Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эттлинген (нем. Ettlingen; Солтүстік Франкондық: Eddlinge) – Германияның Баден-Вюртемберг жеріндегі қала. Карлсруэ қаласының оңтүстігінде және Францияның Ба-Рин департаментіне қарасты Лаутербург шекарасынан шамамен қашықтықта орналасқан. Эттлинген – Карлсруэ ауданындағы Брухсальдан кейінгі екінші ірі қала.
Ettlingen (; South Franconian: Eddlinge) is a town in Baden Württemberg, Germany, about south of the city of Karlsruhe and approximately from the border with Lauterbourg, in France's Bas Rhin department. Ettlingen is the second largest town in the district of Karlsruhe, after Bruchsal.
География
Эттлинген Қара Орманның солтүстік жиегінде, Жоғарғы Рейн жазығында орналасқан. Алб өзені Қара Орман төбелерінде басталып, Эттлинген қаласынан өтеді де, Эггенштейн-Леопольдсхафенде Рейнге құяды, осылайша Эттлинген Алб аңғарының (Albtal) орталық бөлігі болып табылады. Орталық Эттлинген және оның ірі құрамына кіретін елді мекендері (Бруххаузен, Эттлингенвейер, Обервейер) жазықтың өзінде жатыр, ал кейбір ауылдары (Спессарт, Шолльбронн және Шлуттенбах) Қара Орманның ең солтүстік етегінде жайласқан.
Ettlingen is situated at the northern edge of the Black Forest on the Upper Rhine Plain. The Alb River arises in the hills of the Black Forest and flows through Ettlingen before emptying into the Rhine at Eggenstein Leopoldshafen, making Ettlingen a central feature of the Albtal, the Alb Valley. Central Ettlingen and its largest constituent communities (Bruchhausen, Ettlingenweier, Oberweier) lie on the plain itself, but some of the villages (Spessart, Schöllbronn, and Schluttenbach) are nestled among the northernmost foothills of the Black Forest.
Көршілес қауымдастықтар
Эттлинген муниципалитеті солтүстіктен бастап сағат тілі бойынша келесі қалалармен шектеседі: Карлсруэ, Вальдбронн, Карлсбад (Баден), Марксцелл, Малш және Рейнстеттен. Бұл қалалардың барлығы Карлсруэ ауданына жатады, тек Карлсруэ дербес қаласы ғана ауданға кірмейді.
The municipality of Ettlingen is bordered by the following communities, clockwise from the north: Karlsruhe, Waldbronn, Karlsbad (Baden), Marxzell, Malsch, and Rheinstetten, all of which belong to the district of Karlsruhe, except for the independent city of Karlsruhe itself.
Құрылтайшы қауымдастықтар
Баден-Вюртембергтің 1970-жылдардың басында жүзеге асырған маңызды коммуналдық реформаларынан бері Эттлинген муниципалитеті Эттлинген қаласының өзінен және Бруххаузен, Эттлингенвейер, Обервейер, Шлуттенбах, Шёлльбронн және Шпессарт елді мекендерінен құралған.
Since the major communal reforms enacted by Baden Württemberg in the early 1970s, the municipality of Ettlingen has consisted of the town of Ettlingen itself and the communities of Bruchhausen, Ettlingenweier, Oberweier, Schluttenbach, Schöllbronn, and Spessart.
Тарих
Эттлинген Рим дәуірінде маңызды жол торабы болған, ол кезде аймақ Германияның Жоғарғы провинциясының (Germania Superior) құрамына кірген. Бұл туралы аймақта табылған көптеген артефакттар, соның ішінде Рейн өзенінің тасқынын еске түсіретін «Нептун тасы» және Сент-Мартин шіркеуінің төменгі жағынан қазылған римдік моншаның қалдықтары куәлік етеді. Қала алғаш рет 788 жылы Эльзастағы (қазіргі Францияда) Вайсенбург аббаттығына тиесілі саяхатнамада «Эдингом» деп аталады. 965 жылы Эттлинген («Эдингом») ауылы император Ұлы Оттоннан нарық құқығын (Marktrecht) алды. 1192 жылы император Генрих VI, Фридрих Барбароссаның ұлдарының бірі. 1219 жылы Баден-Баден маркграфы Герман V Эттлингеннің феодалдық иесі болды. Келесі ғасырларда Эттлинген Баден-Баден маркграфының маңызды әкімшілік орталығына айналды. Эттлинген француз агрессиясын тойтару үшін салынған «Эттлинген желісі» деп аталатын қорғаныс бекіністерінің құрылысына атын берді. Тоғыз жылдық соғыс кезінде қала Людовик XIV әскерлерінен дерлік толығымен өртенді, бірақ кейін Маргравина Сибилла Августа басшылығымен қайта жаңартылды. 1771 жылы Баден-Баденнің католик тармағы тоқырағаннан кейін, Эттлинген Баден-Дурлахтың протестант маркграфына өтті, ол біріктірілген Баден маркграфына айналды. Француз революциялық соғыстары кезінде Эттлингенде 1796 жылдың 9 шілдесінде Рейн және Мозельдегі француз армиясы мен Жоғарғы Рейндегі Габсбург армиясы арасында шайқас болды. Наполеонның Германиядағы әрекеттері кезінде 1806 жылы Баден маркграфы Карл Фридрих курфюрст, ал 1806 жылы Ұлы герцог атанды. Эттлинген 1937 жылға дейін тәуелсіз қала болып қала берді, содан кейін ол 1939 жылы Карлсруэ ауданына айналған әкімшілік бірлестікке қосылды. Эттлинген және оның төңірегіндегі ауылдар мен жерлер осы ауданның құрамында қала береді. 1966 жылы Эттлинген 20 000 тұрғынға жетті және Баден-Вюртемберг штатының үкіметі оны Große Kreisstadt мәртебасына көтерді. 1970-ші жылдардың басындағы коммуналық реформалар кезінде бірнеше шағын қауымдастар Эттлингенге қосылды, нәтижесінде халық саны 30 000-нан асты. Эттлингеннің танымал ашық аспан астындағы театр фестивалі Schlossfestspiele алғаш рет 1979 жылы Эттлинген сарайының барокко стиліндегі ішкі ауласында өтті.
Ettlingen was an important crossroads during Roman times, when the region was part of the province of Germania Superior. This is demonstrated by the many artifacts found in the area, including the "Neptune Stone," which commemorates a flood of the Rhine, and the remains of a Roman bath excavated beneath St. Martin's Church. The town was first mentioned in 788 as "Ediningom" in a deed of donation belonging to Weissenburg Abbey in Alsace (now in France). In 965, the village of Ettlingen ("Ediningom") received market rights (Marktrecht) from Emperor Otto the Great. In 1192, Emperor Henry VI, one of Frederick Barbarossa's sons. Margrave Herman V of Baden Baden became Ettlingen's feudal lord in 1219. In the following centuries, Ettlingen developed into an important administrative centre within the Margraviate of Baden Baden. Ettlingen gave its name to a line of defensive earthworks known as the Ettlingen Line built to deter French aggression. During the Nine Years' War the town was nearly completely burned to the ground by the troops of Louis XIV, but was nevertheless rebuilt in the following decades under Margravine Sibylle Auguste. After the Catholic line of Baden Baden died out in 1771, Ettlingen passed to the Protestant Margraviate of Baden Durlach, which would become the reunited Margraviate of Baden. During the French Revolutionary Wars, Ettlingen was the site of a battle between elements of the French Army of the Rhine and Moselle and the Habsburg Army of the Upper Rhine on 9 July 1796. In the period of Napoleon's activities in Germany, Margrave Karl Friedrich of Baden was made Elector in 1806 and Grand Duke in 1806. Ettlingen remained an independent town until 1937, when it was incorporated into the administrative unit that would become the district of Karlsruhe in 1939. Ettlingen and its surrounding villages and land continue to be part of this district. In 1966, Ettlingen passed the 20,000 population mark and raised to the status of Große Kreisstadt by the state government of Baden Württemberg. During the communal reforms of the early 1970s, several smaller communities were incorporated into Ettlingen, raising the population to over 30,000. Ettlingen's renowned open air theater series, the Schlossfestspiele first took the stage in the Baroque inner courtyard of Ettlingen Palace in 1979.
Діндер
Эттлинген бастапқыда ежелгі Шпейер епархиясының бір бөлігі болды және Шпейердегі Санкт-Герман мен Мориц архидиаконының пасторлық қамқорлығында болды. Қала бастапқыда Дурлах деканатына қарасты, бірақ 16 ғасырда архидиакондыққа айналды. Протестанттық реформация 1520 жылы Эттлингенде тамыр тасты, бірақ қала көбінесе католик болып қалды, ал қаладағы католик көпшілігін Баден-Баденнің католик тармағы қолдады. Кейіннен, 1624 жылдан бастап иезуиттер қала тұрғындарының көпшілігін католик дініне қайтаруда белсенді рөл атқарды. 19 ғасырдың басында протестанттар аз болды. Киелі Рим империясының таратылуынан кейінгі секуляризация кезеңінде Эттлинген Брухсал ординариатының бір бөлігі болды. 1821 жылы ол жаңадан құрылған Фрайбург архиепископиясының құрамына кірді, ал қала деканаттың орнына айналды, ол Эттлингендегі ғана емес, сонымен қатар айналадағы ауылдар мен көршілес муниципалитеттердегі приходтарды да қамтыды. Бүгінде Эттлинген Карлсруэ деканатына жатады, ал әртүрлі приходтар пасторальдық бірліктерге (Seelsorgeeinheiten) біріктірілген. Оларға Эттлинген қалалық приходы – Herz Jesu (Sacred Heart), Liebfrauen (Our Lady) және қаланың ең көне шіркеуі Санкт-Мартин; Эттлинген Оңтүстік – Эттлингенвейердегі Санкт-Дионисий, Обервейердегі Санкт-Венделин және Брухаузендегі Санкт-Жозеф; және Эттлинген биіктері – Вёлкерсбахтағы Санкт-Джордж, Шеллбронндағы Санкт-Бонифаций және Шпессарттағы Санкт-Антоний кіреді, бірақ Вёлкерсбах саяси жағынан Малш муниципалитетіне қарасты. Еврей отбасылары Эттлингенде кем дегенде 14 ғасырдан бері тұрған. Олар негізінен бұрын "Judengasse" (Жүделер аллеясы) деп аталған Färbergasse ("Dyers" аллеясында) тұрды. Эттлинген яһудилері 18 ғасырда 16 флорин қорғаныс салығын төледі, ол 1812 жылы 8 флоринге дейін төмендетілді. Эттлингендегі алғашқы синагога 1849 жылы Альбстрасседе салынды, бірақ Пфорцхаймерстрасседе жаңа синагога салынғаннан кейін бұзылды және 1889 жылы пайдалануға берілді. "Жаңа синагога" 1938 жылдың қарашасында Кристалл түніндегі қаралы қырқында қиратылды. Нацистік кезеңде Эттлингеннің қалған еврей азаматтарының үштен екісі эмиграцияға кетті, ал қалғандары концлагерлерге депортацияланды. Протестанттар (лютерандар), олардың көпшілігі 19 ғасырдың басынан бері Эттлингенге көшіп келді, алдымен Рюппуррден басқарылды, бірақ 1848 жылы өз дін қызметкерін алды, ал 1869 жылы өз қауымын (Johannesgemeinde – Санкт-Иоанн қауымы) құрды, ол көп ұзамай өз шіркеуін алды, Эттлингендегі ең көне протестанттық шіркеу. Иоганнесгеймде бастапқыда Карлсруэ қалалық деканатына қарасты, бірақ кейіннен Альб Пфинц деканатына, оның орталығы Пфинцтальда, ауыстырылды. Қауым өсуін жалғастырды және 1951 жылы Паулюсгеймде (Қасиетті Пауыл қауымы) бөлінді. Паулюсгеймде 1953 жылы шіркеу залы салынды, ал 1965 жылы қоңырау мұнарасы қосылды. Паулюсгеймде 1972 жылы Эттлинген-Вест, Брухаузен, Эттлингенвейер және Обервейер протестанттарына қызмет ететін Лютергеймде (Лютер қауымы) құру үшін бөлінді. 1969 жылдан 2003 жылға дейін Эттлинген Баден Евангелиелік (Лютерандық) шіркеуінің Орталық Баден ауданының орталығы болды. Алайда, ақшаны үнемдеу мақсатында бұл аудан таратылды және Эттлинген Солтүстік Баден ауданына қосылды. Екі ірі шіркеумен қатар, бірнеше еркін шіркеулер мен қауымдар бар, соның ішінде еркін евангелистік қауым және Либенцель қауымы. Эттлингенде Ехоба куәгерлері, Жаңа апостол шіркеуі және шағын еврей қауымы да өкілдік етілген.
Ettlingen was originally a part of the ancient Diocese of Speyer and was under the pastoral care of the Archdeacon of St. German and Moritz in Speyer. The town originally belonged to the deanery of Durlach but was itself made archdeaconate in the 16th century. The Protestant Reformation made gains in Ettlingen as early as 1520, but the town remained mostly Catholic, and the town's Catholic majority was supported by the Catholic line of Baden Baden; later, starting in 1624, the Jesuits played an active role in converting many of the town's inhabitants back to the Catholic faith. By the beginning of the 19th century, Protestants were a small minority. During the period of secularization following the dissolution of the Holy Roman Empire, Ettlingen was part of the ordinariate of Bruchsal. In 1821, it became part of the newly founded Archdiocese of Freiburg, and the town was made the seat of a deanery, which included not only the parishes within Ettlingen proper, but also those in surrounding villages and neighboring municipalities. Today, Ettlingen belongs to the deanery of Karlsruhe, with the various parishes organized into pastoral units (Seelsorgeeinheiten). These include Ettlingen Stadt, with the parishes Herz Jesu (Sacred Heart), Liebfrauen (Our Lady), and St. Martin's, the town's oldest church; Ettlingen South, with St. Dionysius' in Ettlingenweier, St. Wendelin's in Oberweier, and St. Joseph's in Bruchhausen; and Ettlingen Heights, with St. George's in Völkersbach, St. Boniface's in Schöllbronn, and St. Anthony's in Spessart, although Völkersbach belongs politically to the municipality of Malsch. Jewish families lived in Ettlingen since at least the 14th century. They lived primarily in Färbergasse ('Dyers' Alley), which was formerly known as "Judengasse" (Jews' Alley). The Jews of Ettlingen paid a protection tax of 16 florins in the 18th century, which was reduced to 8 florins in 1812. Ettlingen's first synagogue was built on Albstraße in 1849, only to be torn down again when a new synagogue was built on Pforzheimerstraße and dedicated in 1889. The "New Synagogue" was itself destroyed during the infamous Kristallnacht pogrom of November 1938. About two thirds of the remaining Jewish citizens of Ettlingen emigrated during the Nazi era and the rest were deported to concentration camps. Protestants (Lutherans), most of whom had moved to Ettlingen since the early 19th century, were first administered from Rüppurr, but in 1848 they received their own clergyman, and in 1869 their own parish (Johannesgemeinde Congregation of St. John), which soon got its own church, the oldest Protestant church in Ettlingen. The Johannesgemeinde belonged to the city deanery of Karlsruhe at first, but was later transferred over to the deanery of Alb Pfinz with its seat in Pfinztal. The congregation continued to grow and was eventually divided in 1951, creating the Paulusgemeinde (Congregation of St. Paul). The Paulusgemeinde had a parish hall built in 1953, adding a bell tower in 1965. The Paulusgemeinde was split up in 1972 to create the Luthergemeinde (Luther Congregation), which caters to the Protestants of Ettlingen West, Bruchhausen, Ettlingenweier, and Oberweier. From 1969 to 2003, Ettlingen was the seat of the Evangelical (Lutheran) Church in Baden's district of Central Baden. However, in the wake of efforts to save money, this district was dissolved and Ettlingen incorporated into the district of North Baden. Alongside the two major churches, there are also a few free churches and congregations, including a Free Evangelical congregation and the Liebenzell Congregation. The Jehovah's Witnesses, the New Apostolic Church, and a small Jewish community are also represented in Ettlingen.
Рейнланд Казерне
Эттлингенде Рейнланд Казерне орналасқан. Бұрын Германия армиясының базасы болған Рейнланд Казерне, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген жылдар бойы бірнеше АҚШ армиясы бөлімшелері мен көптеген американдықтарға үй болды. 1990-жылдардың ортасында АҚШ армиясы казарманы Германияға қайтарды. Қазір онда жеке мектеп, медициналық кеңселер, көлік тіркеу орталығы, жаңа тұрғын үйлер мен "Kulisse" кинотеатры бар. Рейнланд Казернеде орналасқан АҚШ армиясының құрамында 78-ші инженерлік батальон және 44-ші сигнал батальоны болды.
Ettlingen is the location of Rheinland Kaserne. Formerly a German Army base, for many years after World War II Rheinland Kaserne was the home of several U. S. Army units and many Americans. In the mid nineties, the U. S. Army handed the barracks back to Germany. It is now home to a private school, medical offices, a vehicle registration centre, new housing and the Kulisse movie theatre. Among the U. S. Army units based in Rheinland Kaserne were the 78th Engineer Battalion and 44th Signal Battalion.
Қоғамдық көлік
Karlsruhe Stadtbahn S1 және S11 желілеріндегі пойыздар Ettlingen Erbprinz/Schloss, Ettlingen Wasen және Ettlingen Stadt аялдамаларында тоқтайды. Бұл желілер Карлсруэ мен Бад-Херренальб (S1) және Иттерсбах (S11) қалаларын байланыстыратын электрленген Альб аңғары темір жолы арқылы жүзеге асырылады. Қалаға Karlsruher Verkehrsverbund компаниясының бірнеше автобус бағдарлары да қызмет көрсетеді, олар Эттлингеннің түрлі шағын аудандарына, сондай-ақ Дюрлах сияқты алыс мақсаттарға қатынайды.
Trains on lines S1 and S11 of the Stadtbahn Karlsruhe call at the stops Ettlingen Erbprinz/Schloss, Ettlingen Wasen and Ettlingen Stadt. These lines operate over the Alb Valley Railway, an electric railway that links Karlsruhe to Bad Herrenalb (S1) and Ittersbach (S11). The town is also served by several buses run by the Karlsruher Verkehrsverbund, with routes serving various neighbourhoods of Ettlingen, as well as more distant destinations like Durlach.