Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
HDMS Najaden (Дания: "Наяд") – Норвегияның Корольдік Дания-Норвегия флотының фрегаты. Ол 1796 жылдан бастап 1807 жылы британдықтар оны басып алғанға дейін қызмет етті. Дания-Норвегия флотында қызмет еткен кезде ол Солтүстік Африкадағы Триполи шайқасына қатысты. 1808 жылдан 1812 жылға дейін ол Корольдік флотқа бесінші рангтағы HMS Nyaden (немесе Nijaden) ретінде қызмет етті, содан кейін күйдірілді. Британдық қызметінде болған қысқа мерзімінде ол Англо-Ресей соғысы кезінде Баренц теңізіндегі бірнеше шағын шабуылдарға қатысты.
HDMS Najaden (Danish: "The Naiad") was a frigate of the Royal Dano Norwegian Navy, which she served from 1796 until the British captured her in 1807. While in Dano Norwegian service she participated in an action at Tripoli, North Africa. She served the Royal Navy as the fifth rate HMS Nyaden (or Nijaden) from 1808 until 1812 when she was broken up. During her brief British service she participated in some small attacks in the Barents Sea during the Anglo Russian War.
Дизайн
Наджаден – Данияның ұлы әскери-теңіз архитекторы Ф. К. Х. Холенбергтің шетелде оқудан оралғаннан кейін салған алғашқы кемесі болды. Ол бірнеше революциялық жаңалықтарға ие болды және 18-ғасырғы кемелерге қарағанда 19-ғасырғы желкенді әскери кемелерге көбірек ұқсады. 9 маусымда «Найден» кемесі «Питер Метрополит», «Нептун» және «Магнум Брострум» атты орыс кемелерін жаулап алды, олар үшін 1811 жылдың 4 шілдесінде сыйлық ақысы төленді. Содан кейін 15 маусымда «Найден» «Ролла» және «Царь Константин» есімді екі орыс кемесін басып алды, олар үшін 1810 жылдың 23 ақпанында сыйлық ақысы төленді. Өкінішке орай, осы кемелердің Кильдинге жасалған шабуылмен қандай байланысы бар екені белгісіз. «Найден», мүмкін, шілде айында Кола бекінісіндегі (острог) Катерина портына иелік еткен кеме болған. Бұған қоса, британдықтар 1803 жылы Архангельск қаласында құрылған «Ақ теңіз компаниясына» тиесілі тұз, арқан және басқа да заттарды, сондай-ақ жүгерісі бар бірнеше кемелерді тәркіледі. «Таймс» газетінде бұл британдық әскери-теңіз күштерінің Ресей аумағына алғаш рет қонғандығы жазылған, ал Кильдин аралына жасалған шабуыл туралы хабарлар назардан тыс қалған немесе жасырылған. Орыс деректерінде бұл оқиғаға қатысты британдық кеме лейтенанттың басшылығымен 35 сарбазды екі қайықпен жібергені айтылады. Кола Павел I билігі тұсында демилитаризацияланған болатын, бірақ оның тұрғындары шабуылға қарсы тұру үшін саудагер Матвей Герасимов басшылығымен шамамен 300 адамнан тұратын жасақ құрды. Алайда, губернатор мүмкін болатын жазадан қорқып, қарсылық көрсетуге тыйым салды, сондықтан қаланың көп бөлігі (шамамен 1000 адам) өздерінің мүліктерімен бірге Коланы тастап кетті. Британдық әскерлер қарсылықсыз қалаға кіріп, Коланы тонады, губернатор мен басқа да мемлекеттік қызметкерлерді тұтқындады. Содан кейін олар кемелеріне қайтып, шығанақтағы барлық кемелерді басып алғаннан кейін кетіп қалды.
Najaden was the first ship that the great Danish naval architect F. C. H. Hohlenberg designed after he returned home from training abroad. She had several revolutionary innovations and bore more resemblance to 19th century sailing warships than 18th century examples. On 9 June Nyaden captured the Russian vessels Peter Metropolite, Neptune, and Magnum Brostrum, for which prize money was paid on 4 July 1811. Then on 15 June Nyaden captured two Russian vessels, Rolla and Czar Constantine, for which prize money was paid on 23 February 1810. Unfortunately, it is unclear what connection, if any, these vessels had with the raid on Kildin. Nyaden was probably the vessel whose boats in July took possession of Catherine Harbour, in the ostrog or fortified settlement of Kola. The British also commandeered all the stores belonging to the White Sea Company (est. 1803 at Archangel), consisting of salt, cordage etc., as well as some vessels loaded with corn. The Times reported that this was the first British amphibious landing on a Russian territory, news of the attack on Kildin Island either being subsumed or overlooked. The Russian account of the incident is that a British vessel sent two boats with 35 men under a lieutenant. Kola had been demilitarized during the reign of Paul I, but its citizens quickly formed a militia corps of about 300 men under the command of the merchant Matvey Gerasimov to resist the attack. However the Governor, fearing possible reprisals, forbade any resistance so most of population of the town (numbering roughly 1,000 individuals) left Kola with their goods. The British force entered the town unopposed, sacking Kola before arresting the Governor and other government officials. They then returned to their ships and left, after capturing all vessels present in the bay.
Ауалы аралдар
Найден 1810 жылы 14 қаңтарда Левард аралдарына жол тартты. Жолда, 17 қаңтарда, ол Данемаркпен бірге "Томас" бригін жаулап алды. (Сыйлық ақшасы 1812 жылдың 24 қарашасында төленді.) 8 және 10 шілдеде Найден "Марримак" және "Салли" кемелерін тұтқынға алды. (Сыйлық ақшасы 19 қараша 1816 жылы төленді.) Ол Левард аралдарында қызмет еткен кезде сары қызылша эпидемиясына ұшырады, нәтижесінде 47 экипаж мүшесі қаза болды. 1811 жылы 19 сәуірде Коттрелл Барбадос аралынан өте жатқанда "жедел тұтынудан" көз жұмды. Оның орнына капитан Роберт Меррик Фаулер тағайындалды. Кейіннен ол капитан Фармери Предам Эпворттың басқаруына өтті. 1812 жылдың көктемінде ол Лиссабоннан Ұлыбританияға хабарламалар алып бара жатқанда, Лориенттен қашып келген бес француз желілік кемесінен тұратын флотилия оны байқады. Француз кемелері Найденді қуды, атыс болды, бірақ оқтардың бір бөлігі оның такелажын зақымдады, бірақ ол қашып үлкерді және үш Шығыс Индия кемесінен – "Нортгемптон", "Монарх" және "Эвфрат" конвойын ескертті. Француздар Брестке қарай жолын жалғастырып, оларды қумай кетті.
Nyaden sailed for the Leeward Islands on 14 January 1810. On the way, on 17 January, she and Dannemark, with in company, captured the brig Thomas. (Prize money was available for payment on 24 November 1812.) On 8 and 10 July Nyaden captured Marrimack and Sally. (Prize money was paid on 19 November 1816.) While she served in the Leeward Islands she suffered an epidemic of yellow fever that killed 47 of her crew. On 19 April 1811 Cottrell died of "a rapid consumption" while Nyaden was off Barbados. His replacement was Captain Robert Merrick Fowler. Later, she came under the command of Captain Farmery Predam Epworth. In the spring of 1812 she was carrying dispatches from Lisbon back to Great Britain when a flotilla of five French ships of the line that had escaped from Lorient spotted her. The French ships pursued Nyaden and shots were exchanged, but although some shots damaged her rigging, she managed to flee and warn a convoy of three East Indiamen, Northampton, Monarch, and Euphrates. The French, bound for Brest, continued on their route without giving chase.
Тағдыр
1812 жылы мамыр айында Найденді таратып жіберді.
Nyaden was broken up in May 1812.
Жазуды жіберу
Британдықтар "Наджаденнен" суреттерді алып, қазір оларды Гринвичтегі Ұлттық теңіз мұражайынан табуға болады. Дания Корольдік Әскери-теңіз мұражайында Холенберг қол қойған "Наджаденнің" 1795/96 жылғы жоспарлары сақталып тұр.
The British took the lines off Najaden, and they are available at the National Maritime Museum in Greenwich. The Royal Danish Naval Museum holds a set of the 1795/96 plans for the Najaden, signed by Hohlenberg.