардың орналасуы ең айқын кемшілік болды, себебі олар кеме ортасындағы оқ-дәрі қоймасын қорғауды қиындатып, атыс кезінде кеменің көп бөлігін артиллерияның жарылыс әсеріне ұшыратты. Тағы бір мәселе – жапондық теңізшілердің Fusō класындағы және одан бұрынғы үлгілерде қолмен жүктелетін қосалқы артиллерияда қолданылатын оқтармен жоғары атыс жылдамдығын сақтаудағы қиындықтары. Бұл мәселені шешу үшін IJN оқтың жылдамдығын арттыра отырып, оның салмағын өтеу үшін кішірек артиллерия жасады. Сондай-ақ, бұрынғы кемелердегі барбеттік броня тым жұқа екенін және жылдамдықты шамалы арттыру қажеттігіне келісті, бұл соңғы шетелдік кемелердің, мысалы, британдық және орыс кемелерінің жоғары жылдамдығын ішінара теңдестіруге мүмкіндік берді. Қаржылық себептерге байланысты, қуаттырақ қозғалтқыштарқа тапсырыс беру мүмкін болмады, сондықтан жаңа дизайн сәл ұзартылды және жылдамдықты арттыру үшін қазандықтар бөлмелері кеңейтілді. Бұл, экипаждың саны едәуір ұлғайғанына қарамастан, экипаждың тұру жағдайын нашарлатты, және теңіз тарихшысы Фукуи Шидзуо бұл кемелердегі жапондық капиталдық кемелердегі ең нашар тұру жағдайын байқады. Ақырғы жоба IJN-мен A 92 деп белгіленді. Кемелердің ұзындығы жалпы, ені және терең жүктемеде суға батуы. Олар қалыпты жүктемеде және терең жүктемеде ауысты, бұл алдыңғы кластан шамалы көп. Олардың экипажы 1360 офицер мен қатардағы теңізшілерден тұрды. Олардың метацентрлік биіктігі терең жүктемеде. 1930 жылдары кемелерді жаңғырту кезінде олардың алдыңғы суперструктуралары үш тіректік мачталарына бірнеше платформалар қосылып кеңейтілді. Екі кеме де су астынан қорғанысын жақсарту және қосымша броняның салмағын өтеу үшін торпедалық бөртпелермен жабдықталды. Бұған қоса, олардың кормалары ұзартылды. Бұл өзгерістер олардың жалпы ұзындығын, енін және суға батуын арттырды. Экипаж енді 1376 офицер мен қатардағы теңізшілерден тұрды. Әрбір қазандық көмір мен мұнай қоспасын тұтынатын, ал кемелерде көмір және отын майының қоймасы бар, бұл оларға Ise және Hyūga жылдамдығында 225 вольт қуатымен үш генератор және екі турбогенераторды қамтамасыз етті. 1930 жылдары жаңғырту кезінде әр кемедегі қазандықтар сегіз жаңа Кампон майымен жұмыс істейтін қазандықтармен ауыстырылды, олар бұрынғы кормалық қазандық бөлмесіне орнатылды, ал алдыңғы түтік алынып тасталды, бірақ 6-шы мұнараны оның тіреу құрылымын төмендетуге болмады. Артиллерияның кері серпіліс механизмі де гидравликалықтан пневматикалық жүйеге ауыстырылды, бұл негізгі артиллерияның жылдам атылуына мүмкіндік берді. Екінші дүниежүзілік соғыста артиллерия 91-ші типті бронебойғыш, капкалы оқтарды қолданды. Бұл оқтардың әрқайсысы салмағы және атылу жылдамдығы 20 градус бұрышпен. Сондай-ақ, жоғары жарылғыш оқ қолданылды, оның бастапқы жылдамдығы. 1930 жылдары әуе шабуылына қарсы қолдану үшін 3-ші типті арнайы Саншикидан жалынды шрапнель оғы жасалды. Кемелердің қосалқы артиллериясы 50 калибрлі 20-дан астам 3-ші типті артиллериядан тұрды. Олардың он сегізін қақпақ пен үстінен жасалған конструкциядағы казематтарға орнатты, ал қалған екісін олардың үстіндегі палубаға орнатты және оқ қалқандарымен қорғады. Олардың ең жоғары көтерілу бұрышы +20 градус болды, бұл оларға минутына 10 оқтан атылатын әрбір артиллерияны қамтамасыз етті. Ұшаққа қарсы қорғанысты төрт 40 калибрлі 3-жылдық типті 8 сантиметрлік артиллерия қамтамасыз етті. Бұл артиллериялар лицензия бойынша жасалынған британдық жылдам атылатын (QF) QF 12 фунттық артиллериялар болды. Жапондықтар оларды 8 см деп белгілеген, бірақ олардың нақты калибрі 76,2 мм болды. Кемелердің әрқайсысында әр жағында үш-үш торпеда түтігі орнатылған. Олар 12-ден 18-ге дейін 6-жылдық типті торпедаларды алып жүретін, олардың жарылғыш бөлігі. Олар үш диапазон және жылдамдық параметрлеріне ие болды: 20 тоғанда, 15 тоғанда немесе 10 тоғанда. 1931-1933 жылдары АА артиллериясы 40 калибрлі сегіз 89-шы типті қос мақсатты артиллериямен ауыстырылды, олар алдыңғы суперструктуралардың екі жағына төрт қос оқ атушы қондырғыға орнатылды. Жер бетіндегі нысаналарға оқ ату кезінде олардың қашықтығы; олардың ең жоғары биіктігі +90 градус бұрышпен. Олардың атыс жылдамдығы минутына 14 оққа дейін жететін, бірақ олардың тұрақты атыс жылдамдығы минутына сегіз оққа дейін жететін. Лицензия бойынша екі қос пистолет орнатылған Викерс екі фунттық жеңіл АА пистолеттері де қосылды. Бұл пистолеттердің ең жоғары көтерілу бұрышы +80 градус және атыс жылдамдығы минутына 200 оқ. Осы кезде жоғарғы палубадағы 14 см-лік екі артиллерия алынып тасталды. Бұл артиллериялардың тиімді қашықтығы және тиімді ең жоғары биіктігі 85 градус бұрышта. Оқтың ең жоғарғы тиімді атыс жылдамдығы 15 оқтық журналды жиі ауыстыру қажеттілігіне байланысты минутына 110-120 оқ арасында ғана болды. Бұған қоса, осы кезде кормадағы 14 см-лік екі артиллерия алынып тасталды және қалған артиллериялардың ең жоғары көтерілу бұрышы +30 градусқа дейін арттырылды. Мұнаралардың беткі жағында 203 мм және төбесінде 76 мм бронямен қорғалған. Каземат бронясы 152 мм қалыңдығында болды, ал барбеттердің бронясы жоспарланған 305 мм емес, 299 мм болды. Бақылау мұнарасының қабырғалары 305 мм қалыңдығында болды. Ise класы жапондық кемелердің бірегейі болып, оқ-дәрі қоймасын қауіпті жарылғыш заттан және торпедалық жарылыстардан сақтау үшін оқ қоймасынан жоғары орналастырды. Ұзын қашықтықтағы оқтардың қаупі 1916 жылғы Ютланд шайқасында үш британдық крейсердің қаза болғандағы жарылыстармен көрсетілгенше, бұрын бағаланбаған. Оқ-дәрі қоймаларын одан әрі қорғау үшін қос түбінің тереңдігі барбеттер мен оқ-дәрі қоймаларының астында 3,5 метрге дейін арттырылды. Бұған қоса, кемелерде шайқас зардаптарына байланысты жүзу қабілетін сақтау үшін 660 герметикалық бөлімшелер болды. Кемелерді жаңғырту кезінде қосылған торпедалық бөртпеге қоса, машиналар мен оқ-дәрі қоймаларының үстіндегі палуба бронясының қалыңдығы 140 мм-ге дейін арттырылды. Кемелердің түпкі қабатының ішінде екі торпедалық қабырғалар қосылды және мұнаралардың төбелері броняның 180 мм-ге дейін арттырылды.

The progress of Fusōs construction, while the IJN waited for the funding to be released and foreign developments, caused the IJN to reassess the Fusō class design. The distribution of the midships gun turrets was the most obvious flaw as they complicated the protection of the midships magazine and exposed more of the ship to the blast effects of the guns when they fired. Another issue was that Japanese sailors had problems maintaining a high rate of fire with the shells used in the manually loaded secondary guns used in the Fusō class and earlier designs. To resolve this issue, the IJN designed a smaller gun that offset its lighter shell weight with a higher rate of fire. It also decided that the barbette armour of the earlier ships was too thin and wanted a modest increase in speed to partially counter the higher speeds of the latest foreign ships like the British s and Russian s. For financial reasons more powerful engines could not be ordered so the new design was lengthened slightly and the boiler rooms enlarged to increase speed by to To save weight the forecastle deck was shortened so that the lower midships gun turret was lower than in the Fusō class. This reduced the crew's accommodations despite a significant increase in the crew's numbers and naval historian Fukui Shizuo believed that these ships had the worst habitability of any Japanese capital ship. The final design was designated A 92 by the IJN. The ships had a length of overall, a beam of and a draught of at deep load. They displaced at normal load and at deep load, roughly more than the preceding class. Their crew consisted of 1,360 officers and enlisted men. They had a metacentric height of at deep load. During the ships' modernization during the 1930s, their forward superstructures were enlarged with multiple platforms added to their tripod foremasts. Both ships were also given torpedo bulges to improve their underwater protection and to compensate for the weight of the additional armour. In addition, their sterns were lengthened by These changes increased their overall length to , their beam to and their draft to Their displacement increased over to at deep load. The crew now numbered 1,376 officers and enlisted men. Each of the boilers consumed a mixture of coal and oil and the ships had a stowage capacity of of coal and of fuel oil, which gave them a range of at a speed of Ise and Hyūga had three generators of capacity and two turbo generators at 225 volts. During their 1930s modernization, the boilers on each ship were replaced by eight new Kampon oil fired boilers, fitted into the former aft boiler room, and the forward funnel was removed. except for No. 6 turret as its supporting structure could not be lowered. The recoil mechanism of the guns was also changed from a hydraulic to a pneumatic system, which allowed for a faster firing cycle of the main guns. By World War II, the guns used Type 91 armour piercing, capped shells. Each of these shells weighed and was fired at a muzzle velocity of They had a maximum range of at +20 degrees of elevation and at +43 degrees after modernization. Also available was a high explosive shell that had a muzzle velocity of A special Type 3 Sanshikidan incendiary shrapnel shell was developed in the 1930s for anti aircraft use. The ships' secondary armament consisted of twenty 50 calibre Type 3 guns. Eighteen of these were mounted in casemates in the forecastle and superstructure and the remaining pair were mounted on the deck above them and protected by gun shields. They had a maximum elevation of +20 degrees which gave them a range of Each gun had a rate of fire of up to 10 rounds per minute. Anti aircraft defence was provided by four 40 calibre 3rd Year Type 8 centimetre#tag:ref|These guns were license built British quick firing (QF) QF 12 pounder guns. While the Japanese designated them as 8 cm, their actual calibre was 76.2 mm. The ships were also fitted with six submerged torpedo tubes, three on each broadside. They carried twelve to eighteen 6th Year Type torpedoes which had a warhead. They had three settings for range and speed: at , at , or at
In 1931–1933 the AA guns were replaced with eight 40 calibre Type 89 dual purpose guns, fitted on both sides of the forward superstructures in four twin gun mounts. When firing at surface targets, the guns had a range of ; they had a ceiling of at their maximum elevation of +90 degrees. Their maximum rate of fire was 14 rounds a minute, but their sustained rate of fire was around eight rounds per minute. Two twin gun mounts for license built Vickers two pounder light AA guns were also added. These guns had a maximum elevation of +80 degrees and a rate of fire of 200 rounds per minute. The pair of 14 cm guns on the upper deck were removed at this time. These guns had an effective range of , and an effective ceiling of at an elevation of 85 degrees. The maximum effective rate of fire was only between 110 and 120 rounds per minute because of the frequent need to change the fifteen round magazines. In addition the forward pair of 14 cm guns in the forecastle were removed at this time and the maximum elevation of the remaining guns was increased to +30 degrees. The turrets were protected with an armour thickness of on the face and 76 mm on the roof. The casemate armour was thick and that of the barbettes was 299 mm thick rather than the originally planned 305 mm. The sides of the conning tower were 305 mm thick. The Ise class were the only Japanese battleships to place the powder magazine above the shell magazine as the IJN wished to put as much space as possible between the highly flammable propellant and mine and torpedo detonations. The danger from plunging shells at long distances was not appreciated until the fatal magazine explosions of three British battlecruisers during the 1916 Battle of Jutland graphically demonstrated the point. To further protect the magazines the depth of the double bottom was increased to a total of underneath the barbettes and magazines. Additionally, the vessels contained 660 watertight compartments to preserve buoyancy in the event of battle damage. In addition to the torpedo bulge added when the ships were modernized, the deck armour over the machinery and magazines was increased to a total thickness of 140 mm. Inside the original skin of the ships, two torpedo bulkheads were also added and the turret roofs were increased to a total of of armour.

Өртке қарсы басқару және сенсорлар

Кемелердің өртке басқару құралдары туралы толық мәлімет жоқ, бірақ кемелердің өртке басқару директорымен жабдықталғандығы белгілі. Ол кезде компьютер орнатылмаған, ал қашықтық өлшегіштерден алынған деректер қолмен өңделген. 2, 3 және 5-ші мұнаралар импортталған Bausch & Lomb қашықтық өлшегіштерімен салынған. Бұлар басқа кемелерде қолданылатын британдық Barr & Stroud аспаптарынан нашар деп есептелді және 1920 жылы алынып тасталды. Олардың орнына британдық қашықтық өлшегіштері немесе отандық өндірістің ұзын өлшемді құралдары қойылды. 1920 жылдардың соңында өртке басқару жүйелері жаңартылды және оларды орналастыру үшін алдыңғы мачтаға қосымша платформалар орнатылды. 1930 жылдардың басында алдыңғы үстіңгі құрылымның екі жағына 12,7 см зениттік артиллерияға арналған екі директор қосылды. 1930 жылдардың ортасында өртке басқару жүйелері қайта жаңартылды және 25 мм зениттік артиллерияға арналған директорлар қосылды. Сол кезде екі кемеде де пагодалық мачтаның үстінде қашықтық өлшегіштер орнатылған. 1942 жылдың ортасында әуе іздеу радарларының 21 типі кемелерге орнатылды. 1930 жылдардың ортасындағы модернизация кезінде кеменің кормасына катапульт және жиналмалы кран орнатылды, кемелер үш гидропланмен жұмыс істеуге жабдықталды, бірақ ангар қарастырылмады. Алғашқы Nakajima E4N2 бипландары 1938 жылы Nakajima E8N2 бипландарымен ауыстырылды.

Қару-жарақ өзгерістері

Артқы мұнаралар, барбеттер және олардың тірек құрылымдары 1943 жылдың басында алынып тасталды, ал ортаңғы палубадағы тесіктер мұнараның бронясынан құтқарылған 152 мм-лік плиталармен жабылды. Барлық 14 см-лік зеңбіректер алынып тасталды және казематтар бітелді. Қосымша төрт екі зеңбірекпен жиынтықталған 12,7 см-лік орнатылымдар қосылды, біреу түтікке, екіншісі бақылау мұнарасына жақын орналастырылды. Алдыңғы он екі зеңбірекпен жиынтықталған 25 мм-лік зеңбіректердің орнына үш зеңбірекпен жиынтықталған орнатылымдар қойылды және тоғыз жаңа үш зеңбірекпен жиынтықталған орнатылымдар қосылды, барлығы 57 зеңбірек. Қосымша қаруларды басқару үшін екі-екіден 94 және 95 типті зениттік басқару құрылғылары орнатылды. Бұл жаңа зеңбіректерге арналған оқ-дәрі бастапқыда 14 см-лік зеңбіректерге және 5-ші мұнараға арналған журналдарда сақталды. 1944 жылы кемелердің зениттік қорғанысы қосымша он екі үш және он бір бір зеңбірекпен жиынтықталған 25 мм-лік зеңбіректермен, барлығы 104 стволға, және 13 типті ерте ескерту радиолокаторларымен күшейтілді. Қыркүйек айында ұшу палубасының екі жағына 30 оқпен атқыш болатын зениттік ракеталық қондырғылар орнатылды. Хангар алдыңғы және артқы жағынан кең болды. Ол биік болды және тоғыз ұшақты орналастыруға арналған. Соғыс тәжірибесінен кейін кеме өрт сөндіру көбігі мен көмірқышқыл газын шығаратын құрылғылармен жабдықталды. Т-тәрізді лифт алдыңғы және артқы жағынан кең болды. Оның ұзындығы 12,1 метр, ал сыйымдылығы 1 тонна болатын жанармай бактары орнатылды. 6 ұшақты үш рет ұшуға жеткілікті отынмен қамтамасыз ету үшін 6-шы мұнараның бұрынғы журналында жанармай бактары орнатылды. Ұшақты қайтару үшін, бұрынғы соқпақта орналасқан, жиналмалы кран ұшу палубасының сол жағына көшірілді. Оң жақта да кран орнату жоспарланған, бірақ ол орнатылмады. Кемелердің әрқайсысы 11 "Йокосука" D4Y пикируші бомбалаушы (Одақтас әскерлерінің атауы "Джуди") және "Айчи" E16A барлау ұшағынан (Одақтас әскерлерінің атауы "Пол") тұратын әуе тобына ие болды. Екі ұшақтың да дамуында қиындықтар болды және әуе тобының ешқайсысы жоспарланған ұшақтарының барлығына ие болған жоқ. Ұшқыштардың жетіспеуіне байланысты, екі кеме де ұшақтарын жауынгерлік жағдайда пайдаланбады.

The rear turrets, the barbettes and their supporting structures were removed beginning in early 1943 and the openings in the middle deck were covered by 152 mm plates salvaged from the turret armour. All of the 14 cm guns were removed and the casemate openings sealed off. Four additional twin 12.7 cm mounts were added, one pair abreast the funnel and the other abreast the conning tower. The original ten twin 25 mm gun mounts were replaced by triple mounts and nine new triple mounts were added, a total of 57 guns. Two each Type 94 and Type 95 AA directors were added to control the additional guns. The ammunition for these new guns was stored in the magazines originally used for the 14 cm guns and for Turret No. 5. During 1944, the ships' AA defences were reinforced with an additional dozen triple and eleven single 25 mm gun mounts, for a total of 104 barrels, and a pair of Type 13 early warning radars were added. In September six 30 round AA rocket launchers were added on the sides of the flight deck. The hangar was wide forward and at the rear. It was high and designed to stow nine aircraft. It was fitted with fire fighting foam and carbon dioxide dispensers as a result of wartime experience. The T shaped lift was wide at its forward end and wide at its aft end. It was also 12.1 metres long and had a capacity of Petrol storage tanks with a capacity of were installed in the former magazine of Turret No. 6 to provide each aircraft with enough fuel for three sorties. To recover the aircraft the collapsible crane formerly on the stern was moved up to the port side of the flight deck. Another crane was intended on the starboard side, but it was never fitted. The ships had an air group of 11 each of Yokosuka D4Y dive bombers (Allied reporting name "Judy") and Aichi E16A reconnaissance aircraft (Allied reporting name "Paul"). Both aircraft had development problems and neither air group ever had all of its intended aircraft. Coupled with a shortage of trained pilots, neither ship ever used its aircraft during combat.

Басқа өзгерістер

1942 жылдың соңында Гуадалканал теңіз шайқасында жылдам жапондық «Хиэй» соғыс кемесі рульге келген зақымнан кейін, IJN рульдік бөлімшенің қорғауын күшейтуге және қосымша рульдік бөлімше құруға шешім қабылдады. Алғашқысының қорғауын кем дегенде осы қалыңдықтағы бетон қабырғаны қосу арқылы күшейтті, ал бұрынғы мұнаралардан алынған броняның бір бөлігі соңғысын қорғау үшін пайдаланылды. Артқы мұнаралардың бұрынғы орналасқан жерінің астындағы қос түйін жанар-жағар майына айналдырылды; бұл кеменің 16 түйін жылдамдықпен жүзуге қабілетін арттырды.

Қызмет

Қызметке кіріскеннен кейін, бауырластар 1-ші флоттың 1-ші линкор дивизиясына тағайындалды. 1919 жылы Hyūga кемесіндегі бас қаруларының бірі жарылып, 11 адам қаза тауып, 25 адам жарақат алды. Келесі жылы ол кездейсоқ соқтығысып, экипажының екі мүшесі қаза болып, бір шхуна суға батып кетті. Тынық мұхиты соғысының басталуына дейін екі кеме де Жапония суларында жаттығулар жасағаннан басқа, Совет Одағы, Корея және Қытай жағалауларында жиі жаттықты. 1922 жылы ханзада Эдвард, Уэльс принці, және оның көмекшісі, лейтенант Луис Маунтбеттен, ханзаданың Жапонияға сапары барысында Ise кемесінде қабылданып алынды. 1923 жылы Корея шығанағында болған Ұлы Канто жер сілкінісі кезінде олар 4 қыркүйекте зардап шеккендерге көмек үшін Кюсюге аттанды. Екі басқа линкор және екі жеңіл крейсермен бірге Ise 1926 жылы артиллериялық жаттығу кезінде жапондық эсминец Yayoi-ді батырды. Ise кемесінің зениттік қарулары 1931 жылы, ал Hyūga кемесінікі екі жылдан кейін жаңартылды. Соңғы кеме 1934–36 жылдары, ал Ise 1935–37 жылдары Куре теңіз арсеналында жаңғыртылды. Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде бауырластар Жапонияның блокадасын қолдап, Қытай жағалауын жиі қарауылдады. 1937 жылдың тамызында Hyūga Артур портына арнайы теңіз десант әскерінің екі батальонын жеткізді. Үш жылдан кейін ол Маньчжуконың марионеттік мемлекетінің императоры Генри Пуидің 1940 жылғы маусымда Жапонияға жасаған мемлекеттік сапары кезінде флагмандық кеме ретінде қызмет етті. 15 қарашада кемелер 1-ші флоттың 2-ші линкор дивизиясына ауыстырылды. Бауырластар соғысқа дайындық үшін 1940 жылдың соңында қайта жабдықталды, бұл сыртқы дегауссинг катушкаларын және қосымша зениттік басқару пункттерін орнатуды қамтыды. Бауырластар Перл-Харборға шабуыл жасаған флоттың қашықтығын қамтамасыз ету үшін төрт басқа линкор және жеңіл авианосец Hōshō-мен бірге Бонин аралдарына шықты және алты күннен кейін қайтып келді. 5 мамыр күні артиллериялық жаттығу кезінде Hyūga кемесінің 5-мұнарасының сол жақ қаруында ерте жарылыс болды, бұл екі қаруды да істен шығарды және 51 экипаж мүшесінің қазасына әкелді. Отын сөндіру және кемені құтқару үшін екі артиллериялық бөлімі суға батырылды. Кеме уақытша жөндеуден өтті, оның барысында мұнара алынып тасталды және орнына үш үштік 25 мм-лік зениттік қарулары орнатылған дөңгелек бронялық плита орнатылды. 11 мамырда Ise кемесінің №2 машина бөліміндегі клапан ашық қалды және машина бөлімін су басты. Куреде жөндеу кезінде екі кеме де 21-ші типті радарлардың прототиптерін алды. Олар 14 маусымда үйлеріне оралды және IJN жоғалған авианосецтерді линкорлардан түрлендірілген гибридтік авианосецтермен алмастыруды алдын ала жоспарлауды бастады. Бауырластар түрлендіруге дайындық үшін таңдалып, 14 шілдеде дивизиядан бөлінді. Нақты түрлендіру басталғанша олар "күштерді күту" режимінде қалды. Теңіздегі сынақтарды аяқтағаннан кейін Ise кемесі Етаймадағы Жапон императорлық теңіз академиясына қосылды және қазан айында Труктағы теңіз базасына әскерлер мен оқ-дәрілерді жеткізді. Қарашада кеме жұмыс істей бастады, келесі айда жаңадан аяқталған Hyūga қосылды, және екеуі де 2-ші линкор дивизиясына қайта қосылды. 1944 жылдың 1 мамырында бауырластар 3-ші флоттың 4-ші авианосец дивизиясына, адмирал Мацуда Чиаки басшылығымен ауыстырылды.

Upon commissioning, the sister ships were assigned to the 1st Battleship Division of the 1st Fleet. Hyūga had an explosion in one of her main gun turrets that killed 11 men and injured 25 in 1919; the following year she accidentally collided with and sank a schooner, losing two crewmen. Before the start of the Pacific War, both ships frequently exercised off the coasts of the Soviet Union, Korea and China in addition to training in Japanese waters. Ise hosted Edward, Prince of Wales, and his aide de camp Lieutenant Louis Mountbatten in 1922 during the prince's visit to Japan. In Korea Bay when the 1923 Great Kantō earthquake struck, they sailed to Kyushu where they loaded supplies for the victims on 4 September. Together with two other battleships and a pair of light cruisers, Ise sank the destroyer Japanese destroyer Yayoi in 1926 during gunnery practice. Ises AA armament was upgraded in 1931 and Hyūgas two years later. The latter ship was modernized in 1934–36 and Ise in 1935–37, both at Kure Naval Arsenal. During the Second Sino Japanese War, the sisters frequently patrolled the Chinese coast in support of the blockade imposed by Japan. In August 1937 Hyūga ferried two battalions of Special Naval Landing Forces to Port Arthur. Three years later, she served as the flagship for the Emperor of the puppet state of Manchukuo, Henry Pu yi, during his state visit to Japan in June 1940. On 15 November the ships were transferred to the 2nd Battleship Division of the 1st Fleet. The sisters were refitted in late 1940 in preparation for war, which included the fitting of external degaussing coils and additional AA directors. the sisters sortied for the Bonin Islands with four other battleships and the light carrier Japanese aircraft carrier Hōshō as distant cover for the fleet attacking Pearl Harbor, and returned six days later. During gunnery training on 5 May, there was a premature detonation in the left gun of Hyūgas Turret No. 5 that disabled both guns and killed 51 crewmen. Both aft magazines were flooded to douse the resulting fire and save the ship. She received temporary repairs during which the turret was removed and replaced by a circular armour plate on which three triple 25 mm gun mounts were positioned. On 11 May a valve in Ises No. 2 engine room stuck in the open position and flooded the engine room. While under repair at Kure, both ships received prototype Type 21 radars. They returned home on 14 June and the IJN began preliminary planning to replace the lost carriers with hybrid carriers converted from battleships. The sisters were selected for conversion and detached from the division on 14 July in preparation. They remained on "standby alert" until the actual conversions began. After completing her sea trials, Ise was attached to the Imperial Japanese Naval Academy at Etajima and ferried troops and munitions to the naval base at Truk in October. In November the ship began working up, joined by the newly completed Hyūga the following month, and both rejoined the 2nd Battleship Division. On 1 May 1944, the sisters were transferred to Rear Admiral Matsuda Chiaki's reformed Fourth Carrier Division of the 3rd Fleet.

Энгано түбегінің алдындағы шайқас

1944 жылдың қазан айында екі кеме Энгано мүйісінде болған шайқасқа қатысты. Ұшақтардың жетіспеушілігі және техникалық мәселелер ұшқыштарды даярлауды айтарлықтай кешіктірді, ал 1 қазанда кемелерде барлығы 17 D4Y және 18 E16A болды; олардың тек 6 және 16 ғана қолданысқа жарамды болды. Филиппиннің қорғалуына қатысты жапондық жоспарда, аман қалған авианосецтер американдық авианосецтер тобын басып алу аймағынан, құрлықтағы авиация шабуылдай алатын позицияға аудармақ болды, ал көлік кемелеріне IJN күштерінің қалған бөлігі шабуыл жасайтын еді. Басқа авианосецтердің топтары да жақсы жағдайда болған жоқ, сондықтан жапондықтар американдық авианосецтерге қарсы қолдану үшін ұшақтарды жағалауда қалдыруға шешім қабылдады. Төртінші авианосецтер дивизиясы, оның ішінде бауыр кемелер, флоттық авианосец «Зуйкаку» және жеңіл авианосецтер «Зуйхо», «Читосе» және «Чиёда», вице-адмирал Дзисабуро Озаваның басқаруымен Солтүстік күшке бекітілді. «Исе» класындағы бауыр кемелер 20 қазанда Ясимадан жолға шықты. Озаваның авианосецтер тобы американдық флотты десант жағалауларындағы көлік кемелерін қорғаудан аудармақ болған, барлығы 108 ұшақтан басқа барлық авиациядан айырылған алдау тобы болды. 24 қазан күні таңертең топ 600-1000 ұшақты қамтитын он американдық авианосецтер тобымен кездесті, олар Лусонның солтүстік-шығыс шетіндегі Энгано мүйісінен шығысқа қарай 322 шақырым жерде болды. Американдық авианосецтер шашыраңқы орналасқандықтан және күні баяулап келе жатқандықтан, әуе шабуылын бастау үшін уақыт жетіспеді, сондықтан үшінші флоттың қолбасшысы адмирал Уильям Хэлси келесі күні таңертең шабуылға дайындалу үшін авианосецтерін жинауға шешім қабылдады. Озава түні бойы бағытын өзгертті, американдықтар оны солтүстікке қарай іздейтініне сенімді болды. Түнде байланыс үзілгенімен, американдықтар жапондық авианосецтерді 07:35-те таба алды. Олар американдық авианосецтерден 80 шақырым алға орналасқан 180 ұшақтың әуе шабуылын бастады, жапондық кемелерді анықтағанша күтіп тұрды. Бұл күні американдықтар жасаған бес әуе шабуылының біріншісі ғана болды. «Исе» және оның бауыр кемелері Озаваның флотына және жеңіл авианосецтерге шабуыл жасады, нәтижесінде «Зуйкаку», «Читосе» және «Зуйхо» суға батып, «Акидзуки» эсминеці жойылды, ал «Чиёда» авианосеці мен «Тама» крейсері қирады. «Исе» екінші толқыннан келген шабуылда бес секіруші бомбалаушыны атып түсіргенін және №2 мұнарада жарылған бір шағын бомбаны жойғанын мәлімдеді. «Хьюга» корпусындағы жарықтардан және үстіңгі құрылымдарына тиген сынықтардан аздап зақымдалды. Ол 5 градусқа бұрылып, дереу түзетілді, содан кейін «Чиёданы» қауіпсіз жерге сүйреуге бұйрық берілді. Әрекет сәтсіз аяқталды және «Чиёданы» тастап кетуге мәжбүр болды. «Исеге» төртінші толқыннан 80-ге жуық ұшақ шабуыл жасады, бірақ ешқандай айтарлықтай зақым келтіре алмады. Ол 11 торпедадан қашып, тек бір бомбаға ұшырады, ол порттың сыртқы жағына түсті. Тағы 34 бомба оны аздап жіберіп, сынықтармен шашыратып, корпустың кейбір пластиналарын жарып, жанар-жағар майын ластады және оның порттық қазандық бөлімдерінде ағып кетті. Оның нақты шығындары белгісіз болғанымен, шабуыл кезінде 5 адам қаза тауып, 111-121 адам жарақат алғаны болжанып отыр. 20 ақпанда жапондықтар Куреге жеткенге дейін. Төртінші авианосецтер дивизиясы 1 наурызда таратылды және бауыр кемелер 1-ші санаттағы резервтік кемелерге дейін төмендетілді. 19 наурызда Куреге 58-ші топтың ұшақтары шабуыл жасады, «Хьюга» үш бомбаға ұшырады, нәтижесінде 37 адам қаза тауып, 52-сі жарақат алды. Оның артиллериялық ұшақтары шабуыл кезінде бір американдық секіруші бомбалаушыны атып түсіргенін мәлімдеді. «Исе» шабуыл кезінде екі рет соққыға ұшырады, бірақ оның зардап шеккендері, егер болса, белгісіз. Кемелер келесі бірнеше айда жүзбелі зениттік батареяларға айналдырылды, бірақ шілдеде американдық авианосецтер тағы да шабуыл жасағанда, бұл оларға көп көмектеспеді. 24-і күні «Исеге» бес бомба тиді және бірнеше рет аздап жіберіп алды; барлығы 50 экипаж мүшесі қаза тауып, көптеген басқалары жарақат алды. Бомбалар көптеген ағындыларды тудырды және «Исе» кемесінің мұртымен төмендеуіне себеп болды, бірақ үш күндік сорғылаудан кейін ол тегіс кемеге қайта оралды. «Хьюга» шабуылдың басты нысаны болды және ол 10 тікелей соққыға және 30-ға дейін аздап жіберіп алды. Ол ауыр зақымдалды, шабуыл кезінде 200-ге жуық экипаж мүшесі қаза тауып, 600-ы жарақат алды. Ол келесі екі күнде баяу суға батты және американдықтар төрт күннен кейін оралғанда шабуылға ұшырамады. Осы жолы «Исе» кезекке келді және 15 градусқа бұрылып, шалшық суға батқан 11 немесе одан да көп соққыға ұшырады. Бауыр кемелер қараша айында тізімнен шығарылды және соғыстан кейін олардың қирандылары жойылды.

In October 1944, the two ships were involved in the Battle off Cape Engaño. Shortages of aircraft and serviceability problems greatly retarded pilot training and the ships only had a total of 17 D4Ys and 18 E16As on hand on 1 October; of these, only 6 and 16 were operational, respectively. The Japanese plan for the defence of the Philippines envisioned that the surviving carriers would be used to lure the American carrier forces away from the invasion area to a position where the carriers could be attacked by land based aircraft, while the transports would be attacked by the rest of the IJN. The other carrier air groups were not in much better shape and the Japanese decided to retain the aircraft ashore for use against the American carriers. The Fourth Carrier Division, including the sisters, fleet carrier Japanese aircraft carrier Zuikaku and the light carriers Japanese aircraft carrier Zuihō, Japanese aircraft carrier Chitose, and Japanese aircraft carrier Chiyoda, was assigned to the Northern Force under the command of Vice Admiral Jisaburō Ozawa. The Ise class sisters sailed from Yashima on 20 October. Ozawa's carrier group was a decoy force, divested of all but 108 aircraft, intended to lure the American fleet away from protecting the transports at the landing beaches. On the morning of 24 October, the group was facing a United States Navy force that included ten carriers containing 600–1,000 aircraft. Ozawa launched the bulk of his few aircraft to attack the American carriers as a distraction. They inflicted no damage and caused the Americans to search in the direction from which they had attacked. The Americans finally spotted the Japanese carriers at 16:40, some 200 mile (322 km) east of Cape Engaño, the northeastern tip of Luzon. The American carriers were spread out and it was very late in the day to launch an airstrike, so Admiral William Halsey, commander of the Third Fleet decided to mass his carriers in a position to attack the following morning. Ozawa reversed course during the night, correctly believing that the Americans would follow him north. Although they had lost contact during the night, the Americans did find the Japanese carriers at 07:35. They had already launched an airstrike of 180 aircraft that was orbiting 50 mile (80 km) ahead of the American carriers while waiting for the Japanese ships to be located. This was just the first of a total of five airstrikes that the Americans launched that day. The sisters were not heavily engaged by the early airstrikes, which instead focused on Ozawa's fleet and light carriers, sinking carriers Zuikaku, Chitose and Zuihō, and the destroyer Japanese destroyer Akizuki, while the carrier Chiyoda and the cruiser Japanese cruiser Tama were crippled. Ise claimed to have shot down five attacking dive bombers from the second wave and one small bomb detonated on Turret No. 2. Hyūga was lightly damaged by near misses that ruptured some hull plating in her bulge and peppered her superstructure with splinters. She took on a 5 degree list that was quickly corrected before she was ordered to tow Chiyoda to safety. Her attempt was unsuccessful and Chiyoda had to be abandoned,

Ise was attacked by 80 odd aircraft from the fourth wave, but they failed to inflict any serious damage. She dodged 11 torpedoes and was only hit by a bomb once, on the bulge outboard of the port catapult. Some 34 other bombs near missed her, spraying her with splinters and ruptured some hull plates that contaminated some fuel oil and caused leaks in her port boiler rooms. While an exact total of her casualties is not available, it has been estimated that 5 men were killed and some 111–121 crewmen were wounded during this attack. before the Japanese reached Kure on 20 February. The Fourth Carrier Division was disbanded on 1 March and the sisters were reduced to 1st rank reserve ships. On 19 March Kure was attacked by aircraft from Task Force 58 and Hyūga was hit three times by bombs that killed 37 men and wounded 52. Her gunners claimed to have shot down one American dive bomber during the attack. Ise was hit twice during the attack, but her casualties, if any, are unknown. The ships were turned into floating AA batteries over the next several months although it availed them little when they were attacked again by American carrier aircraft in July. On the 24th Ise was struck by five bombs and near missed multiple times; all told she lost 50 crewmen killed and many others wounded. The bombs started numerous leaks and Ise began to settle by the bow, although she was returned to an even keel after three days pumping. Hyūga was a primary focus of the attack and she received 10 direct hits and up to 30 near misses. She was badly damaged with some 200 odd crewmen killed and 600 wounded during the attack. She slowly foundered over the next two days and was not attacked when the Americans returned four days later. This time it was Ises turn and she was struck 11 or more times with many near misses that put her on the bottom in shallow water with a 15 degree list. The sisters were struck off the Navy List in November and their wrecks were scrapped after the war.