Раффлезия Керри: Төңкергіш гүл және қорғау қажеттілігі
Rafflesia kerrii
Раффлезия Керрии – уникальное растение Таиланда и Малайзии, известное своими огромными, вонючими цветками. Узнайте о самых больших экземплярах и местах обитания!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гүлді өсімдіктің түрі
Species of flowering plant
Rafflesia kerrii – Rafflesia туысына жататын өсімдік. Ол Таиландтың оңтүстігіндегі жаңбырлы ормандарда және Малайзия түбегінде кездеседі, соның ішінде Khao Sok ұлттық паркі мен Khlong Phanom ұлттық паркінде кең таралған. Жергілікті тай тіліндегі атаулары: บัวผุด (bua phut), ย่านไก่ต้ม (yan kai tom) және บัวตูม (bua tum). Гүлдің қызыл түсі әдетте диаметрі белгілі бір мөлшерде болады және тозаңдау үшін шырыштарды тарту үшін шіріген ет иісімен иіс бітіреді. Бұл түр әлемдегі ең үлкен гүл болу құқығына ие, себебі R. arnoldii-нің орташа мөлшері R. kerrii-нен үлкен болғанымен, соңғы кезде R. kerrii-дің ерекше үлкен екі данасы табылды: біреуі 2004 жылдың 7 сәуірінде Малайзия түбегіндегі Ложинг таулы аймағында профессор доктор Камарудин Мат Саллех және Мат Рос тапқан, ені өлшенді, ал екіншісі 2007 жылы Малайзия түбегіндегі Келантан штатында доктор Ган Канглин тапқан. Доктор Ганның гүлмен бірге түсірілген суреті королланың енінің ең үлкен екенін анық көрсетеді – бүкіл әлемде тіркелген ең үлкен королла. Өсімдік Tetrastigma туысына жататын жабайы жүзімге (T. leucostaphylum, T. papillosum және T. quadrangulum) паразиттік етеді, бірақ көрінетіні тек гүлдері ғана. Өсімдіктің қалған бөлігі – Tetrastigma тіндеріне енетін талшықтардың желісі, бұл талшықтар табиғаты жағынан жоғары гүлді өсімдіктерге тән болғанымен, саңырауқұлақтың мицелийіне ұқсас. Кішкентай бүршіктер жас өркендердің лианалары мен тамырларында пайда болады, содан кейін тоғыз айдан соң алып гүлдерге айналады. Гүл бір аптадан кейін солып қалады. Бұл түр маусымдық гүлдеуге бейім, себебі гүлдер тек құрғақ маусымда, қаңтардан наурызға дейін және сирек жағдайда шілдеге дейін гүлдейді. Гүлдің жоғалу қаупі бар. Өсімдік табиғатта сирек кездесетінімен, туристер гүлге жақын суретке түсу үшін тырысып, оның жабайы жүзімін немесе жас бүршіктерін таптап тастайды. Сондай-ақ, жергілікті тұрғындар дәмдік ретінде және оның медициналық қасиеттеріне сеніп, бүршіктер мен гүлдерді жинайды. Пісірілген бүршіктер мен гүлдердің қоспасы жалпы нығайтушы ретінде, қызбаға, арқа ауруына көмектесу үшін, тіпті жыныстық қуатты арттыру үшін қолданылады. Алайда, гүлдің кез келген ауруды емдеуге тиімділігін растайтын нақты дәлелдер жоқ. Гүл – Хао Сок ұлттық паркі орналасқан Сурат Тани провинциясының символы.
Rafflesia kerrii is a member of the genus Rafflesia. It is found in the rainforest of southern Thailand and peninsular Malaysia, with notable populations in Khao Sok National Park and Khlong Phanom National Park. Local Thai names are บัวผุด (bua phut), ย่านไก่ต้ม (yan kai tom) and บัวตูม (bua tum). The red flowers typically have a diameter of and smell awfully of rotten meat to attract flies for pollination. This species has some claim to being the world's largest flower, for although the average size of R. arnoldii is greater than the average R. kerrii, there have been two recent specimens of R. kerrii of exceptional size: One specimen found in the Lojing Highlands of peninsular Malaysia on April 7, 2004 by Prof. Dr. Kamarudin Mat Salleh, and Mat Ros measured in width, while another found in 2007 in Kelantan State, peninsular Malaysia by Dr. Gan Canglin measured The photograph of Dr. Gan with the flower clearly shows that the corolla is in width; the largest corolla ever reported anywhere. The plant is a parasite to the wild grapes of the genus Tetrastigma (T. leucostaphylum, T. papillosum and T. quadrangulum), but only the flowers are visible. The remainder of the plant is a network of fibers penetrating all of the tissues of the Tetrastigma, which fibers, although Angiosperm in nature, closely resemble a fungal mycelium. Small buds appear along the lianas and roots of the host, which after nine months open as giant flowers. After just one week the flower wilts. The species seems to be flowering seasonally, as flowers are only reported during the dry season, from January to March, and more rarely till July. The flower is endangered. Though already naturally rare, tourists trying to get close to the flower for photos easily trample the host plant or young buds. Also the locals collect both buds and flowers both as a delicacy as well as for its claimed medical powers. A concoction of cooked buds or flowers is used as a general tonic, to help for fever or backache or even as a sexual stimulant. However, there is a lack of evidence regarding the efficacy of the flower for treating any medical condition. The flower is the symbol flower of Surat Thani Province, which is the location of the Khao Sok NP.
Ашылу
Бұл түр Ирландиялық ботаник Артур Фрэнсис Джордж Керрдің құрметіне аталған, ол Таиландта кең көлемде өсімдіктер жинаған. Осы түрдің алғашқы үлгісін 1927 жылы Керр жинады, содан кейін 1929 жылға дейін тағы үш үлгі жинады. Кейіннен түр ретінде пайдаланылған үлгі 1929 жылдың 3 ақпанында Ранонг маңындағы Қао Фо Та Луанг Каеодан алынған. Бұл түр кейіннен бірнеше рет ғылыми мақсатта жиналды, және ол R. patma деп есептелді. 1984 жылы Виллем Мейер оны жеке түр ретінде сипаттады.
The species is named after the Irish botanist, Arthur Francis George Kerr, who collected plants extensively in Thailand. It was Kerr who first collected a specimen of this species in 1927, and further three by 1929. The specimen later used as the type specimen was collected on February 3, 1929 at Khao Pho Ta Luang Kaeo near Ranong. It was scientifically collected several times afterwards, believed to be R. patma. In 1984 Willem Meijer described it as a separate species.