Кіріспе
Hoodlum) – 1997 жылы түсірілген американдық криминалды драмалық фильм. Фильм 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың басында итальяндық-жұдайы мафиялық альянсы мен Харлемнің қара бандиттері арасындағы бандиттік соғыстың көркемделіп бейнеленген оқиғасын баяндайды. Фильм Элсворт "Бампи" Джонсон (Лоуренс Фишберн), Датч Шульц (Тим Рот) және Лакки Лучано (Энди Гарсия) тұлғаларына негізделген.
Сюжет
1934 жылы Эллсворт "Бампи" Джонсон (Лоуренс Фишберн) Синг-Сингтен босатылып, Гарлемге оралады, онда мафиози Датч Шульц (Тим Рот) табысты сандар ойынын бақылауда ұстайды. Шульц мафияның басшысы Чарльз "Лакки" Лучаноға (Энди Гарсия) жағымсыз түрде есеп береді, ол өзінің бизнесін қорғау үшін арнайы прокурор Томас Э. Дьюиге (Уильям Атертон) пара төлейді. Ілейнюс Гордон (Чи МакБрайд) туысымен қайта қосылған Бэмпи Харлемдегі қылмыс шебері мадам Куиннің (Сисели Тайсон) жұмысына оралады. Бэмпи Иллинойс штатының қыз досы Мэридің (Лоретта Девайн) досы Франсин (Ванесса Уильямс)пен танысады. Шульцтің патшайыммен кездесуі оның қарсыласының ұрықтарын көрсетуімен аяқталады. Франсинді клубтан үйге шығарып, Бэмпи оны өлеңдерімен әсерлі етеді. Мадам Куинге Шульцтің жігіттері шабуыл жасайды, оларды қара күшті Буб Хьюлетт (Кларенс Уильямс III) басқарады, бірақ Бампи мен оның серігі мафиози Уисперс (Пол Бенджамин) өлтірушілерді сүртіп, оны құтқарады. Комиссияның отырысында Шульц Харлемді басып алуға бел буғанын айтады. Шюльцтің Иллинойс операцияларын тонағаннан кейін, Бэмпиді өз шешімдерін қабылдағаны үшін мадам Куин жазалайды. Содан кейін Шульц Бампиді өлтіру үшін екі мердігерді, Салке бауырларын жалдап алады және оның полиция байланысы, Нью-Йорк полициясының капитаны Фоули (Ричард Брэдфорд) мадам Куинді тұтқындауға жағдай жасайды. Бір тойда 17 жасар Тайрон Бампидан жұмыс сұрайды, ал Франсин Бампиға деген сезімдерін оның қылмыскерлік жолдарымен үйлестіруге тырысады. Солктер Бампидің үйіне кіріп, оның күзетшілерін өлтіреді, бірақ Бампи оларды тосқауылға түсіріп, біреуін өлтіреді, ал қорқып қалған Франсин екіншісін атып өлтіреді. Иллинойс штатын Фоли мен оның офицерлері ұрып-соғып, тонап кетеді, ал мадам Куин заңсыз құмар ойындар ойнағаны үшін тұтқындалады. Оның жұмысын қолға алып, Бэмпи Тайронды жүгіруші ретінде шақырады және зорлық-зомбылықтан аулақ болу үшін королеваның бұйрықтарын елемеді. 1935 жылдың мамырында ол Шульцпен жан-жақты соғысқа түседі. Оның байлығы мен билігі өсіп, оның ішінде Тайронның да қаза тапқан адамдары көбейеді. Бампидің Тайронның анасын жерлеу кезінде жұбатуға тырысуы қабылданбайды. Франсинмен бірге балмұздақ дүкенінде Бэмпи бананның уланғандығын түсінеді. Шахтер иесі Бампидің серіктесі Валлидің жаңа жасөспірім қызметкерді жұмысқа алуды бұйырғанын ашқанда, Бампи балаға кешірім сұрауға тырысқанына қарамастан, улы балмұздақты жеуге мәжбүр етеді. Содан кейін Валлиді бөренемен өлтіреді. Бампи Шюльцке Котон клубында Валлидің кесілген саусағын ұстап, Харлемдегі операцияларын тоқтатуды талап етеді, бірақ Шюльц бас тартады. Жүк машинасының жүргізушілері болып маскираланған Бэмпи мен Иллинойс Шульцтің заңсыз сыра зауыттарының біріне бомба жеткізіп, қойма жарылып кетпей тұрып, қашып құтылып қалады. Иллинойс үйге оралып, Шульцтің Мэриді өлімге ұшыратқанын біледі. Дьюидің Харлемдегі қантөгісті тоқтату туралы қалауын сезінген Лучано Бэмпи мен Шульцті екеуінің де қалауына қарсы кездесуге шақырады. Мадам Куиннің түрмедегі сапарына келген Бэмпи бандит соғысына итермелегені үшін сөгіс алады. Франсин оның кім екенін қабылдай алмайтынын білгеннен кейін оны тастап кетеді, ал Иллинойс онымен маскүнемдікпен жоғалған бейкүнә өмірлер туралы бетпе-бет келеді. Иллинойс Фолидің ұрлап, азаптауына ұшырайды, бірақ Хьюлетт өзінің туысына сатқындық жасаудан бас тартады. Лучаноның кездесуінде Бэмпи мен Шульц дауларын шешуден бас тартады. Иллинойстың өлі денесі хабар ретінде қалдырылғаннан кейін, Бэмпи қара нәпсіқұмармен бірге болған кезде Фоллидің мойнын кесіп алады, бірақ Хьюлетттің өмірін сақтап, оған серіктестік ұсынады. Бэмпи Лучаномен одақтасуға келіседі, ал Лучаноның жүргізушісі Бэмпидің бұйрығы бойынша Шульцке Бэмпи Лучаноның бухгалтерімен кездесетінін хабарлайды. Шульц пен оның адамдары шабуылға түседі; бухгалтер кінәсіздігін мойындағанда, Датч оны өлтіреді. Бір мейрамханада Шюльцтің көптен күтіп жүрген жансакшысы Лулу (Эд О'Росс) оны ванна бөлмесінде атып өлтіреді, ал Шюльц өлер алдында өз үстеліне тыныш оралады. Лучианомен төлемақы алу үшін сыртта кездескенде, Лулу өлтіріледі. Голландиялық жойылып, бандит соғысы шешілгеннен кейін, Дьюи - Бэмпиден Хьюлетт жеткізген үлкен параны алғаннан кейін - Лучаноны Гарлемнен алыстатуды ескертеді. Хьюлетт пен Бампи жолдарын бөліп, Бампи Иллинойс жерлеуіне келеді. Франсин мен мадам Куинмен көз алмасқаннан кейін, Бэмпи жаңбырға қарай жалғыз басып кетеді.
Өндіріс
Фильм 1930-шы жылдардағы Гарлемде өрбігенімен, Чикагода түсірілді.
Саундтрек
1997 жылғы 12 тамызда Interscope Records компаниясы хип-хоп және R&B музыкасынан тұратын саундтрек шығарды. Ол Billboard 200 тізімінде 94-орынға, ал Top R&B/Hip Hop альбомдары тізімінде 23-орынға жетті.
Қабылдау
Фильм сыншылардан әртүрлі пікірлер алды. Rotten Tomatoes сайты 21 сынға негізделген фильмге 43% баға берді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмге A-дан F-қа дейінгі шкала бойынша B бағасын қойды. Сыншы Роджер Эберт "фильм зорлық-зомбылыққа толы әрекет фильмі ретінде таныстырылуда, және белгілі бір дәрежеде ол солай" екенін, сондай-ақ режиссер Билл Дьюк "триллер емес, тарихи драма түсірген, ал оның кейіпкерлері Гарлемнің жақсы өмірге үміттенген кезін көрсетеді, соғыстан кейінгі жылдардағы бейшаралық оның өркендеген көшелерінде жасырынып жатқан" делінген. Сонымен қатар, фильмде көптеген тарихи қателіктер бар екені айтылды.
Critic Roger Ebert noted that "the film is being marketed as a violent action picture, and in a sense, it is" and that director Bill Duke having made "a historical drama as much as a thriller, and his characters reflect a time when Harlem seemed poised on the brink of better things, and the despair of the postwar years was not easily seen on its prosperous streets." It was also criticized for many historical inaccuracies.